III SAB/Gl 101/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Okręgowej Rady Lekarskiej w K. w przedmiocie informacji publicznej 1) stwierdza bezczynność, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatawienia wniosku; 3) zasądza od Okręgowej Rady Lekarskiej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skardze do tutejszego Sądu J. P. (dalej jako strona, skarżący) zarzucił bezczynność Okręgowej Rady Lekarskiej w K. (dalej również jako ORL) w zakresie rozpoznania wniosku o udostepnienie informacji publicznej z [...] r. Domagał się zobowiązania organu do załatwienia jego wniosku podnosząc, że ani na pismo stanowiące wniosek o udostępnienie informacji publicznej ani na złożone [...] r. ponaglenie organ nie odpowiedział. Wskazał nadto, że czasowo i fragmentarycznie udostępnione informacje na stronach internetowych organu nie stanowią odpowiedzi na jego wniosek. Wniósł ponadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, a w przypadku stwierdzenia bezczynności domagał się odstąpienia od wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 148 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako ppsa). W odpowiedzi na skargę organ zawarł opis stanu faktycznego sprawy, który zresztą wynika również z przesłanych Sądowi akt administracyjnych. Wynika z nich co następuje: Strona pismem z [...] r. które wpłynęło do organu za pośrednictwem skrzynki podawczej EPUAP złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie załącznika do uchwały nr [...] Okręgowej Komisji Wyborczej w K. z dnia [...] r. W ocenie organu stosowna odpowiedź została udzielona skarżącemu [...] r. Dalej w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że uchwała Okręgowej Komisji Wyborczej w K. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie: ustalenia imiennych list członków rejonów wyborczych została opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej [...] Izby Lekarskiej w K. pod podanym w piśmie adresem strony internetowej [...] Izby Lekarskiej. Załącznik do uchwały stanowią imienne listy członków rejonów wyborczych, które z kolei zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej [...] Izby Lekarskiej w K. pod wskazanym w piśmie adresem strony internetowej. Skarżący pismem z tego samego dnia wystosował ponaglenie. Na to pismo organ nie odpowiedział uznając, iż [...] r, udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia [...] r. Organ wyjaśnił ponadto, że zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich w Okręgowym Zjeździe Lekarzy uczestniczą delegaci, których wybiera się w rejonach wyborczych tworzonych przez Okręgową Radę Lekarską oddzielnie dla lekarzy i dla lekarzy dentystów. Jak stanowi ust 3. w/w artykułu Okręgowa Rada Lekarska ustala podział Izby na rejony wyborcze oraz liczbę delegatów wybieranych w tych rejonach na okres kadencji na podstawie regulaminu wyborów, o którym mowa w art. 38 pkt 5 lit. a. Zasady i tryb przeprowadzania wyborów na delegatów na Okręgowy Zjazd Lekarski stosownie do dyspozycji art. 38 pkt 5 lit a ustawy o izbach lekarskich zostały uregulowane w Regulaminie wyborów do organów izb lekarskich, na stanowiska w organach i trybu odwoływania członków tych organów i osób zajmujących stanowiska w tych organach oraz wyborów komisji wyborczych (dalej jako "Regulamin") stanowiącego załącznik do Uchwały Nr [...] Krajowego Zjazdu Lekarzy z dnia [...] r. w sprawie regulaminu wyborów do organów izb lekarskich, na stanowiska w organach i trybu odwoływania członków tych organów i osób zajmujących stanowiska w tych organach oraz wyborów komisji wyborczych. Zgodnie z § 13 ust. 4 Regulaminu, Okręgowa Komisja Wyborcza umieszcza na liście w porządku alfabetycznym nazwiska i imiona członków rejonu wyborczego. Zgodnie zaś z § 13 ust. 10 Regulaminu Okręgowa Komisja Wyborcza publikuje listy członków rejonów wyborczych w biuletynie informacji publicznej (BIP), informuje członków rejonu wyborczego o wpisie na listę rejonu wyborczego oraz udostępnia informacje w tym zakresie w siedzibie okręgowej izby lekarskiej. Jak wynika z treści § 1 i § 2 uchwały Okręgowej Komisji Wyborczej w K. