III SA/Gl 992/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędzia WSA del. Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Lidia Rajca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 marca 2006r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. III SA/GL 992/04 U Z A S A D N I E N I E Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] stwierdził u P. S. chorobę zawodową - astmę oskrzelową z uczulenia na alergeny lateksu wymienioną w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U Nr 132, poz. 1115/. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że Pan S. zatrudniony był od [...] 1985 r. do [...] 2001 r. w "A" S.A. w D. na stanowisku [...],[...] i [...] oraz od [...] 2001 r. do [...] 2003 r. w zakładzie "B" sp. z o.o w C. na stanowisku [...]. Podczas pracy w zakładzie "B" sp. z o.o w C. miał kontakt z czynnikiem przyczynowym choroby /rękawice lateksowe/. Z orzeczenia lekarskiego nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej, wystawionego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Centrum Profilaktyczno-Leczniczego w Ł. wynika, że analiza narażenia zawodowego, historii choroby i wyniki aktualnie wykonanych badań i konsultacji specjalistycznych upoważniają do przyjęcia zawodowej etiologii astmy oskrzelowej z narażeniem na alergeny lateksu. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniosła do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. "B" sp. z o.o w C., żądając jej uchylenia w całości. Jako przyczynę odwołania wskazała błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji polegający na przyjęciu przez organ, iż choroba P. S. została spowodowana bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem alergenami lateksu. W uzasadnieniu odwołania stwierdzono, iż ocena warunków pracy została wykonana nierzetelnie, bowiem: 1/ nikt nie wystąpił do pracodawcy "B" sp. z o.o o przekazanie próbek rękawic używanych przez pracowników, mimo iż w orzeczeniu lekarskim stwierdzono uczulenie na alergeny lateksu, 2/ nie przeprowadzono testów z substancjami i pyłami występującymi w innych zakładach pracy, w których wcześniej P.S. pracował, 3/ nikt nie sprawdził, czy objawy astmy oskrzelowej nie występowały w P. S. wcześniej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa oraz art.1 pkt 2, art.4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /tekst jedn. Dz.U nr 90, poz.575 z 1998 r. ze zm./ i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U nr 132, poz.115/: 1/ uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] r. Nr [...] stwierdzającą u P. S. chorobę zawodową - astmę oskrzelową, 2/ stwierdził, że u P. S. brak jest podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Organ odwoławczy uzasadniając swoją decyzję wyjaśnił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest: - orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby ujętej - zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku, - wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że P. S. pracował w latach 2001-1003 w "B" sp. z o.o w C. jako [...], gdzie miał kontakt z [...] i rękawicami lateksowymi. Pracował więc w warunkach ryzyka powstania choroby zawodowej narządu oddechowego. Pan S. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Centrum Profilaktyczno-Leczniczego w Ł. /orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...]/, gdzie rozpoznano chorobę zawodową pod postacią astmy oskrzelowej z uczulenia na alergeny lateksu. Na tej podstawie organ pierwszej instancji wydał decyzję stwierdzającą chorobę zawodową wym. w poz. 6 wykazu chorób zawodowych. W toku postępowania odwoławczego P. S. był badany w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. /obserwacja kliniczna od [...] do [...] 2004 r., orzeczenie lekarskie z dnia [...] r nr [...] - kompetentnej placówce diagnostycznej II szczebla powołanej do rozpoznawania i orzekania w sprawach spornych. W toku badań uzyskano ujemne klinicznie i spirometrycznie wyniki przeprowadzonych testów inhalacyjnych i ekspozycyjnych z potencjalnymi alergenami zawodowymi, w tym z lateksem i wykluczono uczulenie na czynniki występujące w środowisku pracy. W wydanym orzeczeniu lekarskim specjaliści Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. uznali - na podstawie obserwacji klinicznej, danych z dokumentacji lekarskiej oraz wyników przeprowadzonej diagnostyki alergologicznej, że brak jest podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii astmy oskrzelowej i zakwalifikowania stwierdzonego schorzenia do poz. 6 wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawach chorób zawodowych. Wobec braku rozpoznania u P. S. choroby zawodowej przez orzeczników kompetentnej placówki diagnostycznej II szczebla Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uwzględnił odwołanie zakładu pracy i orzekł o braku podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. P. S. w dniu [...] 2004 r. zaskarżył decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż jego choroba powstała podczas pracy w "B". Instytut Medycyny Pracy w Ł. stwierdził u niego uczulenie na lateks. Podczas badania w S. po kontakcie z rękawicami lateksowymi początkowo nie wystąpiła duszność, ale w godzinach wieczornych pojawiło się uczucie duszności i braku powietrza. Od [...] 