III SA/Gl 999/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rent strukturalnych w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie wniosek oddala. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 100,00 zł, skarżący domagał się zwolnienia z obowiązku jego ponoszenia oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu. Żądanie to rozszerzył następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres złożonego wniosku wskazał całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu wyjaśnił, iż jest osobą rozwiedzioną prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe z córką (studentką trzeciego roku studiów dziennych). Ich jedynym źródłem utrzymania jest emerytura skarżącego w kwocie 1.016,58 zł netto oraz renta strukturalna w kwocie 181,00 netto. Tymczasem ponoszone wydatki za mieszkanie, gaz, energię elektryczną, telefon i Internet wynoszą ok. 800,00 zł. Dodatkowo ze względu na stan zdrowia, ok. 120,00 zł wydaje na zakup niezbędnych leków. Natomiast w rubryce nr 7 formularza podał, iż posiada mieszkanie spółdzielcze o pow. [...]m2, a także dom w budowie stanowiący majątek dorobkowy zgromadzony w małżeństwie lecz ze względu na koszty sądowe jego podział nie został jeszcze dokonany. Ponadto po rodzicach odziedziczył też nieruchomość o pow. [...], w skład której wchodzi dom wybudowany w [...] r. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w całości. Posiadanie kilku nieruchomości, z których tylko jedna służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych rodziny wskazuje, iż skarżący winien we własnym zakresie poczynić niezbędne starania celem pozyskania stosownych środków na opłacenie kosztów pomocy prawnej. Tym bardziej, że w żaden sposób nie dowiedziono, aby istniały jakiekolwiek przeszkody w zbyciu chociażby niektórych składników majątku bądź jego obciążeniu. Nie można bowiem zapominać, iż w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy w pełnym zakresie udzielane jest przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Ponieważ taka sytuacja w niniejszej sprawie nie ma miejsca, dlatego też przewidziana w art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. instytucja nie znalazła w niej zastosowania. Mając jednak na uwadze wysokość miesięcznych dochodów skarżącego, które kształtują się na poziomie 1.197,58 zł netto, podczas gdy ponoszone tytułem koniecznego utrzymania i leczenia wydatki wynoszą ok. 920,00 zł (por.: dokumenty źródłowe nadesłane do akt o sygn. II SA/Gl 155/11) uznać należało, iż skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym należne opłaty sądowe i wydatki, do których zalicza się również wpis od skargi w kwocie 100,00 zł. W chwili obecnej nie dysponuje on bowiem wystarczającą kwotą środków pieniężnych na ich poniesienie. Tym bardziej, że jego sytuacja finansowa, jak wynika z akt administracyjnych, uległa pogorszeniu na skutek obniżenia wysokości dotychczas otrzymywanej renty strukturalnej. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.