III SA/Gl 991/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Asesor WSA Krzysztof Targoński, Protokolant stażysta Lidia Rajca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006r. sprawy ze skargi J. F.(F.) o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2004r., sygn. akt 3/II SA/Ka 2469/02 postanawia: odrzucić skargę. W dniu [...] r. J. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 8 grudnia 2004 r., w sprawie o sygn. akt 3/II SA/Ka 2469/02. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę J. F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie choroby zawodowej. Skarżącego reprezentował w tej sprawie adwokat ustanowiony postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 6 stycznia 2003 r. W powyższym wniosku skarżący stwierdził, iż nie zgadza się z decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, którą został skrzywdzony. Wskazał, że nie może się zgodzić z wieloma "zastrzeżeniami", jak krótki okres pracy w kontakcie z izotopami jonizującymi, brak wyników pomiarów oraz w kwestii "innych czynników rakotwórczych, które wymieniał PWIS". Uważał, że Sąd kwestie te rozstrzygnie. Ponadto podniósł, że jego pełnomocnik procesowy w ogóle się z nim nie kontaktował. W efekcie skarżący nie był informowany o przebiegu postępowania i o wyroku zapadłym w sprawie. Pismem z dnia 27 września 2005 r. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie, na podstawie której z przesłanek wymienionych w art. 271, art. 272, 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, których treść przytoczono, skarżący żąda wznowienia postępowania. W piśmie procesowym z dnia 9 października 2005 r. J. F. wskazał jako podstawę wznowienia art. 271 pkt 2 podnosząc, że nie miał zdolności sądowej i procesowej oraz, że nie był należycie reprezentowany przez adwokata. Skarżący powołał się również na art. 273 pkt 2 ponownie wskazując na brak wyników pomiarów wielkości promieniowania jonizującego, awarie urządzeń będących źródłem tego promieniowania oraz powołał się na literaturę naukową opisującą choroby zawodowe. Natomiast na rozprawie oświadczył, że przyczyny wznowienia upatruje w tym, że nie wiedział o toczącym się postępowaniu, o wyznaczonym terminie rozprawy ponieważ wyznaczony dla niego adwokat nie skontaktował się z nim. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 - w skrócie P.p.s.a.) w przypadkach przewidzianych w dziale VII ustawy (wznowienie postępowania) można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Skarga o wznowienie postępowania sądowego jest instytucja wyjątkową, zmierza bowiem do rozpoznania ponownie sprawy prawomocnie już zakończonej orzeczeniem sądu, a zatem może być oparta na ściśle określonych podstawach. Podkreślić trzeba, że sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający stosownym przepisom ustawy nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli juz z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1999 r. II UKN 174/99, publ. w OSNP 2001 r., z. 4, poz. 133). Skarżący jako podstawę wznowienia postępowania sądowego powołał art. 271 pkt 2 oraz art. 273 § 2 P.p.s.a. W myśl art. 271 pkt 2 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Natomiast zgodnie z art. 273 § 2 P.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z brzmienia tego przepisu wynika, że chodzi tu o takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały w czasie poprzedniego postępowania, a które nie były przez stronę powoływane jako jej nie znane. Skarżący wskazał, że nie miał w toku postępowania zdolności sądowej i procesowej. Należy wyjaśnić, że stosownie do art. 25 § 1 P.p.s.a. każda osoba fizyczna ma zdolność sądową przejawiającą się w tym, że ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona postępowania. Zatem oparcie skargi na zarzucie braku zdolności sądowej skarżącego jest nieuzasadniony. Natomiast zgodnie z art. 26 § 1 P.p.s.a. zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. Zdolność procesowa oznacza więc zdolność do samodzielnego podejmowania czynności procesowych. Skarżący miał zdolność do czynności prawnych, a tym samym miał zdolność procesową, a więc zdolność do podejmowania czynności w postępowaniu przed Sądem administracyjnym. Zatem brak również uzasadnienia dla oparcia się przez skarżącego na tej podstawie wznowienia. Nie zachodzi w sprawie powołana przez stronę kolejna podstawa wznowienia, a mianowicie brak należytej reprezentacji. Należy