III SA/Gl 97/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-06-05
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Dorota Fleszer, Adam Gołuch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej z powodu niezgodności przeważającego kodu PKD w rejestrze REGON ze stanem faktycznym na dzień 31 marca 2021 r. jest zgodna z prawem, jeśli przedsiębiorca faktycznie prowadził inną przeważającą działalność?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że odmowa przyznania dotacji była niezasadna. Kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej o określonym kodzie PKD, a nie tylko wpis w rejestrze REGON, który ma charakter deklaratoryjny i statystyczny. Celem rozporządzenia jest wsparcie podmiotów faktycznie poszkodowanych, dlatego należy badać rzeczywisty charakter przeważającej działalności, a nie tylko dane ewidencyjne.Stan faktyczny
Strona skarżąca, prowadząca spółkę cywilną, złożyła wniosek o dotację na pokrycie bieżących kosztów działalności gospodarczej w związku z pandemią COVID-19. Organ odmówił przyznania dotacji, wskazując, że według danych z Głównego Urzędu Statystycznego na dzień 31 marca 2021 r. przeważającą działalnością spółki był kod PKD 46.31.Z (Sprzedaż hurtowa owoców i warzyw), a nie kod 96.02.Z (Fryzjerstwo i pozostałe zabiegi kosmetyczne), który uprawniał do dotacji. Skarżący argumentowali, że aneks do umowy spółki z 2 stycznia 2021 r. wskazywał na przeważającą działalność fryzjerską, a dane w REGON były nieaktualne.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonych czynności i zasądził od Prezydenta Miasta B. na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi R.W. na czynność Prezydenta Miasta B. z dnia 29 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego i sprawy ze skargi J.W. na czynność Prezydenta Miasta B. z dnia 29 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonych czynności, 2) zasądza od Prezydenta Miasta B. na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi R. W. i J. W. prowadzących działalność gospodarczą w formie półki cywilnej P.H. "[...]" s.c. (dalej jako: "strona skarżąca" lub "skarżący") jest czynność Prezydenta Miasta B. (dalej jako: "organ"):
– pismo Powiatowego Urzędu Pracy w B. z dnia 29 lipca 2021 r. nr [...] (adresowane do R. W. jako wspólnika s.c.) oraz
- pismo Powiatowego Urzędu Pracy w B. z dnia 29 lipca 2021 r. nr [...] (adresowane do J. W. jako wspólniczki s.c.)
informujące o nieuwzględnieniu wniosku skarżących o udzielenie ze środków Funduszu Pracy dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy.
Z przedstawionych przez organ akt sprawy wynika, że skarżący R. W. i J. W. prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej P.H. "[...]" złożyli w dniu 31 maja 2021 r. wniosek o udzielenie dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy, przyznawanej na podstawie rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. W pkt 6 ppkt 4 skarżąca składająca wniosek oświadczyła, że na dzień 31 marca 2021 r. jako rodzaj przeważającej działalności prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, kodem 96.02.Z.
Zaskarżoną czynnością organ – powołując się na przepisy rozdziału 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. 2021 poz. 371 ze zm., dalej: "rozporządzenie COVID-19") oraz art. 15zze4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm., dalej: "ustawa COVID-19") – nie uwzględnił wniosku strony skarżącej. Wskazał, że z danych pozyskanych z Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że na dzień 31 marca 2021 r. strona nie prowadziła działalności gospodarczej jako rodzaj przeważającej działalności według PKD 2007, kodami wskazanymi w § 7 ust. 1 rozporządzenia COVID, co uniemożliwia przyznanie wnioskowanej dotacji.
W odpowiedzi na ww. stanowisko organu, strona skarżąca pismem z 27 sierpnia 2021 r. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy i uwzględnienie wniosku o udzielenie dotacji. Podniosła, iż aneksem do umowy spółki cywilnej z dnia 2 stycznia 2021 r. wspólnicy dokonali zmian w zakresie działalności prowadzonej przez spółkę wskazując, iż przeważającą działalnością gospodarczą wg PKD jest 96.02.Z - Fryzjerstwo i pozostałe zabiegi kosmetyczne, na dowód czego przedłożyli aneks do umowy spółki cywilnej z dnia 2 stycznia 2021 r. oraz aktualne wydruki CEiDG wspólników. Tym samym, począwszy od dnia 1 stycznia 2021 r., działalnością posiadającą największy udział wskaźnika charakteryzującego działalność jednostki- spółki cywilnej P.H. "[...]" R. W. J. W. były właśnie usługi z zakresu fryzjerstwa i innych zabiegów kosmetycznych. Zdaniem skarżących, przedłożony aneks w sposób wyczerpujący dokumentuje zakres prowadzonej przez nich działalności o charakterze przeważającym, która to okoliczność, na podstawie § 7 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. uprawnia do uzyskania dotacji na pokrycie bieżących kosztów.
