III SA/Gl 981/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Starszy referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję P. S.A. w K. z dnia 8 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od P. S.A. w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 8 września 2025 r., nr [...] P. S.A. w K. (dalej też jako: organ, P.) odmówiła M. H. (dalej jako: Strona, Skarżący) udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu odnośnie wnioskowanych dokumentów stwierdziła brak podstaw prawnych do ich udostępnienia. Powołała się na art. 5 ust.2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wskazując, że informacje te stanowią tajemnicę Przedsiębiorstwa. W skardze Strona zarzuciła organowi naruszenie: - art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 107 k.p.a. - poprzez wyrażenie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w formie pisma niezatytułowanego jako decyzja oraz bez zachowania wymogów formalnych, w szczególności poprzez brak szczegółowych ustaleń faktycznych i prawnych, a także lakoniczne uzasadnienie ograniczające się do powołania art. 5 ust. 2 u.d.i.p.; - art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p. - poprzez odmowę udostępnienia dokumentów mających charakter informaqi publicznej dotyczącej działalności organu i skutków eksploatacji górniczej dla nieruchomości Skarżącego; . - art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie - poprzez odmowę udostępnienia informacji o charakterze środowiskowym, których ujawnienia nie można ograniczać powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa; - art. 5 ust. 2 u.d.i.p. - poprzez powołanie się na ochronę prywatności oraz tajemnicę przedsiębiorstwa, mimo że organ nie wskazał, które elementy żądanych dokumentów miałyby taki charakter, ani nie wykazał, że dokumentacja ma rzeczywistą wartość gospodarczą oraz że jej ujawnienie spowodowałoby negatywne skutki ekonomiczne; - art. 61 Konstytucji RP - poprzez bezpodstawne ograniczenie prawa Skarżącego do informacji o działalności podmiotów wykonujących zadania publiczne oraz o stanie środowiska, co uniemożliwia mu skuteczną ochronę jego praw w związku ze szkodami górniczymi na nieruchomości. Mając uwadze powyższe zawnioskowano o uchylenie decyzji i zobowiązanie P. do udostępnienia żądanych dokumentów; ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu Strona wskazała na stan faktyczny. Podkreśliła, że Skarżący złożył wniosek o udostępnienie dokumentacji związanej z eksploatacją górniczą i jej wpływem na nieruchomość. Żądane dokumenty obrazują prognozowane i rzeczywiste wpływy eksploatacji górniczej i mają istotne znaczenie dla oceny skutków prowadzonej działalności na powierzchnię terenu, w tym na nieruchomość Skarżącego, na której ujawniły się szkody górnicze. Natomiast wydana decyzja rażąco narusza wskazywane przepisy prawa; uzasadnienie jest lakoniczne; brak wykazania spełnienie kryterium tajemnicy przedsiębiorstwa. . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podkreślono, że zakres tajemnicy przedsiębiorstwa reguluje "Polityka Bezpieczeń-stwa Informacji" P. uchwalona przez Zarząd oraz w "Wykazie Klasyfikacyjnym informacji oraz Wykazie Informacji Chronionych". W Wykazie wskazano trzy stopnie poufności, a żądane informacje są objęte klauzulą [...] – poufność wysoka i średnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.; dalej p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Natomiast skarga oceniona w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z definicją określoną w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U, z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Pojęcie "sprawa publiczna" wiąże się ściśle z przepisem art. 1 ust. 1 Konstytucji RP, którzy prawo do informacji łączy z działalnością organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, LexPolonica nr 36465). Ponadto informacja musi dotyczyć sfery istniejących już faktów i danych, a nie niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeń podejmowania określonych działań oraz może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli tylko dotyczy "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Sprawą publiczną jest zatem działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i wymienionych wyżej samorządów oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Natomiast w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Skarżąca Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej na temat gospodarowania mieniem publicznym, co w sprawie jest poza sporem. Natomiast wniosek w tej sprawie dotyczył udostępnienia informacji w zakresie: prowadzonej eksploatacji; jej wpływów; podanie liczby zarejestrowanych wstrząsów sejsmicznych, wskazanie dat i godzin wystąpienia wstrząsów o energii powyżej 10“ J (tj. o energii przekraczającej 1 000 000 dżuli (1 MJ), które mogły być potencjalnie odczuwalne na powierzchni ziemi); określenie siły (magnitudy) i głębokości epicentrum tych wstrząsów; jeśli możliwe - udostępnienie mapy lub wykresu lokalizacji wstrząsów, rozkładu epicentrów i energii wstrząsów w podanym okresie (np. w formacie PDF lub PNG); informacji o warunkach geologiczno - górniczych dla w/w nieruchomości; wszelkich ekspertyz i analiz dotyczących wpływu prowadzonych robót górniczych na wskazaną nieruchomość; wskazanie czy przedsiębiorstwo górnicze prowadzi obserwacje niwelacyjne terenu w pobliżu w/w nieruchomości mogące wykazać stabilność terenu? A jeżeli tak to proszę o przesłanie w/w dokumentacji; Sporem więc w tej sprawie jest rozstrzygnięcie Zakładu, który w wyniku rozpoznania wniosku Skarżącego, wydał decyzję odmowną - stosownie do art. 16 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ograniczając prawo do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Oceniając zatem sporne orzeczenie zauważyć przede wszystkim należy, że przepis art. 16 u.d.i.p. przyznaje podmiotom nie będącym organami władzy publicznej a obowiązanym do udzielenie informacji publicznej, kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., do których wydania stosuje się przepisy k.p.a. w zakresie wynikającym z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z powołanym przepisem odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej, odpowiednio podmiot nie będący organem władzy publicznej, następują w drodze decyzji (ust. 1). Natomiast art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Sąd w składzie orzekającym badając zasadność wydania decyzji odmownej -wobec wskazywanej przez Spółkę tajemnicy przedsiębiorcy w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p. - stwierdził konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku. Analizując bowiem kwestionowane rozstrzygnięcie stwierdzić należy, że takie stanowisko nie może się ostać, a tym samym skarga jest zasadna. Oceniając spełnienie wymogów formalnych ujętych w art. 107 k.p.a., należy stwierdzić, że zaskarżone pismo zawiera wszystkie obligatoryjne komponenty decyzji administracyjnej: oznaczenie organu, datę wydania, oznaczenie adresata, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz treść rozstrzygnięcia wraz z podpisem uprawnionego pracownika. W konsekwencji więc pismo to powinno być traktowane jako decyzja administracyjna podlegająca pełnej kontroli sądowej, a wszystkie wymagania formalne wynikające z art. 107 k.p.a. obciążają wydający ją organ. Tym samym należało stwierdzić, że uzasadnienie, które organ był zobowiązany sporządzić, zostało zredagowane w sposób całkowicie lakoniczny i niedostateczny do wywiązania się z konstytucyjnego obowiązku argumentacji. Organ ograniczył się bowiem do powtórzenia normy z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., nie uzasadniając, w jaki konkretny sposób żądane dokumenty spełniają przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa.​ Natomiast wynikająca z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. tajemnica musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego podmiotu i odpowiednio uzasadniona. Natomiast zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a., uzasadnienie musi zawierać zarówno ustalenia faktyczne, jak i rozważania prawne. Uzasadnienie faktyczne powinno wskazywać na konkretne fakty, dowody, na których opiera się decyzja, oraz przyczyny, z jakich organowi odmówił wiarygodności innym dowodom. Uzasadnienie prawne zaś powinno wyjaśniać podstawę prawną decyzji z przytoczeniem stosownych przepisów prawa.​ W niniejszej sprawie organ nie wykazał: (a) których konkretnych elementów żądanych dokumentów miałoby dotyczyć tajemnica przedsiębiorcy; (b) dlaczego te elementy spełniają przesłanki formalne (czy przedsiębiorca podejmował niezbędne działania w celu zachowania poufności); (c) dlaczego spełniają przesłanki materialne (czy ujawnienie miałoby rzeczywiście negatywne konsekwencje ekonomiczne); (d) jak dokonał oceny wartości gospodarczej tych informacji. Tym samym brak takiego odpowiedniego uzasadnienia uniemożliwia faktycznie kontrolę sądową rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie zasad praworządności i konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznych. Uchybienia tego nie może także konwalidować wskazywanie w odpowiedzi na skargę wewnętrznych regulacji P. Dopiero bowiem, stosownie do art. 16 u.d.i.p., wydana decyzja z odpowiednią argumentacją organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia wnioskowanej informacji publicznej. W konsekwencji powyższego stwierdzić należało, że w wydanej decyzji P. nie odniosła się należycie do wskazywanych okoliczności, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja nie wyczerpuje dyspozycji z art. 107 k.p.a. i tym samym wymyka się spod możliwości kontroli sądu administracyjnego. W następstwie niniejszego wyroku, biorąc pod uwagę zaprezentowane powyżej wywody, organ załatwi wniosek w sposób odpowiadający regulacji ustawy u.d.i.p. i k.p.a. w wyznaczonym terminie. Mając powyższe względy na uwadze z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.