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie: ustalenia imiennych list członków rejonów wyborczych została opublikowanej w Biuletynie Informacji Publicznej [...] Izby Lekarskiej w K.: Ustala się imienne listy członków poszczególnych rejonów wyborczych. Listy stanowią załącznik do niniejszej uchwały. Imienne listy członków rejonów wyborczych, publikuje się w biuletynie informacji publicznej (BIP) [...] Izby Lekarskiej. Ponadto informuje się członków rejonu wyborczego o wpisie na listę rejonu wyborczego oraz udostępnia się informację w tym zakresie w siedzibie [...] Izby Lekarskiej. Organ wyjaśnił, że listy członków rejonów wyborczych zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej [...] Izby Lekarskiej w K. pod podanym adresem internetowym. Udostępnienie informacji publicznych, których dotyczyły wnioski nastąpiło zatem zgodnie z art. 7 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w drodze ogłaszania, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 ustawy i tym samym Organ nie pozostawał w bezczynności. W piśmie procesowym z [...] r. skarżący domagał się wezwania organu do przedstawienia urzędowego poświadczenia przedłożenia (dalej – UPP) pisma organu z [...] r. wskazując, że w dacie [...] r. nie wpłynęło na jego skrzynkę EPUAP żadne pismo, którego nadawcą miał być organ. Dołączone zaś do odpowiedzi na skargę pismo organu stanowiące rzekomą odpowiedź na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowi wyłącznie wydruk komputerowy, z którego treści nie wynika okoliczność jego doręczenia skarżącemu. Skarżący wskazał ponadto, że dokumentem potwierdzającym ustawowe przedstawicielstwo Rady przez T. U. winno wynikać z obwieszczenia Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej, a nie z uchwały Okręgowego Zjazdu Lekarzy. Oświadczył jednak, że nie kwestionuje reprezentacji organu przez T. U. W odpowiedzi z [...] r. organ wskazał, iż po przeprowadzeniu procedury wyjaśniającej ustalono, że korespondencja wychodząca przechowywana jest w EPUAP przez okres 2 miesięcy, zatem organ nie dysponuje wiadomością wysłaną ani poświadczeniem jej doręczenia z [...] r. Z ostrożności organ ponownie [...] r, wysłał do skarżącego pismo datowane na [...] r. wraz z poświadczeniem dostarczenia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy 1 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1- 4 ppsa. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa, przez zobowiązany do tego organ. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 ppsa, zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a ppsa, sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W literaturze i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 1998 r. sygn. akt IV SAB 124/98 Lex nr 43729). Dla oceny prawidłowości i terminowości działania organu niezbędne jest ustalenie, czy żądane dane stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu na gruncie przepisów udip, a nadto, czy organ był zobligowany do udostępnienia informacji publicznej na gruncie art. 4 udip. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 – dalej jako udip) obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. 2. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232 oraz z 2020 r. poz. 568), oraz partie polityczne. 3. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Nie ulegało wątpliwości Sądu, że Okręgowa Rada Lekarska jest organem samorządu zawodowego, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 4 pkt 2 udip. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz 1342) członkowie izb lekarskich stanowią samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy dentystów. W myśl z kolei art. 21 pkt 2 tej ustawy organami okręgowej izby lekarskiej jest okręgowa rada lekarska. Skarżący w piśmie z [...] r. oświadczył, iż nie kwestionuje reprezentacji organu przez T. U., zatem Sąd uznał, iż kwestia ta nie budziła sporu pomiędzy stronami. W konsekwencji nie może budzić wątpliwości, że organ w niniejszej sprawie był co do zasady zobowiązany był do udostępnienia informacji publicznej. Nie było sporne między stronami i to, że żądane dane stanowią informację publiczną. Zresztą w odpowiedzi na skargę organ przedstawił szczegółowe rozważania w tym zakresie wskazując, że żądane przez skarżącego dane podlegały udostępnieniu w Biuletynie Informacji Publicznej organu. Do takiego wniosku prowadzi również analiza art. 1 ust. 1 udip, zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w udip. Uchwała nr [...] w sprawie ustalenia imiennych list członków rejonów wyborczych oraz załącznik do tejże uchwały w postaci imiennych list członków rejonów wyborczych stanowią informację o sprawach publicznych samorządu lekarskiego, a zatem podlegają udostępnieniu w trybie udip. Pozostaje zatem do rozważenia kwestia sposobu odpowiedzi na wniosek skarżącego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 udip udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8. W myśl z kolei tego przepisu, tworzy się urzędowy publikator teleinformatyczny - Biuletyn Informacji Publicznej - w celu powszechnego udostępniania informacji publicznej, w postaci ujednoliconego systemu stron w sieci teleinformatycznej, zwany dalej "Biuletynem Informacji Publicznej". Informacje publiczne są udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej przez podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 (art. 8 ust. 2 udip). Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, obowiązane są do udostępniania w Biuletynie Informacji Publicznej informacji publicznych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, pkt 4 lit. a tiret drugie, lit. c i d i pkt 5. Mogą one również udostępniać w Biuletynie Informacji Publicznej również inne informacje publiczne (art. 8 ust. 3 udip), co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 10 ust. 1 udip, informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Oznacza to, że dostęp do informacji udostępnionej w Biuletynie Informacji Publicznej następuje poprzez tenże Biuletyn. Jeżeli jednak mimo udostępnienia informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej strona złożyła wniosek o udostępnienie tejże informacji, to obowiązkiem organu było wskazanie sposobu pozyskania informacji, których żądała strona. Skoro zatem załącznik do uchwały, którego przesłania żądał skarżący był już udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej, to organ odpowiadając na wniosek strony winien wskazać miejsce udostępnienia informacji i sposób dostępu do nich. Czyniąc zadość wezwaniu skarżącego zawartym w piśmie z [...] r. organ – jak twierdzi – sporządził pismo [...] r., które miało zostać przesłane na skrzynkę EPUAP skarżącego. Niemniej jednak należy wskazać, że organ nie wykazał, że stosowne pismo do strony wysłał. Nie posiadał bowiem dowodu doręczenia, a przynajmniej dowodu nadania korespondencji do strony. Co prawda w aktach znajduje się pismo adresowane do strony, opatrzone datą [...] r., jednakże brak w aktach administracyjnych potwierdzenia nadania tego pisma do strony poprzez EPUAP. Taką formę komunikacji atrona wskazała we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie Sądu to do organu należało wykazanie, że uczynił zadość spoczywającym na nim obowiązkom wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec tego, że organ nie wykazał, że nadał odpowiedź do strony, a strona ta jednoznacznie stwierdziła, że stosownej odpowiedzi nie uzyskała Sąd uznał, że organ [...] r. nie wysłał do strony pisma stanowiącego wskazanie sposobu dostępu do informacji publicznej. A skoro tak, to organ pozostawał w bezczynności, albowiem nie zareagował nawet na ponaglenie strony z [...] r., a pismo wysłał do strony dopiero [...] r. Tymczasem organ winien udzielić odpowiedzi w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 udip, zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jednocześnie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nieudzielenie w terminie odpowiedzi nie wynikało z postawy organu, lecz było wynikiem pozostawania w błędnym przekonaniu co do tego, że obowiązek został wykonany. Zresztą w chwili, w której skarżący podniósł, że nie otrzymał stosownej odpowiedzi organ przesłał pismo z [...] r. Wobec tego Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 3 ppsa. W toku postępowania przed Sądem organ przesłał do strony pismo, w którym wskazał miejsce opublikowania danych żądanych przez stronę. Z treści pisma wynika jednoznacznie miejsce opublikowania uchwały nr [...] w sprawie ustalenia imiennych list członków rejonów wyborczych. Wynika również miejsce publikacji list stanowiących załącznik do tejże uchwały. Wynika wreszcie i to, że dokumenty te są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej [...] Izby Lekarskiej. A skoro tak, to w punkcie 2 sentencji Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku strony, albowiem stało się ono bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 1 ppsa). Organ bowiem udzielił odpowiedzi na wniosek strony. Na podstawie art. 200 ppsa w punkcie 4 wyroku zasądzono od organu na rzecz skarżącego, którego skarga została uwzględniona, zwrot kosztów postępowania, obejmujący wpis sądowy w kwocie 100 zł. ----------------------- strona 6 z 6