W odpowiedzi na powyższe, organ pismem z 15 września 2021 r. (karta 61) poinformował współników o negatywnym rozpatrzeniu ww. wniosku. W uzasadnieniu podał, iż w związku z rozbieżnością informacji zawartych w przedmiotowych wnioskach, a danymi zawartymi w rejestrze REGON oraz informacjami pozyskanymi z systemu Syriusz, na podstawie którego m.in. weryfikowano wnioski, Urząd wystąpił w dniu 02 lipca 2021 r. z zapytaniem do Urzędu Statystycznego w K. odnośnie przeważającego numeru PKD wraz z historią zmian dokonywanych w rejestrze REGON zarówno podmiotu: P.H. ,,[...]" Spółka Cywilna R. W., J. W. jak i indywidualnych wpisów do CEiDG wspólników. Z udzielonych w dniu 6 lipca 2021 r. odpowiedzi wynika, iż zarówno ww. spółka cywilna, jak też wpisy indywidualne wspólników zostały zaklasyfikowane według stanu na dzień 31 marca 2021 r. do podklasy 46.31.Z "Sprzedaż hurtowa owoców i warzyw". Kod ten nie uprawniał do otrzymania pomocy na podstawie ww. rozporządzenia. Powyższy kod PKD jako przeważający rodzaj działalności figurował w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej REGON od 2010 r. W dniu 19 maja 2021 r. wpłynęły do Urzędu Statystycznego wnioski z Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej, dotyczące zmiany przeważającego rodzaju działalności wspólników z podklasy 46.31.Z "Sprzedaż hurtowa owoców i warzyw" na podklasę 96.02.Z "Fryzjerstwo i pozostałe zabiegi kosmetyczne". Analogiczny wniosek dotyczący spółki cywilnej wpłynął w dniu 31 maja 2021 r. Z otrzymanego z Urzędu Statystycznego pisma wynika, iż w rejestrze REGON nie ma możliwości wprowadzenia zmiany z datą wsteczną dla cech objętych wpisem (w tym symbolu przeważającego rodzaju działalności). Aktualność danych zawartych w rejestrze REGON jest ściśle związana ze zmianami zgłaszanymi przez same podmioty. Wnioski przedsiębiorców o udzielenie wsparcia wpłynęły do Urzędu również w dniu 31 maja 2021 r., tj. bezpośrednio po aktualizacji danych w ww. rejestrach. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (t.j. Dz.U. 2020 poz. 2296) każdy przedsiębiorca ma obowiązek dokonać aktualizacji danych dotyczących jego działalności, w tym również - przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie podklasy, w tym również przedmiotu przeważającej działalności w terminie 7 dni od dnia zmiany danych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu w Gliwicach na powyższy akt strona skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie przedmiotowego rozstrzygnięcia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze oraz
o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa materialnego i procesowego:
1. art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 112 k.p.a. w zw. z art. 45 Konstytucji RP poprzez brak prawidłowego sformułowania decyzji i nie zawarcie w pismach Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 29 lipca 2021r. znak: [...] (winno być: [...], co zostało sprostowane na rozprawie) i [...] wszystkich obowiązkowych elementów decyzji, w tym pouczenia o możliwych środkach zaskarżenia, skutkującego pozbawieniem możliwości obrony swych praw przez skarżących;
2. art. 15zze4 w zw. z art. 15 zze3 ust. 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych;
3. § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021r. ws. wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19;
4. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie.
W uzasadnieniu strona podniosła, że organ nie zawarł w zaskarżonym akcie żadnego pouczenia co do możliwości kwestionowania rozstrzygnięcia, co pozbawiło skarżących możliwości obrony ich praw, zatem wniesienie skargi z opóźnieniem nie może być uznane za uchybienie terminowi do wniesienia środka zaskarżenia. Zarzuciła, że organ dokonał niedopuszczalnej zawężającej wykładni art. 15 zze3 ustawy o COVID-19, podczas gdy intencją ustawodawcy było udzielenie wsparcia podmiotom, których rzeczywista działalność jest tożsama z kodami PKD określonymi w ustawie. Natomiast skarżący od 22 sierpnia 2012r. prowadzili działalność w zakresie usług fryzjerskich i pozostałych zabiegów kosmetycznych i to ten rodzaj działalności od prawie 10 lat jest ich przedmiotem głównym, choć nie był ujawniony w REGON ani CEiDG. Natomiast kod PKD ma charakter jedynie statystyczny. Zarzucili, że organ niw dokonał prawidłowej oceny złożonych przez skarżących informacji co do dominującego rodzaju działalności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia ewentualnie o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie pełnomocnik skarżących oświadczył, że Sąd Apelacyjny w K. potwierdził prawo skarżących do uzyskania świadczenia postojowego, a wyrok ten został wydany w analogicznym stanie faktycznym jak w niniejszej sprawie.
