III SA/Gl 955/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. na decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 14 listopada 2024 r., nr SK.5430.5.2588.2024.BW w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 18 listopada 2024 r. T. S. (dalej strona skarżąca, skarżąca) wniósł skargę na decyzję Prezydenta Miasta R. z 14 listopada 2024 r., nr SK.5430.5.2588.2024.BW, w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Jednocześnie w skardze został zawarty wniosek o ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem starszego referendarza sądowego Jolanty Skowronek z 11 marca 2025 r. przedłożono akta Sędziemu sprawozdawcy do rozważenia kwestii zastosowania art. 247 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., albowiem skarga dotyczy rozstrzygnięcia organu administracji I instancji. Postanowieniem z 19 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na to, że skarga była oczywiście bezzasadna (art.. 247 p.p.s.a.), bowiem dotyczyła decyzji organu I instancji, tj. Prezydenta Miasta R. i nie została poprzedzona wniesieniem odwołania do organu II instancji, czyli samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Skarga do sądu administracyjnego może być skutecznie wniesiona i podlega merytorycznemu rozpoznaniu, jeżeli odpowiada wymaganiom określonym w powołanej powyżej ustawie p.p.s.a.. Stosownie do zapisów art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W myśl natomiast art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-5 przedmiotowego przepisu wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Oznacza to zatem, że w sprawach, w których od decyzji organu I instancji przysługuje odwołanie, przedmiotem skargi skierowanej do sądu administracyjnego może być tylko decyzja organu odwoławczego – orzekającego wskutek wniesienia odwołania. Powołane art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. statuują zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie może bowiem zastępować organu odwoławczego, a ponadto jego działanie nie może naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która gwarantuje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. W konsekwencji przyjęcie przedstawionej zasady powoduje, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na decyzję wydaną przez organ I instancji (por. np. postanowienia: WSA we Wrocławiu z 16 stycznia 2024 r., sygn. akt IV WSA/Wr 594/23, WSA w Poznaniu z 18 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Po 462/22, NSA z 4 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 478/12). Sąd zwraca uwagę, że w zaskarżonej decyzji organ administracji zawarł prawidłowe pouczenie o prawie do wniesienia odwołania do organu II instancji, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, za pośrednictwem Prezydenta Miasta R., w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Na tle powyższego Sąd stwierdza, że nie budzi wątpliwości, iż wniesiona na obecnym etapie postępowania skarga jest przedwczesna. Dopiero bowiem wskutek złożenia przysługującego stronie skarżącej środka odwoławczego uzyska ona prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego po jego rozpatrzeniu. Niewyczerpanie przez skarżącego środków prawnych przysługujących w postępowaniu administracyjnym, w tym przypadku – odwołania do organu II instancji – czyni skargę niedopuszczalną i jako taką podlegającą odrzuceniu. Z przytoczonych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. obowiązany był skargę odrzucić, o czym orzekł w sentencji postanowienia.