wyjaśnić, iż należyta reprezentacja jest związana z umocowaniem do działania w cudzym imieniu. Reprezentacja wiąże się zatem z występowaniem w charakterze organów w przypadku reprezentujących podmioty nie będące osobami fizycznymi, z występowaniem w roli przedstawicieli ustawowych w przypadku nieletnich i osób ubezwłasnowolnionych jak również z występowaniem w charakterze pełnomocnika. Zaznaczyć trzeba, że dla skarżącego ustanowiono adwokata z urzędu w stanie prawnym, w którym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosowano odpowiednio regulacje Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Stosownie do art. 118 k.p.c. ustanowienie adwokata lub radcy prawnego dla strony zwolnionej od kosztów sądowych jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego. Wynika z tego, że w przedmiotowej sprawie pełnomocnik procesowy skarżącego był należycie umocowany. Natomiast w ramach przesłanki nienależytej reprezentacji nie mieszczą się argumenty skarżącego, że w sprawie nie był należycie reprezentowany przez pełnomocnika, bowiem zarzut nienależytej reprezentacji nie dotyczy sposobu zastępowania strony przez pełnomocnika procesowego, co znajduje potwierdzenie w ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwie Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2000 r. sygn. akt I PRN 277/00, publik. OSNP 2002/1/15). Podniesiony przez stronę zarzut niewłaściwej reprezentacji należy rozumieć jako nieprawidłowe reprezentowanie jej interesów. Nie jest to jednak przyczyna nieważności postępowania. Czym innym jest bowiem brak "nienależytej reprezentacji", co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, a czym innym niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez ustanowionego pełnomocnika, które wiąże się z nienależytym wykonywaniem obowiązków procesowych. Zaniedbania pełnomocnika procesowego, nie mogą również stanowić przewidzianej w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. podstawy wznowienia polegającej na pozbawieniu strony możności działania na skutek naruszenia przepisów prawa. Zakresem powyższej regulacji są objęte tylko takie okoliczności, które powodują pozbawienie strony możności działania w procesie niespowodowane przez samą stronę i niezależne od jej zachowania się, na skutek naruszenia przepisów procesowych. Zatem ta podstawa wznowienia nie obejmuje przypadków wadliwego - bez względu na przyczynę - prowadzenia sprawy przez samą stronę. Trzeba podkreślić, że działanie pełnomocnika, na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa, jest równoznaczne z działaniem samego mocodawcy (art. 95 § 2 ustawy Kodeks cywilny). Zasada ta dotyczy także pełnomocnika procesowego (art. 34 P.p.s.a.), nie wyłączając pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Zatem niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków procesowych przez pełnomocnika procesowego, którego działania podejmowane w imieniu strony w postępowaniu sądowym traktowane są jak działania samej strony nie może stanowić przewidzianej w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. podstawy wznowienia, polegającej na pozbawieniu strony możności działania (postanowienia SN: z dnia 12 października 2001 r., III AO 32/01; OSNP 2002/18/449 i z dnia 26 marca 2003 r., II CZ 26/03; OSNC 2004/6/95). Nie zachodzi w sprawie powołana przez skarżącego podstawa wznowienia określona w art. 273 § 2 P.p.s.a. Trzeba wskazać, że skarżący w istocie skoncentrował swą argumentację na kwestionowaniu ustaleń Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, a w konsekwencji wydanej przez ten organ decyzji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Te zaś kwestie były poddane ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który w tej sprawie wydał wyrok 8 grudnia 2004 r. Natomiast powoływanie się na literaturę naukową nie stanowi ani nowej okoliczności, ani dowodu w rozumieniu w/wym. przepisu. W konsekwencji należy stwierdzić, że jakkolwiek skarżący formalnie powołał się na ustawowe podstawy wznowienia postępowania sądowego, to jednak w rzeczywistości przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania nie występują. Stosownie do art. 281 P.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. W tym stanie rzeczy, skoro skarga J. F. nie została oparta na ustawowych podstawach wznowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 281 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.