Zdaniem pełnomocnika organu wniosek dowodowy zasługuje na oddalenie, gdyż nie dotyczy sprawy administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Dokonując zaś kontroli zaskarżonej czynności we wskazanych na wstępie ramach Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.
Na wstępie należy się odnieść do wniosku organu o odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W związku z tym wskazać należy, że przyznanie dotacji na podstawie art. 15zze4 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1842) oraz § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 1291) stanowi rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej, które odnosi się do sytuacji prawnej podmiotu wnioskującego o zawarcie umowy. Działanie organu polegające na rozpatrzeniu wniosku o udzielenie wsparcia stanowi etap poprzedzający zawarcie umowy cywilnoprawnej. Należy je rozpatrywać w kategorii władczego aktu organu administracji publicznej, rozstrzygającego o tym, czy dany podmiot spełnia czy też nie spełnia przesłanek do zawarcia umowy, na podstawie której otrzyma wsparcie. Zatem tę formę działania organu należy uznać za akt (czynność), o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, co zresztą przyznał organ w odpowiedzi na skargę.
Zgodnie zaś z art. 53 § 2 ppsa, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
Zwłaszcza ze zdania 2. cytowanego przepisu wynika, że do decyzji Sądu należy uznanie, że czy strona ponosi czy też nie ponosi winy za uchybie terminu.
Odnośnie tego zauważyć przyjdzie, że strony nie zostały w żaden sposób pouczone o prawie i trybie kwestionowania aktu organu. Faktem jest, że dotyczące tego zawarte w skardze zarzuty a odnoszące się do naruszenia art. 107 § 1 pkt 7 Kpa, co miało nastąpić poprzez niezawarcie w akcie pouczenia co do tego, są nieuzasadnione, gdyż przepis ten odnosi się jedynie do decyzji administracyjnych, a nie innych czynności lub aktów z zakresu administracji publicznej. Tym niemniej nie można pominąć braku takiego pouczenia przy analizie kwestii winy w uchybieniu terminu. Być może właśnie brak obowiązku pouczenia legł u podstaw wprowadzenia do ppsa odmiennej regulacji dot. badania terminowości skargi w przypadku omawianych aktów lub czynności. O ile bowiem w przypadku decyzji administracyjnych uchybienie terminu do wniesienia skargi skutkuje jej odrzuceniem (art. 58 § pkt 2 ppsa), o ile termin nie zostanie przywrócony, co następuje na wniosek strony i po wykazaniu przez nią przesłanki braku winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1, § 2 i § 3 ppsa), o tyle w przypadku omawianych aktów ustawa nie wymaga ani złożenia wniosku, ani szczegółowego wykazania braku winy strony stanowiąc jedynie, że sąd może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Zdaniem Sądu ratio legis takiej regulacji jest dążenie do złagodzenia rygoryzmu wniesienia skargi właśnie z tego powodu, że organ nie ma obowiązku pouczać stron o prawie i sposobie wniesienia skargi.
Z tego względu Sąd skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 53 § 2 ppsa, uznał, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżących i przystąpił do jej rozpoznania.
Przechodząc do meritum sprawy przypomnieć należy, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 ( t.j. Dz. U. z 2022, poz.1291).
Zgodnie z jego ust. 1 nadaje się staroście uprawnienie do udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małemu przedsiębiorcy, o których mowa odpowiednio w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, którzy na dzień 31 marca 2021 r. prowadzili działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:
1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 91.02.Z,
2) 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z,
59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z,
85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z,
3) 47.41.Z, 47.42.Z, 47.43.Z, 47.51.Z, 47.52.Z, 47.53.Z, 47.54.Z, 47.59.Z, 47.64.Z, 47.65.Z, 47.75.Z, 47.77.Z, 77.29.Z, 77.39.Z, 96.02.Z, 96.09.Z
- których przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r. Przepisy art. 15zze4 ustawy o COVID-19 stosuje się, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału.
2. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.
W ocenie Sądu sformułowanie "działalność oznaczoną wg PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej.
Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej – t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443). Ma on charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Wpis do rejestru należy traktować raczej w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi.
Rodzaj deklarowanej działalności jest także oświadczeniem wiedzy i ma charakter faktów. Może być kwestionowany, ponieważ stan stwierdzony takim oświadczeniem jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy albo fałszu. (Tak Sąd Najwyższy w wyrokach z 7 stycznia 2013r., sygn. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016r., sygn. akt II UK 402/15, publ. https://legalis.pl). Wyroki te dotyczyły co prawda składek na ubezpieczenie wypadkowe, ale wynikająca z nich teza ma charakter ogólniejszy, gdyż dotyczy nie składek, a charakteru prawnego wpisu do CEiDG i braku związania deklaracją ujawnioną w REGON co do rodzaju działalności prowadzonej jako przeważająca.
Nadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA z 21 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2215/05; wyrok NSA z 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1010/13).
Zdaniem Sądu, z powyższego wynika, że sama treść wpisu do rejestru REGON w zakresie kodów PKD nie może świadczyć o przeważającej działalności podmiotu.
Należy bowiem wziąć pod uwagę, że z treści § 7 ust. 1 rozporządzenia wynika, że ulga przysługuje małym i mikroprzedsiębiorcom faktycznie prowadzącym daną działalność. Stanowi on bowiem o "przedsiębiorcy prowadzącym działalność". Nie jest zatem decydująca sama treść wpisu do rejestru REGON w zakresie działalności przeważającej, lecz faktyczny jej rodzaj.
Należy także wziąć pod uwagę cel rozporządzenia, który wynika wprost z jego tytułu, a jakim jest wsparcie uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, a więc m. in. łagodzenie skutków społeczno – gospodarczych poprzez udzielanie przedsiębiorcom pomocy materialnej, mającej na celu zapobieżenie upadłości lub likwidacji działalności gospodarczej i miejsc pracy. Uwzględniając powyższe uregulowania prawne i cel zarówno ustawy jak i rozporządzenia, Sąd stanął na stanowisku, że pomoc przewidziana w rozporządzeniu winna trafić do podmiotów, które faktycznie prowadziły jako przeważającą działalność objętą kodami w nim wskazanymi, zaś przychód z tej działalności był niższy co najmniej o 40 % w przewidzianych w nim okresach.
Powyższe nie stoi w sprzeczności z przepisami rozporządzenia nakazującymi przyznawać wsparcie podmiotom prowadzącym działalność oznaczoną określonymi kodami. Rozporządzenie nie wskazuje bowiem, że do wsparcia uprawnia sam wpis w rejestrze REGON działalności o określonych kodach, lecz działalność o określonych kodach faktycznie wykonywana.
Na gruncie omawianego uregulowania, dla wyjaśnienia sprawy, konieczne jest poprawne zinterpretowanie terminu "przeważającej działalności". Interpretacją tego terminu zajął się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 4 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 614/20 (publ.: CBOSA), którego stanowisko skład orzekający w sprawie podziela i przyjmuje za własne.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wyjaśnił, że klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. nr 251, poz. 1885, ze zm., dalej: "rozporządzenie PKD"). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 443, ze zm., dalej określanej jako u.o.s.p.). W tym akcie, w kwestii "przeważającej działalności", w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji w pkt 7, wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3).
Nadto w u.o.s.p. w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej u.o.s.p. nie zawarto definicji terminu "przeważającej działalności" gospodarczej, ale w art. 46 u.o.s.p. zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia oraz aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm., dalej: "rozporządzenie o metodologii"), w którym w § 9 ust. 1 przewidziano, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy, zaś w § 9 ust. 2 pkt 3, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku:
3) osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą odrębnie dla:
a) działalności wpisanej do CEIDG,
b) działalności rolniczej,
c) pozostałej działalności, niewymienionej w lit. a i b, prowadzonej na własny rachunek w celu osiągnięcia zysku
- na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Na gruncie powyższego uregulowania prawnego, możliwym sposobem odkodowania terminu "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot powinien obowiązkowo podać rejestrując firmę. Zatem należy stwierdzić, że podmiot uprawiony do uzyskania dotacji, to podmiot prowadzący na dzień 31 marca 2021 r., przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Sąd podziela natomiast stanowisko organu co do tego, że dokonanie w późniejszym terminie zmiany kodu PKD (po dniu 31 marca 2021r.) samo w sobie nie może stanowić podstawy do pozytywnego rozpoznania wniosków. Dla przyznania pomocy istotny jest bowiem stan faktyczny w zakresie rodzaju prowadzonej działalności, a nie stan deklarowany w rejestrze REGON, niezależnie od daty dokonania wpisu.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu, że pomoc winna być adresowana do podmiotów, które faktycznie prowadzą - jako przeważającą - działalność w zakresie kodów uprawniających do zwolnienia zgodnie z przepisami rozporządzenia. Przeprowadzi czynności wyjaśniające mające na celu ustalenie, jakiego rodzaju działalność strony ma rzeczywiście charakter przeważający i czy istotnie jest to działalność w zakresie fryzjerstwa i usług kosmetycznych, jak twierdzi strona, czy też w zakresie sprzedaży hurtowej owoców i warzyw, jak wynikało z REGON wg stanu na 31 marca 2021r., a następnie ponownie rozpozna złożone wnioski w sposób wynikający z dokonanych ustaleń.
Ponieważ Sąd stwierdził, że organ naruszył § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonych czynności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło