III SA/Gl 988/18

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 26 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" w R. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części dofinansowania projektu współfinansowanego ze środków objętych Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego, oświadczyła że choć posiada kapitał podstawowy rzędu 14.604.262,24 zł, to jej kapitał własny jest wielkością ujemną wynoszącą (-) 15.856.557,22 zł, jako że za ostatni rok obrotowy odnotowano stratę na poziomie 2.590.212,77 zł. Wprawdzie rachunek bankowy prowadzony w "B" S.A. wykazuje saldo dodatnie wynoszące 15.257,70 zł, jednakże z kwoty tej w pierwszej kolejności reguluje zobowiązania z tytułu wynagrodzeń pracowniczych oraz dostaw, których brak skutkować może zagrożeniem życia i zdrowia pacjentów. Dodatkowo powołano się na stan środków w kasie, których saldo na dzień [...] r. wynosiło 9.109,39 zł, posiadane środki trwałe, których wartość oszacowano na kwotę 29.222.917,19 zł oraz zaksięgowane inwestycje krótkoterminowe, które wraz ze środkami pacjentów znajdującymi się w depozycie "A" wynoszą 3.722.466,37 zł, przy zobowiązaniach krótkoterminowych, które kształtują się na poziomie 4.263.996,29 zł. Do wniosku dołączono analizę sytuacji finansowej za pierwsze półrocze bieżącego roku wraz z bilansem, rachunkiem zysków i strat, zestawieniem zmian w kapitale własnym oraz rachunkiem przepływów pieniężnych za 2017 r. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie kosztów sądowych (to jest opłat sądowych i wydatków). Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa wszakże jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na jego poniesienie. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie jak ustalono z dołączonych do wniosku dokumentów źródłowych, choć wnioskodawca na koniec [...] bieżącego roku odnotował stratę, to ta była niższa w stosunku do analogicznego okresu roku 2017 o 125.847,44 zł, to jest o 7,88%. Wynikała ona z nadwyżki kosztów nad uzyskanym przychodem, który wynosił 29.167.408,30 zł i był wyższy o 1.365.952,43 zł w stosunku do analogicznego okresu roku 2017 za sprawą wzrostu przychodów sprzedanych świadczeń medycznych NFZ o kwotę 1.356.320,09 zł. Natomiast koszty jego uzyskania ogółem za analizowany okres wynosiły 30.638.516,88 zł i w porównaniu do roku 2017 były wyższe o 1.240.105,19 zł (wzrost o 4,22%). Główną przyczyną zwyżki był progres kosztów operacyjnych w stosunku do roku ubiegłego o 4,66%, na co składały się przede wszystkim koszty zużycia materiałów i energii, czy usług obcych wynikających np. z zawarcia nowych umów o wyższych cenach, czy błędnie wystawionej przez operatora telefonii komórkowej faktury za usługi telekomunikacyjne. Co istotne koszty finansowe oraz pozostałe koszty operacyjne w porównaniu do roku 2017 spadły o kwotę 100.257,39 zł, czyli o 15,29%. Podobnie spadek odnotowano po stronie pasywów w rubryce zobowiązania publicznoprawne, czyli zobowiązania z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz PFRON z uwagi na spłatę układu ratalnego. A ponieważ zgromadzone w kasie i na rachunkach bankowych na koniec roku 2017 środki wynosiły 4.979.636,92 zł, przyjąć należało, że wnioskodawca choć zalicza się do podmiotu o szczególnym charakterze, który zobowiązany jest w pierwszej kolejności z posiadanych środków zapewnić pacjentom należytą opiekę, to nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tym bardziej, że za pierwsze półrocze bieżącego roku wykonał świadczenia ponad limit kontraktu, których wartość oszacowano na 1.017.191,27 zł. Jego wniosek o sfinansowanie nadwykonań zostanie rozpatrzony przez [...] po zakończeniu okresu rozliczeniowego. W tej sytuacji brak było podstaw aby uznać, że wnioskodawca wykazał, że nie posiada wystarczających środków na uiszczenie kosztów niniejszego postępowania, bądź że nie jest w stanie ich pozyskać, mimo że podjęto wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na ten cel (vide: przeprowadzona na koniec [...] 2018 r. kasacja środków trwałych, wzrost aktywów obrotowych o 388.621,50 zł, to jest o 3,94%, a nadto zaciągnięte zobowiązania kredytowe, których spłata nie korzysta z pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, do których zalicza się należny wpis od skargi). Dlatego też mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.