III SA/Gl 974/19

WyrokWSA w Gliwicach2020-02-25

Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Brandys-Kmiecik, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo informujące o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego, wydane przez organ gminy, stanowi decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że pismo informujące o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego nie jest decyzją administracyjną, a jedynie informacją. W związku z tym, odwołanie od takiego pisma jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, a postanowienie stwierdzające tę niedopuszczalność jest zgodne z prawem. Sprawy dotyczące zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny, a nie administracyjny.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego po śmierci swojej teściowej. Organ pierwszej instancji pismem poinformował o negatywnym rozpatrzeniu wniosku, wskazując na brak uprawnień do wstąpienia w stosunek najmu oraz niespełnienie wymogów uchwały Rady Miasta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania od tego pisma, uznając je za informację, a nie decyzję administracyjną. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2020 r. sprawy ze skargi E.H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 570) i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania E. H. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) od pisma Naczelnika Wydziału Budynków i Dróg w Urzędzie Miasta K., nr [...], z dnia [...] r., stanowiącego informację o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...], stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] r., skarżąca, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wydziału Budynków i Dróg UM K. wniosek o wyrażenie zgody na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. We wniosku wskazała, że przedmiotem najmu ma być lokal mieszkalny nr [...], położony w K. przy ul. [...], którego najemcą do dnia śmierci tj. do dnia [...]r. była jej teściowa - L. H.. W odpowiedzi, organ pismem z dnia [...] r. poinformował skarżącą, że jej wniosek został rozpatrzony negatywnie, bowiem wnioskodawczyni nie należy do kręgu osób określonych w art. 691 § 1 k.c., które mogą wstąpić w stosunek najmu po zmarłym najemcy, a dodatkowo wskazano, że nie spełnia również wymogów określonych w uchwale Rady Miasta K. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przyjęcia zasad wynajmu lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta K. W dniu [...] r. skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach odwołanie od ww. pisma, które zdaniem jej pełnomocnika jest decyzją Prezydenta Miasta K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach jako organ odwoławczy stwierdził zgodnie z art. 134 k.p.a. w postępowaniu wstępnym, niedopuszczalność odwołania. Wskazał, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych jak i podmiotowych. Niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuację gdy z odwołaniem wystąpiła osoba (jednostka) nie mająca legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też osoba nie mająca zdolności do czynności prawnych. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji wtoku instancji. Dalej wskazał, że zgodnie z art. 127 k.p.a. odwołanie do organu wyższego stopnia przysługuje od decyzji administracyjnej wydanej przez organ pierwszej instancji. O tym czy akt organu administracji ma charakter decyzji przesądza strona materialna i forma czynności organu administracji. W sytuacji gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a np. stanowi czynność materialno-techniczną lub cywilno-prawną, odwołanie jest niedopuszczalne. Z taką sytuacją, zdaniem Kolegium Odwoławczego mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Odmowa zawarcia z wnioskodawczynią umowy najmu lokalu mieszkalnego wchodzącego w mieszkaniowy zasób gminy (jak i samo zawarcie takiej umowy) nie podlega załatwieniu w drodze wydania decyzji administracyjnej, a przepisy k.p.a. nie mają tutaj zastosowania jako, że jest to sprawa cywilna należąca do właściwości sądu powszechnego. Tym samym, gdy nie istnieje przedmiot zaskarżenia wyłączona została możliwość rozpatrzenia "odwołania" w ramach postępowania administracyjnego z przyczyn przedmiotowych. Zatem, skoro nie została wydana przez Prezydenta Miasta K. (lub upoważnionego do działania w jego imieniu pracownika UM) decyzja administracyjna, organ stwierdził niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych. Wskazał, że pismo Naczelnika Wydziału Budynków i Dróg UM w K. z dnia [...]r., który nie posiadał upoważnienia Prezydenta Miasta K. do wydawania decyzji administracyjnych w sprawie najmu lokali mieszkalnych, gdyż takie upoważnienie nie mogło być wydane, bowiem zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego nie następuje poprzez decyzję administracyjną, miało jedynie charakter informacyjny. Zaznaczył przy tym, że w przeszłości strona również wnosiła odwołanie od innego pisma informacyjnego pracownika Urzędu Miasta K. w sprawie braku zgody na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego i wówczas już Kolegium Odwoławcze wskazywało na brak prawnych możliwości wniesienia odwołania od pisma nie stanowiącego decyzji administracyjnej. Organ zaznaczył, że Gmina w świetle obowiązujących przepisów prawa może być również uczestnikiem czynności cywilnoprawnych. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 1182 ze zm.) nie przewiduje załatwienia spraw przyznawania lokali komunalnych w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego. Najem ww. lokali mieszkalnych regulowany jest cywilnoprawnymi umowami i wszelkie spory z tym związane podlegają ewentualnemu rozpatrzeniu przez sądy powszechne. Stanowisko takie od lat, a przynajmniej od czasu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2009r., sygn. akt I OSK 799/09 - reprezentowane jest jednolicie przez judykaturę oraz naukę prawa administracyjnego. Kierowanie sprawy przez profesjonalnego pełnomocnika na drogę postępowania administracyjnego, gdy musi się ona skończyć postanowieniem o niedopuszczalności odwołania w żaden sposób nie zabezpieczania interesów strony. Na powyższe postanowienie, strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając: - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię skutkującą uznaniem, iż rozstrzyganie przez gminę o prawie do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nie stanowi sprawy administracyjnej, ponieważ załatwianie spraw z zakresu przyznawania lokali komunalnych podlega przepisom prawa cywilnego i sądom powszechnym, podczas gdy przedmiotem niniejszej sprawy nie jest przyznanie lokalu mieszkalnego, ale rozstrzygnięcie o uprawnieniach do zawarcia takiej umowy przez skarżącą; - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 107 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię skutkującą uznaniem, że pismo wydane przez Naczelnika Wydziału Budynków i Dróg w Urzędzie Miasta K. z dnia [...] roku, nr [...], rozstrzygające o prawie skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ulicy [...] nie jest decyzją administracyjną podczas gdy zaskarżone rozstrzygnięcie zawierało wszystkie elementy konieczne do zakwalifikowania go jako decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 107 k.p.a.; - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie skutkujące stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania w przedmiotowej sprawie, podczas gdy treść i forma wydanego rozstrzygnięcia potwierdzają, że pismo z dnia [...] r. stanowi decyzję administracyjną od której, zgodnie z dyspozycją art. 127 k.p.a., przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, że podstawę rozstrzygnięcia o uprawnieniach skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego stanowił akt prawa miejscowego, a to Uchwała nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] roku podjęta w sprawie przyjęcia "Zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta K.". Organ (wydział) musi rozpoznać każdy wniosek i rozstrzygnąć o uprawnieniach wnioskodawcy do najmu lokalu mieszkalnego lub też odmówić tych uprawnień. Jeżeli wniosek zostanie pozytywnie zaopiniowany, to wnioskodawca odnotowywany jest na liście osób oczekujących. Dopiero po zatwierdzeniu przedmiotowej listy przez Prezydenta Miasta K., osoby na niej wskazane, zgodnie z ujawnioną w niej kolejnością kierowane są przez naczelnika wydziału właściwego do spraw lokalowych lub kierownika właściwego referatu tego wydziału do zawarcia umowy najmu, którą w imieniu miasta K. podejmuje Komunalny Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w K. Sekwencja powyższych czynności jednoznacznie potwierdza, iż treść uchwały nie pozwala na zastosowanie przepisów o ofercie i prostym trybie jej przyjęcia. Co więcej kolejne czynności, tj. rozpoznanie wniosku, zatwierdzenie listy osób oczekujących, skierowanie do zawarcia umowy najmu lokalu, są typowymi czynnościami z zakresu władztwa administracyjnego, co bezspornie eliminuje dopuszczalność stosowania do tego rodzaju sprawy przepisów prawa cywilnego. Podniesiono, że całkowicie nieuprawnione są twierdzenia organu odwoławczego o podleganiu przedmiotowej sprawy przepisom prawa cywilnego. Sprawa mająca za swój przedmiot rozstrzygnięcie o przysługującym prawie do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego (lub o jego braku) jest bowiem sprawą administracyjną i podlega kognicji sądów administracyjnych. Wbrew twierdzeniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zdaniem skarżącej, "pismo" z dnia [...] r. nie stanowiło wyłącznie pisma informującego o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, ale było decyzją administracyjną w rozumieniu art. 107 k.p.a W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem do zbadania, czy w sprawie organy nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie, skarżąca wnosiła o