III SA/Gl 983/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.D. (D.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 10 lipca 2012 r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 25.671,00 zł, skarżący działający przy pomocy fachowego pełnomocnika, domagał się zwolnienia z obowiązku jego ponoszenia. Żądanie to rozszerzył następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku wskazał zwolnienie od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. W motywach powyższego wyjaśnił, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i dwójką małoletnich dzieci. Ich jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę skarżącego w kwocie 1.500,00 zł. Poza domem obciążonym hipoteką innych składników majątku nie posiadają. Ponieważ wskazane wyżej dane okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia 28 sierpnia 2012 r. wezwano ustanowionego w sprawie pełnomocnika do ich uzupełnienia – w terminie siedmiu dni - poprzez: - przedłożenie stosownego zaświadczenia lub innego dokumentu źródłowego potwierdzającego, iż skarżący nie figuruje w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą; - nadesłanie wyciągów lub wykazów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy; - przedłożenie wystawionego przez zakład pracy zaświadczenia o wysokości uzyskiwanych przez wnioskodawcę z tytułu umowy o pracę dochodów; - nadesłanie odpisu bądź kserokopii złożonego przez skarżącego i jego żonę za 2011 r. zeznania podatkowego lub zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego o wysokości osiągniętych w podanym wyżej roku dochodów; - przedłożenie odpisów bądź kserokopii dokumentów obrazujących wysokość miesięcznie ponoszonych z tytułu utrzymania domu wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za wodę, gaz, energię elektryczną, telefon oraz podatek od nieruchomości; - wyjaśnienie czy skarżący posiada zaciągnięte kredyty lub pożyczki, jeżeli tak należało przedłożyć stosowne dokumenty źródłowe obrazujące cel, na który zostały zaciągnięte, ich wysokość, a nadto wielkość płaconych rat, ich oprocentowanie oraz przewidywany termin spłaty; - przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego zawierającego informację o wszystkich osobach zameldowanych w miejscu zamieszkania wnioskodawcy; - udokumentowanie (odpisem z księgi wieczystej oraz kopią stosownego aktu notarialnego) do kogo należy nieruchomość wskazana jako adres zamieszkania i jaka jest jej powierzchnia; - wyjaśnienie czy żona skarżącego jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy, jeżeli tak należało przedłożyć stosowne zaświadczenie o figurowaniu żony w ewidencji osób bezrobotnych z prawem bądź bez prawa do zasiłku; - nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez ZUS wskazującego czy w okresie ostatnich sześciu miesięcy były za żonę odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne. Do dnia dzisiejszego wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przysługuje wyłącznie takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brzmienie powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego w tym zakresie oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę w jakiejkolwiek części. To sprawą zainteresowanego jest przecież wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że użycie w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wskazuje wyraźnie, iż to wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek, że jego żądanie zasługuje na uwzględnienie. Brak jest bowiem jakichkolwiek możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Tym bardziej, że z treści art. 255 ustawy p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Dlatego też jego bierność w tym zakresie musi być postrzegana jako nienależyte wykazanie przewidzianych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06 oraz z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05 niepubl.). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał wezwania z dnia 28 sierpnia 2012 r. weryfikacja złożonego przez niego oświadczenia nie była możliwa. Orzekanie na podstawie niekompletnego materiału dowodowego nie jest bowiem możliwe ani dopuszczalne, zważywszy że przedstawione w treści formularza dane nie pozwoliły na wolną od wątpliwości ocenę złożonego wniosku. Dotyczy to nie tylko ponoszonych w związku z koniecznym utrzymaniem wydatków, których wysokość nie została w żaden sposób podana, lecz również źródeł dochodu, z których te są pokrywane, skoro kwestia likwidacji prowadzonej działalności nie została wyjaśniona. Podobnie brak było stosownych informacji odnoszących się do żony skarżącego i jej statusu jako osoby bezrobotnej, a nadto posiadanych składników majątku w postaci nieruchomości, której powierzchnia nie została w rubryce nr 7.1 wskazana. Okoliczność ta nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.