III SA/Gl 977/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-11-14
Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może być reprezentowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez jednego wspólnika, jeśli umowa spółki wymaga łącznego działania dwóch wspólników w sprawach przekraczających zwykły zarząd?Ratio decidendi
Spółka cywilna, jako podmiot prawa cywilnego, jest stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Postępowanie to, ze względu na jego charakter, przekracza zakres zwykłych czynności spółki. Zgodnie z umową spółki, w sprawach przekraczających zwykły zarząd, spółkę reprezentują dwaj wspólnicy łącznie. Jeden wspólnik, działając samodzielnie, nie posiada legitymacji do wniesienia skargi w imieniu spółki, co skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący D. P. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Po wezwaniach do uzupełnienia braków formalnych, w tym dotyczących umocowania pełnomocnika i sposobu reprezentacji spółki, pełnomocnik oświadczył, że stroną skarżącą jest D. P. jako wspólnik spółki cywilnej. Sąd, po analizie umowy spółki i przepisów, ustalił, że spółka cywilna jest adresatem decyzji i podmiotem posiadającym legitymację do wniesienia skargi, a jeden wspólnik nie ma legitymacji do samodzielnego jej wniesienia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 14 listopada 2016 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług postanawia odrzucić skargę.
Pismem z [...] r. skarżący D. P. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z [...] r. oznaczono jako stronę skarżącą "Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "A" s.c. D. P., G. G. w T.". Ponadto strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez:
1. nadesłanie własnoręcznie podpisanego jednego egzemplarza skargi przez osobę lub osoby uprawnione zgodnie z umową spółki, ewentualnie własnoręcznego podpisania skargi znajdującej się w aktach sprawy;
2. przez złożenie dokumentu określającego umocowanie osoby lub osób do podpisania skargi (umowę spółki lub jej odpis poświadczony za zgodność z oryginałem.
W odpowiedzi na wezwanie, pismem z [...] r. zgłosił się do niniejszej sprawy pełnomocnik strony skarżącej adwokat M. Z., w którym określił jako stronę skarżącą "Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "A" s.c. D. P. G. G.w T.". Za pismem nadesłał podpisaną przez D. P. skargę z [...] r., pełnomocnictwo udzielone przez D. P. oraz umowę Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego "A" s.c. D. P., G. G. w T. wraz z aneksami.
Z uwagi na niejasną treść pełnomocnictwa z [....] r. udzielonego przez D. P. adwokatowi M. Z. w związku z § 9 umowy spółki, zgodnie z zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z [...]r., pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez wyjaśnienie czy reprezentuje jedynie D. P. jako wspólnika skarżącej spółki czy spółkę jako stronę. Jeżeli pełnomocnik reprezentuje spółkę jako stronę skarżącą, to został wezwany do przedłożenia uchwały wspólników zgodnie z § 8 pkt 2 upoważniającej D. P. do reprezentowania skarżącej spółki w niniejszej sprawie, ewentualnie przedłożenia pełnomocnictwa procesowego do występowania przed sądami administracyjnymi lub Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach udzielonego przez G. G. (ewentualnie odpisu tego dokumentu poświadczonego za zgodność z oryginałem) oraz nadesłanie podpisanego przez G. G. egzemplarza skargi z [...]r. lub podpisania przez niego znajdującej się w aktach sprawy skargi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pełnomocnik D. P. w zakreślonym terminie nadesłał pismo z [...] r. W jego treści wyjaśnił, że na podstawie pełnomocnictwa reprezentuje w postępowaniu skarżącego D. P. jako wspólnika skarżącej spółki. Nadto poinformował, że nie był upoważniony przez wspólnika G. G. do działania w niniejszym postępowaniu. Wskazał, że posiada pełnomocnictwo procesowe udzielone przez D. P. do reprezentowania jego osoby w postępowaniu przed Urzędem Skarbowym w T., Izbą Skarbową w K., a także Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Wniósł także o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu doręczenia zaskarżonej decyzji drugiemu wspólnikowi G. G..
Zgodnie z zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z [...] r., pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez sprecyzowanie czy stroną skarżącą jest D. P. czy Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "A" s.c. D. P., G. G. w T. Dodano, że w skardze oraz w pismach procesowych powyższe podmioty wskazywane są zamiennie jako strona skarżąca.
W odpowiedzi na powyższe zarządzenie pismem z [...] r. adwokat M. Z. imieniem D. P., powołując się na złożone pełnomocnictwo, poinformował, że stroną skarżącą jest D. P..
W konsekwencji złożonego oświadczenia, zarządzeniem z [...] r. zmieniono oznaczenie strony skarżącej w niniejszej sprawie na "D. P.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać należy, iż art. 46 i 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.) dalej jako p.p.s.a., określają wymogi, jakie powinno spełniać każde pismo strony w postępowaniu sądowym. Jeżeli pismem tym jest skarga to powinna ponadto zawierać dane wymienione w art. 57 § 1 p.p.s.a. Koniecznym wymogiem każdego pisma procesowego jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.