regulację tytułu prawnego do zajmowanego lokalu po śmierci najemcy tego lokalu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a. i sprowadza się do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania wniesionego przez skarżącą od pisma Naczelnika Wydziału Budynków i Dróg UM w K. z dnia [...] r. Uznanie, że odwołanie jest niedopuszczalne stanowi konsekwencję stanowiska organ odwoławczego, że wymienione wyżej pismo nie jest decyzją administracyjną i nie dotyczy sprawy administracyjnej. Sąd podziela stanowisko i argumentację organu. Jest bowiem bezsporne i wynika to z art. 127 § 1 k.p.a., że odwołanie przysługuje od decyzji. Stąd też w sytuacji gdy określony akt nie jest decyzją administracyjną, to wniesienie od niego odwołania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, co organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić w postanowieniu wydanym na podstawie wymienionego już powyżej art. 134 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego posługuje się pojęciem "decyzja administracyjna" w kilku miejscach, jednak tego pojęcia nie definiuje. Artykuł 104 k.p.a. ogranicza się do stwierdzenia, że "organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej". Przepis ten nawiązuje do treści art. 1 pkt 1 k.p.a., który określa przedmiot postępowania administracyjnego i zaznacza, że jest ono wszczynane i prowadzone w celu rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej w formie decyzji. Z art. 104 k.p.a. wynika, że decyzja administracyjna jest podstawową formą rozstrzygania spraw z tym, że sprawy te mogą być załatwiane też w innej formie. Decyzja administracyjna jest kwalifikowanym aktem administracyjnym. Cechą charakterystyczną takiego aktu jest jego zewnętrzny charakter, władczość, oraz podwójna konkretność: konkretny adresat i konkretna sytuacja, którą ten akt rozstrzyga, orzekając o prawach lub obowiązkach jego adresata. Nie każdy akt administracyjny jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a. Decyzjami są te akty, które wydawane są w trybie k.p.a. i odpowiadają co do formy wymogom określonym w art. 107 Kodeksu. Podsumowując należy stwierdzić, że w ujęciu materialnym decyzją jest kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli organu administracyjnego, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego (finansowego), o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej (lub prawnej) w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym zaakceptowany został pogląd, że o tym czy dany akt jest decyzją czy też nie przesądza nie jego nazwa, lecz charakter sprawy oraz treść przepisu będącego podstawą działania organu załatwiającego tę sprawę. W sytuacji, gdy określony akt nie jest nazwany decyzją, to jest nią w istocie jeżeli zawiera niezbędne charakterystyczne elementy przewidziane dla decyzji administracyjnej. Do takich elementów należy zaliczyć oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygniecie o istocie sprawy oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Istotą powyższej reguły jest istnienie w porządku prawnym przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie zawarte w piśmie będącym decyzją musi dotyczyć sprawy załatwianej decyzją administracyjną. W niniejszej sprawie pismo Naczelnika Wydziału Budynków i Dróg UM w K. z dnia [...] r., wbrew zarzutom skargi, nie jest decyzją administracyjną, lecz informacją. Pismo to nie jest decyzją z uwagi na brak oznaczenia właściwego organu (lub osoby upoważnionej) oraz brak podstawy prawnej, a ponadto nie dotyczy ono sprawy administracyjnej. Wskazać przy tym trzeba, że organy gminy w ramach obowiązków przyznanych gminom działają nie tylko w sposób władczy tj. podmiotu realizującego prawa i obowiązki określone przez prawo konstytucyjne i ustawy, które są związane z wykonywaniem zadań publicznych (art. 166 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), w tym zadań związanych z zaspokajaniem potrzeb wspólnoty samorządowej (zadania własne) oraz innych zadań publicznych wynikających z uzasadnionych potrzeb państwa (zadania z zakresu administracji rządowej), ale także organy gminy występują w stosunkach cywilnoprawnych, wynikających z przysługującego gminie prawa własności i innych praw majątkowych, na równi z innymi podmiotami prawnymi (art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Tylko w pierwszym przypadku - odnoszącym się do sfery życia publicznego, organom tym przysługują uprawnienia władcze. W przypadku tych drugich, organy gminy posiadają rolę równorzędną z pozostałymi podmiotami, nie mogą więc rozstrzygać w takich sytuacjach w sposób władczy, nie stanowią bowiem organu nadrzędnego. Należy wskazać, że intencją skarżącej jest uzyskanie zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu mieszkalnego, którego głównym najemcą była do chwili śmierci jej teściowa. Zatem wyraźnie sprecyzowane żądanie strony skarżącej sprowadza się, do dążenia skarżącej do zobowiązania organu