III SA/Gl 99/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2021 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Wojewoda [...] (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z [...] r. nr [...], stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez J. L. (dalej: skarżący, strona) od postanowienia Starosty B. (dalej: organ pierwszoinstancyjny) z [...] r. nr [...], wznawiającego postępowanie w sprawie utraty prawa do zasiłku, zakończone decyzją ostateczną z [...] r. nr [...]. W podstawie prawnej orzeczenia organ odwoławczy przywołał art. 134, art. 142 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.). Z akt administracyjnych wynika, że organ pierwszoinstancyjny postanowieniem z [...] r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] r. orzekającą o utracie z dniem [...]r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W podstawie prawnej orzeczenia organ przywołał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., argumentując, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Postanowienie zawiera również pouczenie, że nie przysługuje od niego zażalenie. Skarżący 16 listopada 2020 r. wniósł zażalenie na to postanowienie, żądając jego zmiany i wyeliminowania z obiegu prawnego. Organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia, argumentując, że zgodnie z art. 142 K.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Zatem w oparciu o art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o zmianę postanowienia organu odwoławczego z [...] r., wyeliminowanie go z obiegu, twierdząc, że z mocy prawa jest ono nieważne. Strona zarzuciła organowi naruszenie prawa procesowego, materialnego, kłamstwa i matactwa. Podkreśliła, że 16 lutego 2020 r. wniosła środek odwoławczy w wyniku wydania dwóch decyzji z [...] r. o nr: [...] i [...], wymienionych w treści skarżonego postanowienia z [...] r. Zażądała wypłaty zaległych kwot według decyzji wydanej przez PUP z [...] r. nr [...]. W podsumowaniu skargi strona zażądała wyeliminowania z obiegu prawnego postanowienia PUP z [...] r. nr [...] oraz ponowiła swoje wnioski składane od 2 stycznia 2020 r. do 17 kwietnia 2020 r., żądając przedłużenia świadczenia pobierania zasiłku przyznanego decyzją z [...] r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ poinformował, że w wyniku wznowienia postępowania zaskarżonym postanowieniem z [...] r., organ I instancji [...] r. wydał decyzję uchylającą decyzję ostateczną Starosty B. z [...] r. orzekającą o utracie z dniem [...] r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych i orzekł o utracie prawa do zasiłku z dniem [...] r. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. Wojewoda [...] jako organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, na którą stronie przysługuje prawo złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej określanej skrótem P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja, (postanowienie) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dalej należy zauważyć, że Przewodniczący Wydziału III tut. Sądu, powołując się na art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374 ze zm., dalej uCOVID-19) oraz rozporządzanie nr 31 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach dalszych działań profilaktycznych przeciwdziałających rozprzestrzeniania się wirusa SARScoV-2, zarządzeniem z 17 maja 2021 r., skierował sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym, strony postępowania zawiadomiono o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi. Zdaniem Sądu, uwzględniając zasadę jawności posiedzeń sądowych (art. 10 P.p.s.a.) i regułę rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych w formie rozprawy (art. 90 § 1 P.p.s.a.), przy jednoczesnym zastrzeżeniu wyjątku od nich, gdy przewiduje to "przepis szczególny", przy odpowiednim zastosowaniu rozwiązań przewidzianych w art. 15zzs4 ust. 2 i 3 uCOVID-19, za dopuszczalne uznano rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Bowiem z powołanych przepisów wynika odpowiednio, że: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących" (ust. 2) oraz "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów" (ust. 3). Należy mieć na względzie, że w pierwotnej wersji uCOVID-19 zamieszczono przepis art. 15 zzs ust. 6, z którego treści wynikało, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 "nie przeprowadza się rozpraw ani posiedzeń jawnych", z wyjątkiem rozpraw i posiedzeń jawnych w sprawach określonych w art. 14a ust. 4 i 5 tej ustawy, określonych mianem "pilnych". Uchylenie przepisów art. 14a i art. 15zzs uCOVID-19 nastąpiło jednocześnie z dodaniem do tej ustawy m. in. przywołanych uprzednio regulacji zawartych w jej art. 15 zzs4 ust. 2 i 3. Sens takiego działania ustawodawcy sprowadza się zatem do tego, że istniejący stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (co jest okolicznością notoryjną) nie stanowi aktualnie przeszkody m. in. do działania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Wobec powyższego skład Sądu rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że dopuszczalne będzie rozpoznanie wniesionej skargi na posiedzeniu niejawnym w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19, albowiem przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przechodząc do meritum sprawy, po dokonaniu, według wskazanych wyżej reguł, oceny legalności zaskarżonego postanowienia z [...]r., Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego w sposób wpływający na wynik sprawy. Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący otrzymał postanowienie organu pierwszoinstancyjnego, wznawiające postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...]r. orzekającą o utracie z dniem [...] r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Słusznie wskazał organ w spornym postanowieniu, że nie przysługuje od niego możliwość złożenia zażalenia. Stanowisko organu wynika z treści art. 141 § 1 K.p.a., który stanowi, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko w sytuacji kiedy z przepisu wprost wynika, że zażalenie jest dopuszczalne. Postanowienie wydane w niniejszej sprawie nie może być przedmiotem zażalenia, ponieważ żaden z przepisów K.p.a. nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia o wznowieniu postępowania. Przepis art. 149 § 1 K.p.a. stanowi wyłącznie o formie prawnej rozstrzygnięcia kwestii wznowienia postępowania, nie regulując przy tym możliwości zaskarżenia wydanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Odmienna sytuacja ma miejsce w przypadku na przykład postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, gdzie ustawodawca wyraźnie przewidział możliwość zaskarżenia takiego postanowienia w drodze zażalenia (art. 149 § 1 K.p.a). Natomiast, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, wadliwość postanowienia o wznowieniu postępowania można wykazać dopiero w odwołaniu od decyzji. W konsekwencji, w sytuacji wniesienia przez stronę zażalenia na postanowienie, na które zażalenie nie przysługuje, organ odwoławczy zobowiązany jest stwierdzić niedopuszczalność tego zażalenia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., co też w niniejszym przypadku uczynił. Rolą postanowienia wznawiającego postępowanie administracyjne jest inicjacja postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Po wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia badane są przesłanki wznowienia i w oparciu o dokonane ustalenia organ wydaje nowe rozstrzygnięcie w formie decyzji (art. 151 K.p.a.). Z odpowiedzi na skargę wynika, że taka decyzja została wydana przez organ pierwszoinstancyjny, od której strona wniosła odwołanie rozpoznane decyzją organu odwoławczego. Dlatego też okoliczności związane z meritum sprawy, podnoszone przez skarżącego, nie mogą być przedmiotem badania w tej sprawie, dotyczącej postanowienia o wznowieniu postępowania. Skarga wniesiona do Sądu dotyczy postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania, a zatem zagadnienia o charakterze proceduralnym. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty dotyczące decyzji merytorycznych nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.