Zgodnie natomiast z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Wskazać należy, iż zgodnie z treścią przepisów Kodeksu cywilnego regulujących umowę spółki ( art. 860-875 K.c.) każdy ze wspólników spółki cywilnej jest jednocześnie uprawniony jak i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki. Przepisy rozróżniają w art. 865 Kodeksu cywilnego "prowadzenie spraw spółki" oraz w art. 866 Kodeksu cywilnego "reprezentowanie spółki". Prowadzenie spraw spółki odnosi się do dziedziny stosunków wewnętrznych i zarządzania jej sprawami w tym zakresie, natomiast reprezentowanie spółki obejmuje problematykę składania i przyjmowania oświadczeń woli w sprawach prawno-majątkowych w dziedzinie stosunków zewnętrznych. Uprawnienia te pozostają ze sobą w ścisłym związku, gdyż na podstawie art. 866 kodeksu cywilnego, o ile umowa lub uchwała wspólników inaczej tego nie normuje, zakres umocowania do reprezentowania spółki uzależniony jest od zakresu uprawnień wspólnika do prowadzenia jej spraw. Bez podjęcia uprzedniej uchwały przez wszystkich wspólników każdy z nich może prowadzić sprawy, które nie przekraczają zwykłych czynności spółki oraz wykonać czynność nagłą, której zaniechanie mogłoby narazić spółkę na niepowetowane straty (art. 865 par. 2 i 3 Kodeksu cywilnego). Do prowadzenia spraw, które przekraczają zakres zwykłych czynności spółki, wspólnik jest upoważniony, jeżeli wynika to z umowy lub z podjętej uchwały upoważniającej wspólnika do takich czynności. Ponieważ spółka cywilna nie dysponuje organem uprawnionym do jej reprezentowania, w postępowaniu podatkowym może działać przez ustanowionego pełnomocnika. Natomiast działanie przez pełnomocnika może odbyć się jedynie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym w art. 865 i art. 866.
Z uwagi na fakt, że prowadzenie postępowania podatkowego przekracza zakres zwykłych czynności spółki (por.: Janusz Zubrzycki, Opodatkowanie spółek cywilnych i ich wspólników – Wybrane zagadnienia – materiały na konferencję Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, Popowo 18-20 października 1999 r., Warszawa, wrzesień 1999 r., wyrok NSA z 11 czerwca 2003 r., sygn. akt I SA/Ka 1065/02), nie może jej w takim postępowaniu reprezentować pojedynczy wspólnik, nie dysponujący uchwałą wspólników umocowującą go w ich imieniu do reprezentowania spółki w tym postępowaniu, chyba że reprezentacja taka jest możliwa na podstawie samej umowy spółki.
Wstępne badanie wymogów formalnych skargi z [...] r. doprowadziło do ustalenia braków w zakresie jej podpisania.
Na wezwanie pełnomocnik strony skarżącej nadesłał podpisaną skargę jedynie przez jednego wspólnika D. P..
Podpisanie skargi przekracza zakres zwykłych czynności spółki cywilnej, dlatego też skarga Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "A" s.c. D. P., G. G. w T., przy braku określenia w umowie spółki, że spółka może być w tych sprawach reprezentowana przez jednego wspólnika, winna być podpisana przez oboje wspólników.
W odpowiedzi na wezwanie z [...] r. do akt sprawy nadesłano m.in. umowę spółki z [...] r. wraz z aneksami. Zgodnie z § 8 dotyczący prowadzenia spraw spółki w pkt 2 stanowi, że w sprawach, w których wartość przekracza jednorazowo [...] zł potrzebna jest uchwała wspólników, natomiast w § 9 określającym sposób reprezentacji spółki w pkt 2 stanowi, że w sprawach przekraczających zwykły zarząd, tj. w sprawach, w których wartość przekracza [...] zł, spółkę reprezentują dwaj wspólnicy łącznie. Umowa spółki nie wskazuje natomiast żadnego wspólnika uprawnionego do samodzielnego działania w imieniu spółki w sprawach przekraczających zwykły zarząd.
W piśmie natomiast z [...] r. pełnomocnik D. P. oświadczył, że tylko jego reprezentuje i nie był upoważniony przez drugiego wspólnika G. G..
Znaczącym w niniejszej sprawie jest oświadczenie adwokata M. Z. złożone imieniem D. P. w piśmie procesowym z [...] r., którym wyjaśnił, że stroną skarżącą w niniejszej sprawie jest D. P..
Konsekwencją złożonego oświadczenia była zmiana oznaczenia strony skarżącej w niniejszej sprawie na D. P..
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że bez wątpliwości adresatem zaskarżonej decyzji jest Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "A" s.c. D. P., G. G. w T.. Nie ulega również wątpliwości, że podmiotem posiadającym legitymację do wniesienia skargi na zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję jest również Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "A" s.c. D. P., G. G. w T..
W orzecznictwie jak i doktrynie przyjmuje się jednolicie, że strona postępowania sądowoadministracyjnego w sprawach ze skarg w przedmiocie podatku od towarów i usług jest spółka cywilna a nie jej poszczególni wspólnicy. W związku z tym oczywistym jest, że D. P. jako wspólnik spółki cywilnej nie posiada legitymacji do wniesienia skargi.
D. P. jako jeden z dwóch wspólników spółki cywilnej nie posiada interesu prawnego, który w tym przypadku posiada jedynie Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "A" s.c. D. P., G. G. w T. i jako taka posiada uprawnienie do zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...].
Z uwagi na powyższe , Sąd na podstawie art. 58 § 3 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło