III SA/Gl 995/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Mielczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencja Restrukturyzacji I Modernizacji Rolnictwa w C., po rozpatrzeniu odwołania M.L. od Decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. nr [...] dnia [...] r. w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013, poz. 267 mylnie w decyzji określony jako Dz. U. 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2008r. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz art. 21 ust. 4 pkt 1 Ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. 2007r. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny sprawy i argumentację prawną. Wskazano, że M.L. ubiegając się o płatności ONW na rok 2012 złożył dnia 27 kwietnia 2012 r. Wniosek o przyznanie płatności na rok 2012, w którym zadeklarował pięć działek rolnych oznaczonych symbolem (2), (3), (4), (5), (6) zlokalizowanych w obrębie działek ewidencyjnych: nr [...] (woj. [...], powiat: c., gmina: C., obręb: [...]);[...] (woj. [...], powiat: c., gmina: W., obręb: W.); [...] (woj. [...], powiat: c., gmina: I., obręb: I.); [...] (woj. [...], powiat: c., gmina: I., obręb: K.). W ramach tego wniosku do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2012 zgłoszona została powierzchnia 0,96 ha użytków rolnych tj: działka rolna (4) - 0,28 ha, działka rolna (5) - 0,13 ha, działka rolna (6) - 0,55 ha. Podczas gdy płatność ONW przysługuje rolnikowi do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych działek rolnych wynosi co najmniej 1 ha oraz nie więcej niż 300ha. W konsekwencji więc Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M., ze względu na niespełnienie warunku posiadania przez rolnika działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...] odmawiając przyznania wnioskowanej płatności ONW. Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia M.L. wniósł odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. prosząc o ponowne przeliczenie działek rolnych, gdyż powierzchnia działek zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2012 była większa niż 1 ha. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Przedstawiając warunki otrzymania płatności ONW przytoczył regulacje rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. i akcentując § 2 pkt 2 podkreślił, że płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit, a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem" jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej1 ha. Natomiast dane złożonego przez Stronę wniosku zgodnie z obowiązującymi ARiMR przepisami i procedurą obsługi poddane zostały kontroli zgodności, kompletności oraz kontroli administracyjnej z wykorzystaniem systemu informatycznego ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli), które nie stwierdziły nieprawidłowości skutkujących wezwaniem do złożenia wyjaśnień. Skoro więc postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i płatności ONW może toczyć się tylko na wniosek strony to organ jest związany żądaniem strony wyznaczonym treścią wniosku i nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania w sprawie płatności, która wykracza poza zakres wynikający z deklaracji strony zawartej we wniosku. Dlatego też organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z Wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2012 powierzchnia deklarowana przez Stronę do płatności ONW na ten rok wynosiła łącznie 0,96 ha, a tym samym M.L. nie spełniał warunku posiadania minimum 1 ha gruntów rolnych . Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Strony, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze podtrzymała swój pogląd spełnienia kryteriów płatności, zarzuciła organowi niedokładność i niewłaściwe przeprowadzenie ustaleń co do posiadanej przez M. L. powierzchni gruntów. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami skargi i wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie 16 lipca 2013 r. nie stawiła się żadna ze stron. Natomiast pełnomocnik skarżącego przesłał pismo żądając stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji wobec podpisania ich przez osoby nieuprawnione; wnosząc o uchylenie obu decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na uchybienia podstawowym zasadom Kpa i ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez niedochowanie podstawowych obowiązków związanych z wydawaniem decyzji; powołanie nieaktualnej wersji Kpa; brak uzasadnienia rozstrzygnięcia przez organ I instancji; zaniechanie weryfikacji gruntów wskazanych we wniosku i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy tym bardziej, że kontrolowano też wnioski za lata 2005 – 2010. Wobec przedstawionych przez stronę skarżącą argumentów Sąd wezwał organ odwoławczy do ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów. W piśmie z dnia 2 sierpnia 2013 r. organ przedstawił swoje stanowisko w spornych kwestiach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu organu odwoławczego (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska. W ocenie Sądu rozpoznającego skargę podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego są całkowicie chybione. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim podkreślić należy, że art. 6 Kpa zawiera zasadę praworządności, która jest podstawową zasadą państwa prawnego, zapisaną w art. 7 Konstytucji. Działanie "na podstawie przepisów prawa" oznacza działanie w ramach zakreślonych przez wymienione w art. 87 Konstytucji źródła powszechnie obowiązującego prawa, a mianowicie: Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz akty prawa miejscowego (te ostatnie tylko na obszarze działania organów, które je ustanowiły). Art. 6 Kpa otwiera rozdział zawierający katalog zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Zasady ogólne to najważniejsze reguły, które z jednej strony przesądzają o modelu postępowania, z drugiej - stanowią wytyczne działania dla organów administracji publicznej. Działanie zaś na podstawie przepisów prawa to z jednej strony działanie przez organ właściwy, a z drugiej - przestrzeganie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Należy zauważyć, że jakkolwiek art. 6 nakłada obowiązki wyłącznie na organ, to i zainteresowana strona obowiązana jest do działania zgodnego z prawem. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej; jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1. Natomiast w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wydanym w oparciu o delegację ustawową z art. 29 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich zarządzono w § 2, że płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit, a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej " rolnikiem ", który podjął zobowiązanie, o którym mowa w: art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005"; jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.). Natomiast analiza zapisów i danych podanych przez Skarżącego we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 jednoznacznie wskazuje, że powierzchnia zadeklarowana przez M. L. do płatności ONW na rok 2012 wynosiła łącznie 0,96 ha: działka rolna (4) - dz. ewidencyjna nr [...] - pow. deklarowana - 0,03 ha; działka rolna (4) - dz. ewidencyjna nr [...] - pow. deklarowana - 0,15 ha; działka rolna (4) - dz. ewidencyjna nr [...]- pow. deklarowana - 0,10 ha; działka rolna (5)- dz. ewidencyjna nr [...] - pow. deklarowana - 0,13 ha; działka rolna (6) - dz. ewidencyjna nr [...] - pow. deklarowana - 0,39 ha; działka rolna (6) - dz. ewidencyjna nr [...] - pow. deklarowana - 0,16 ha. Zatem w konsekwencji obszar gruntów podanych do płatności ONW na 2012 rok wynosił 0,96 ha i tym samym nie spełniał warunku minimum 1 ha gruntów rolnych. W tym zakresie więc nie można zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego czy procesowego. Tym bardziej, że wnioskodawca własnoręcznie poprawiał pierwotne dane zawarte w przedmiotowym wniosku dopisując i skreślając kolejne powierzchnie działek ewidencyjnych. Jednocześnie podpisując wniosek na ostatniej stronie w części "IX. OŚWIADCZENIA I ZOBOWIĄZANIA" potwierdził świadomość złożonego oświadczenia i konsekwencji z niego wynikających. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi również należy je uznać za chybione. Z upoważnień przesłanych przez organ odwoławczy za pismem z dnia 2 sierpnia 2013 r. jednoznacznie wynika umocowanie osób – zastępców Kierownika Biura Powiatowego i Dyrektora Oddziału do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu danego organu. Również analiza treści zaskarżonej decyzji nie pozwala na uznanie słuszności zarzutu naruszenia art. 107 kpa, gdyż zawiera wszystkie elementy z § 1 tego przepisu oraz obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne. Natomiast zarzut zaniechania przez organy rozstrzygające sprawę weryfikacji gruntów wskazanych we wniosku i niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w aspekcie kontrolowania wniosków za lata 2005 – 2010 również należało uznać za bezzasadny w kontekście powyższych wywodów i złożonego przez Wnioskodawcę konkretnego oświadczenia o posiadanym areale gruntów. Nadto w piśmie z dnia 2 sierpnia 2013 r. organ odwoławczy ustosunkowując się do treści pisma procesowego pełnomocnika Strony z dnia 9 lipca 2013 r. wyjaśnił także kwestię nienależnie pobranych płatności za lata 2005 – 2009 w związku z niedotrzymaniem zobowiązania przez Skarżącego i niespełnieniem wymogu posiadania 1 ha gruntów na terenie objętym programem ONW. Konkludując Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazywanych przez stronę skarżącą zasad procesowych, bowiem organ odwoławczy rozważył całość zgromadzonego materiału dowodowego, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do zgłaszanych przez Skarżącego twierdzeń. Według Sądu zebrany materiał mógł być uznany za pełny, ponieważ w sposób kompletny, czyli niezbędny do zastosowania określonych norm prawnych, wyjaśnił stan faktyczny sprawy. W związku z tym nie został w sprawie naruszony również art. 107 § 1 Kpa gdyż Dyrektor Oddziału Regionalnego w sposób pełny i wyczerpujący wykazał dlaczego okoliczności sprawy prowadzą do wniosku, że wnioskowana pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 nie może być przyznana. Powyższej oceny nie zmieniają podniesione w skardze argumenty, które sprowadzają się jedynie do odmiennej od organów oceny zaistniałego stanu faktycznego sprawy. Wobec powyższych okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.