2003 r. nie miał kontaktu z lateksem i czuje się lepiej od czasu, gdy nie pracuje w ‘B". Skarżący wskazał na rozbieżność wyników badań przeprowadzonych przez dwie jednostki diagnostyczne. Ponadto lekarze, pod opieką których pozostaje, zabraniają mu kategorycznie kontaktu z rękawicami lateksowymi, obawiając się pogłębienia choroby. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm./ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd stwierdził naruszenie przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. przepisów prawa procesowego – art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. W myśl przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) przy zgłoszeniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzeniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem warunków szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". Organ odwoławczy przyznał, iż u Pana S. rozpoznano astmę ostrzową, czyli chorobę wymienioną w wykazie dołączonym do powołanego wyżej rozporządzenia. Ustalił ponadto, że pracował on w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "B" w warunkach ryzyka powstania choroby zawodowej. Wydał jednak decyzję o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, powołując się na treść orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego w dniu [...] r. przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Organ administracyjny wyjaśnił, iż orzeczenie zostało wydane przez kompetentną placówkę diagnostyczną II szczebla powołaną do rozpoznawania i orzekania w sprawach spornych. W trakcie badań prowadzonych przez tę placówkę diagnostyczną uzyskano ujemne kliniczne i spirometryczne wyniki testów inhalacyjnych i ekspozycyjnych z potencjalnymi alergenami zawodowymi, w tym z lateksem i wykluczono uczulenie na wyniki występujące w środowisku pracy. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniósł się do znajdującego się w aktach sprawy wcześniejszego orzeczenia lekarskiego, wydanego przez Przychodnię Konsultacyjno-Diagnostyczną Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. nr [...]. Orzeczenie to stwierdzało chorobę zawodową pod postacią astmy oskrzelowej z uczuleniem na alergeny lateksu. Przed wydaniem orzeczenia Pan S. poddany został badaniom, m.in. dodatniej próbie prowokacyjnej wziewnej z lateksem. Ponadto Przychodnia Konsultacyjno-Diagnostyczna W.O.M.P w Ł. wykryła w surowicy skarżącego przeciwciała dla lateksu. W myśl art. 7 kpa organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązkiem organu, zgodnie z art. 77 § 1 kpa, jest wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Dotyczy to także rozpatrzenia wszystkich opinii biegłych zgromadzonych w sprawie. Orzeczenie lekarskie, dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Organ zobowiązany jest do dokonania oceny opinii w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu. Może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów /art.80 kpa/ odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej to robi przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwość co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny /v. wyrok NSA z dnia 23 lutego 1999 r. - IV S.A. 10101//97 - LEX nr 48684/. Zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ administracyjny wydając zaskarżoną decyzję przyznał moc dowodową jednej z dwóch opinii lekarskich dołączonych do akt. Uzasadniając przyjęcie tej właśnie opinii wyjaśnił, że wydana została przez kompetentną placówkę diagnostyczną II szczebla. Przyjęte stanowisko podważa kompetencje innej placówki - Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej WOMP w Ł., która wydała orzeczenie odmiennej treści. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie wyjaśnił, dlaczego orzeczenie tej właśnie placówki nie zasługuje na jego akceptację. Obowiązek uzasadniania odmowy wiarygodności przedstawionemu dowodowi wynika z treści powołanego art.107 § 3 kpa. Okoliczność, iż Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. jest jednostką orzeczniczą II stopnia nie uzasadnia automatycznego przyznania mocy dowodowej jego orzeczeniu o braku podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii choroby, jeśli w aktach sprawy znajduje się inne orzeczenie profesjonalnej jednostki orzeczniczej stwierdzające rozpoznanie choroby zawodowej. Orzeczenie jednostki II stopnia jest dowodem podlegającym ocenie organu administracyjnego. Organ nie jest bowiem zwolniony z obowiązku jego wnikliwego zbadania, zgodnie z normami prawa procesowego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji sąd nie orzekł o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie art. 152 powołanej ustawy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. ponownie rozpoznając sprawę rozpatrzy cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. W szczególności dokona wnikliwej analizy orzeczeń lekarskich znajdujących się w aktach. Jeśli sama analiza orzeczeń nie okaże się wystarczająca do podjęcia decyzji organ administracji rozważy celowość przeprowadzenia opinii uzupełniającej przez jedną lub obie jednostki orzecznicze, których orzeczenia znajdują się w aktach sprawy. W uzasadnieniu decyzji stwierdzającej chorobę zawodową bądź brak podstaw do jej rozpoznania wskaże fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.