do zawarcia cywilnoprawnej umowy najmu lokalu. Jest to zatem sprawa cywilnoprawna, w której organy gminy mogą występować jako równorzędna strona. Sprawa ta nie może być jednak rozpatrywana jako sprawa z zakresu prawa administracyjnego. Nie jest bowiem sprawą administracyjną. Tak więc, jak stwierdzono już powyżej, pismo Naczelnika Wydziału Budynków i Dróg UM w K. z dnia [...] r. nie jest decyzją administracyjną, ale informacją. Należy przy tym wyjaśnić, że wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym najemcy następuje z mocy prawa przy spełnieniu przesłanek wskazanych w art. 691 k.c. W szczególności, wstąpienie w prawa poprzedniego najemcy następuje z mocy prawa w sytuacji, w której spełnione zostaną przesłanki zawarte w art. 691 § 1 i 2 k.c. Pierwszą z nich jest przynależność do określonego kręgu podmiotów: małżonek, który jednak nie jest współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka (katalog ten obejmuje dzieci własne, przysposobione najemcy oraz jego współmałżonka, dzieci zmarłego najemcy), inne osoby, wobec których najemca był zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Drugą z przesłanek jest stałe zamieszkiwanie wymienionych osób z najemcą w lokalu do chwili jego śmierci. Żadne inne okoliczności, które zaistniały już po śmierci poprzedniego najemcy, nie mają zastosowania do oceny, czy osoba bliska weszła w stosunek najmu po zmarłym. Naczelnik Wydziału Budynków i Dróg w Urzędzie Miasta K. pismem z [...] r., w odpowiedzi na wniosek skarżącej, poinformował, że jej wniosek został rozpatrzony negatywnie, bowiem skarżąca nie należy do kręgu osób określonych w art. 691 § 1 k.c., które mogą wstąpić w stosunek najmu po zmarłym najemcy, a dodatkowo wskazał, że skarżąca nie spełnia wymogów określonych w uchwale Rady Miasta K. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przyjęcia zasad wynajmu lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta K. Co do zasady, kwestie związane z zawieraniem umów najmu lokali, od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1995 r. Nr 86 poz. 433, z późn. zm.), poddane są rygorom prawa cywilnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ustawę tę zastąpiła ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1234, z późn. zm.), która jeszcze pełniej wspomnianą wyżej zasadę realizuje. Reguluje ona m.in. obowiązki samorządu terytorialnego w stosunku do mieszkańców danej jednostki samorządowej, przewidując w art. 4 ust. 1 i 2, że tworzenie warunków do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która – na zasadach przewidzianych w tej ustawie – zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw o niskich dochodach. W orzecznictwie utrwalona jest zasada, że w razie sporu pomiędzy wynajmującym a osobami powołującymi się na wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym najemcy, osoby te powinny wystąpić do sądu o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu. Powód powinien wtedy wykazać także istnienie interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. (uchwała SN z 19.11.1996 r., III CZP 115/96, OSNC 1997/4, poz. 35). W niniejszej sprawie wniosek skarżącej dotyczył wstąpienia w stosunek najmu konkretnie oznaczonego lokalu mieszkalnego po zmarłej teściowej. Przepisy powołanej przez skarżącą uchwały nie odnoszą się do kwestii zakwalifikowania, bądź odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, a dopuszczają jedynie możliwość uregulowania statusu prawnego osoby, która pozostała w lokalu po śmierci najemcy, a nie wstąpiła w stosunek najmu w trybie art. 691 Kodeksu cywilnego. W konstrukcji tej nie ma zatem jakichkolwiek elementów publicznoprawnych. Relacja pomiędzy dysponentem lokalu, a osobą która występuje o zawarcie z nią umowy najmu tego lokalu ma cechy cywilnoprawnego stosunku oferty, której przyjęcie przez dysponenta lokalu prowadzi bezpośrednio do zawarcia umowy najmu. Chodzi wyłącznie o wyrażenie przez dysponenta lokalu woli zawarcia umowy najmu. To, że przepisy uchwały wymieniają osoby, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu, nie może być rozumiane jako określenie przesłanek, z których zaistnieniem powstaje po stronie tych osób prawo podmiotowe dające podstawę do domagania się od dysponenta będącego organem władzy publicznej zawarcia umowy najmu tego lokalu, zaś po stronie organu obowiązek zawarcia umowy. Określenie w uchwale kręgu osób, z którymi może być zawarta umowa najmu po opuszczeniu lokalu albo po śmierci jego dotychczasowego najemcy jest związane z odrębnym trybem najmu takich lokali w stosunku do ogólnych zasad. Konkludując należy stwierdzić, że pismo z dnia [...] roku nie mogło zostać zakwalifikowane do decyzji administracyjnych, a w związku z tym nie przysługiwało od niego odwołanie, co przesądza o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Stąd też zarzuty skargi okazały się całkowicie nieuzasadnione. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło