III SA/Gl 973/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Sp. k. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku strony skarżącej o podjęcie zawieszonego postępowania postanawia: odmówić podjęcia zawieszonego postępowania. Pismem z [...] r. radca prawny B. Ł., działająca jako pełnomocnik strony postępowania podatkowego, "A" Sp. z o.o. Sp. k. w K. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r. nr [...] określającą wskazanej wyżej spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym za wrzesień 2011 r. w kwocie [...] zł. Decyzja organu I instancji została wydana m. in. na podstawie art. 89 ust. 16 w związku z art. 89 ust. 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. nr 3, poz. 11 ze zm. – odtąd "ustawa o podatku akcyzowym" lub "ustawa"). Na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe. Przyczyną zawieszenia było skierowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 4 czerwca 2014 r. (sygn. akt I SA/Wr 562/14) do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prawnego następującej treści: • "czy art. 5 w zw. z art. 2 ust. 3 i w zw. z art. 21 ust. 4 dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz. Urz. UE z dnia 31 października 2003 r. nr L 283, s. 51 i nast.; dalej dyrektywa 2003/96) należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on regulacji krajowej przewidzianej w treści art. 89 ust. 16 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U z 2009 r. nr 3 poz. 11 ze zm.; dalej u.p.a.), która nakazuje zastosowanie stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych do oleju opałowego na skutek braku spełnienia przez podatnika wymogu formalnego przewidzianego w art. 89 ust. 14 – 15 u.p.a.? • "czy zasada proporcjonalności nie sprzeciwia się wymogowi formalnemu przewidzianemu w art. 89 ust. 14-15 u.p.a. uzależniającemu zastosowanie obniżonej stawki akcyzy przewidzianej dla olejów opałowych od konieczności sporządzenia i złożenia zestawienia oświadczeń nabywców w ustawowym terminie, abstrahując od zaistnienia warunku materialnego w postaci sprzedaży paliwa na cele opałowe? • "czy zgodna z zasadą proporcjonalności jest sankcja przewidziana w treści art. 89 ust. 16 u.p.a. polegająca na obciążeniu sprzedawcy podatkiem akcyzowym, jak w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wyliczonym według stawki przewidzianej dla paliw silnikowych (art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a.) w odniesieniu do oleju opałowego na skutek niespełnienia warunku formalnego przewidzianego w treści art. 89 ust. 14-15 u.p.a.? ". Pismem z [...] r. pełnomocnik strony skarżącej zwróciła się do Sądu o podjęcie zawieszonego postępowania. Wniosek ten uzasadniła zmianą treści art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym dokonanej ustawą z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 1662 –odtąd "ustawa z 7 listopada 2014 r."). W ocenie pełnomocnika w sprawie należy stosować przepisy w nowym brzmieniu, która to okoliczność czyni zawieszenie postępowania w związku z pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, odnoszącym się do ówczesnego stanu prawnego, nieaktualną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 128 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd postanowi podjąć postępowanie zawieszone z urzędu w razie gdy ustanie przyczyna zawieszenia a pkt 4 tego przepisu stanowi nadto, że gdy przyczyną zawieszenia była zależność rozstrzygnięcia od wyniku innego postępowania, postępowanie zawieszone może być podjęte od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie równoległe, sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności podjąć dalsze postępowanie. Należy zwrócić uwagę, że postępowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zainicjowane pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zakończone nie zostało. Zatem przedmiotem analizy Sądu rozpoznającego wniosek pełnomocnika strony skarżącej mogą być jedynie inne okoliczności uzasadniające podjęcie dalszego postępowania. Należy podkreślić, że w przedmiotowej spawie nie zachodzi sytuacja uzasadniająca podjęcie postępowania przed rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego. W istocie ustawa z 7 listopada 2014 r. zmieniła, z mocą od 1 stycznia 2015 r., w art. 26, przepisy ustawy o podatku akcyzowym, w tym będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji art. 89 ust. 16. W pierwotnym brzmieniu przepis ten stanowił, że niespełnienie warunków określonych w art. 89 ust. 5-15 ustawy uzasadnia zastosowanie przez organ podatkowy mniej korzystnej stawki podatku akcyzowego szczegółowo wskazanej w art. 89 ust. 4 ustawy. Jedną z przesłanek takiego rozstrzygnięcia było niezłożeni w terminie zestawienia oświadczeń określonych w art. 89 ust. 11 ustawy, co oznaczało naruszenie art. 89 ust. 13 ustawy a w konsekwencji zastosowanie stawki z art. 89 ust. 4 ustawy. Sytuacja taka zaistniała w sprawie strony skarżącej. Natomiast w wyniku zmiany dokonanej ustawą z 7 listopada 2014 r. naruszenia przepisów art. 89 ust. 13-15 ustawy o podatku akcyzowym zostały wyeliminowane. Należy jednak zwrócić uwagę na treść art. 40 ustawy z 7 listopada 2014 r. Stanowi on, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 89 ust. 16 ustawy zmienianej w art. 26 (tj. ustawy o podatku akcyzowym) w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Z przepisu tego pełnomocnik strony skarżącej wyprowadza pogląd, że Sąd rozpoznający skargę winien dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia znowelizowanego przepisu art. 89 ust. 16 o podatku akcyzowym. Pogląd ten jest błędny. Podkreślić bowiem należy, że postępowanie w sprawie zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji w dniu [...] r. Skoro znowelizowany przepis znajduje zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2015 r., zatem do spraw zakończonych przed tą datą należy stosować przepis w wersji sprzed nowelizacji. Oznacza to, że art. 26 ustawy z 7 listopada 2014 r. nie daje podstawy do wzruszenia ostatecznych decyzji wydanych przed dniem jego wejścia w życie, również w wyniku skargi do sądu administracyjnego. Sąd ten nie prowadzi postępowania merytorycznego a jedynie bada zgodność z prawem wydanego aktu lub dokonanej czynności, przy czym ocena ta jest dokonywana w świetle stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania zaskarżonej decyzji a nie w chwili orzekania przez Sąd. Należy podkreślić, że przyczyną zmiany przepisu nie było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające jego sprzeczność z prawem wyższego rzędu (Konstytucją lub ratyfikowaną umową międzynarodową) a kwestia zgodności art. 89 ust. 16 ustawy z prawem wspólnotowym pozostaje, jak to podniesiono wyżej, nierozstrzygnięta. Dlatego też, w oparciu o art. 128 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.