III SAB/Gl 102/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-07-19
Skład orzekający: Anna Apollo, Piotr Pyszny, Małgorzata Herman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy po udzieleniu informacji publicznej przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność, sąd administracyjny jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania skargi w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz do orzeczenia o grzywnie?Ratio decidendi
Udzielenie informacji publicznej przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości postępowania sądowego w zakresie oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ani nie wyłącza możliwości orzeczenia o grzywnie. Sąd administracyjny jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania tych kwestii na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie i § 2 PPSA.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność Marszałka Województwa w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Organ udzielił informacji po wniesieniu skargi. WSA w Gliwicach umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. NSA uchylił postanowienie WSA, wskazując na konieczność merytorycznego rozpoznania skargi w zakresie oceny rażącego naruszenia prawa i ewentualnej grzywny. Następnie WSA w Gliwicach, rozpoznając sprawę ponownie, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu.Rozstrzygnięcie
1) umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej; 2) stwierdza, że Marszałek Województwa dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Marszałka Województwa na rzecz strony skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Asesor WSA Piotr Pyszny Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lipca 2021 r. sprawy ze skargi "A" w W. na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie informacji publicznej 1) umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] r.; 2) stwierdza, że Marszałek Województwa [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Marszałka Województwa [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 16 marca 2021 r., sygn. akt III OZ 130/21 po rozpoznaniu zażalenia A w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 20 października 2020 r., sygn. akt III SAB/GL 167/20 umarzające postępowanie sądowe w sprawie ze skargi A w W. na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie informacji publicznej uchyliło zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia NSA wskazał co następuje:
Pismem z 13 lipca 2020 r. skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w związku z jej wnioskiem z 29 maja 2020 r. o udostępnienie:
1. dokumentu pn. "Bilans energii dla Województwa [...]", sporządzonego w 2018 r.;
2. skanów umów i faktur lub rachunków, związanych z zamówieniem tego dokumentu przez Województwo [...].
W skardze zarzuciła organowi naruszenie art. 61 ust. 1-2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, dalej: "u.d.i.p.", oraz art. 13 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., wnosząc o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z 29 maja 2020 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt postępowania; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, względnie o: umorzenie postępowania, stwierdzenie, że bezczynność organu administracji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 20 października 2020 r., sygn. akt III SAB/GL 167/20 umorzył postępowanie sądowe w tej sprawie. Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz dołączonych do niej dowodów organ udzielił odpowiedzi na wniosek strony skarżącej pismem z [...] r. wysłanym [...] r. za pośrednictwem poczty elektronicznej, zgodnie z żądaniem skarżącego. Tym samym, w ocenie Sądu I instancji, należy przyjąć, że organ nie udzielił informacji stronie skarżącej w ciągu 14 dni, zatem pozostawał w stanie bezczynności, jednakże przekazał stronie skarżącej żądaną przez nią informację publiczną za pośrednictwem poczty elektronicznej [...] r., a więc przed dniem rozpoznania skargi przez Sąd.
Sąd stanął na stanowisku, że w takiej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 stwierdzając, że: "Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Podniósł, iż w uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że: "(...) w literaturze przedmiotu przyjmuje się pogląd, że postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, że przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Zdaniem Sądu okoliczność ta jest wystarczającym powodem, dla którego należy umorzyć postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdy w wyniku wniesienia skargi na bezczynność, organ wyda żądany akt lub dokona wnioskowanej czynności.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziło się Stowarzyszenie i w zażaleniu zarzuciło mu naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj. art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a., w zakresie w jakim przepisy te stanowią o tym, że w razie uwzględnienia skargi na bezczynność Sąd m.in. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania oraz stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, poprzez brak zastosowania, podczas gdy WSA w Gliwicach trafnie dostrzegł, że organ dopuścił się w sprawie bezczynności;
2. przepisów postępowania, tj. art. 54 § 3 w zw. z art. 201 § 1 p.p.s.a., w zakresie w jakim przepisy te stanowią o tym, że organ, którego bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania oraz w zakresie w jakim art. 201 § 1 p.p.s.a. stanowi o tym, że zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku uznania przez WSA w Gliwicach, że w niniejszej sprawie miała miejsce tzw. autokontrola organu (wskutek rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej), a w konsekwencji poprzez brak zasądzenia przez WSA w Gliwicach na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania;
3. przepisów postępowania, tj. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu przez WSA w Gliwicach, że cała sprawa sądowoadministraryjna stała się bezprzedmiotowa, a w konsekwencji umorzenie całego postępowania sądowego, podczas gdy w sprawie powinno dojść jedynie do umorzenia postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej , gdyż ta czynność została przez organ wykonana w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., po złożeniu skargi na bezczynność;
4. prawa materialnego, tj.art.45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 i art.3 § 1 p.p.s.a., w zakresie w jakim przepisy ten stanowią o tym, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, natomiast sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu przez WSA w Gliwicach za dopuszczalne (i konieczne) umorzenie postępowania sądowego w sytuacji podjęcia przez organ w trybie tzw. autokontroli, czynności nakazanej prawem po wpłynięciu skargi, podczas gdy wykładnia taka doprowadza do nierozpatrzenia, co do istoty, "sprawy" w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz to tego, że sądy administracyjne nie sprawują w istocie kontroli nad działalnością administracji publicznej - co powoduje, że postępowanie sądowe nie spełnia funkcji represyjnej i prewencyjnej, i sprowadza się jedynie do funkcji represyjnej, pomijając przy tym funkcję prewencyjną, co doprowadza W konsekwencji do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu.
W oparciu o przytoczone zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Gliwicach oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o oddalenie zażalenia w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, względnie uchylenie postanowienia Sądu I instancji, oddalenie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, względnie o uchylenie postanowienia Sądu I instancji, umorzenie postępowania sądowego, stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie było zasadne, bowiem zawarte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Sądu I instancji, iż udzielenie informacji publicznej przez organ zakończyło zainicjowane wnioskiem skarżącej postępowanie w sprawie nie jest prawidłowe. NSA wskazał, że prezentowany przez Sąd pogląd nie uwzględnia pełnej treści art. 149 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12. Powtórzył za wskazanym orzeczeniem, że wydanie, w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji nie zwalania wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a.) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Zauważył przy tym, że o uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Należy bowiem mieć na uwadze treść art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., zgodnie, z którym sąd, uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienie skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. W tych okolicznościach niewątpliwie uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a. jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny.
Powołanie się w tym zakresie na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 nie było prawidłowe, bowiem stanowisko w niej przyjęte może być nadal aktualne w kwestii dotyczącej zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, albowiem tylko w tym przedmiocie, z uwagi na wydanie decyzji, postępowanie może stać się bezprzedmiotowe. Sąd I instancji nie uwzględnił bowiem, że wykładnia i zastosowanie art. 149 p.p.s.a. wymaga uwzględnienia zmian do jakich doszło na skutek zmian wprowadzonych ustawami: z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa; z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dalej zaakcentował, iż w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a., jeżeli nie ma podstaw do odrzucenia albo oddalenia skargi, bądź umorzenia postępowania sądowego. Nie sposób pominąć, iż aktualne brzmienie omawianego przepisu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz miało ono charakter rażącego naruszenia prawa czy też nie. W orzecznictwie podkreśla się, że użycie w art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie przesądza o możliwości zastosowania tej części przepisu tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie.
W konsekwencji należy przyjąć, iż udzielenie przez organ żądanej informacji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje automatycznie, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Tym samym Sąd rozpoznając skargę w przedmiotowej sprawie zobligowany był również do dokonania rozstrzygnięcia czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy naruszenie to było rażące, odnieść się do wniosku o wymierzenie grzywny organowi – jeśli takowy w sprawie by wniesiono oraz wydać rozstrzygnięcie w zakresie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 190 ustawy z 25 lipca 2002 r. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zatem respektując wydane w sprawie postanowienie NSA z 16 marca 2021 r., sygn. akt III OZ 130/21 należy przyjąć co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Rozpoznawana sprawa dotyczy skargi na bezczynność organu w załatwieniu wniosku strony skarżącej z 29 maja 2020 r., w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, skierowanego przez skarżącą do organu w dniu [...] r. Zatem ustawowy, 14-dniowy termin do zajęcia stanowiska w sprawie upłynął w dniu [...] r. Brak odpowiedzi organu, spowodował złożenie pismem z 13 lipca 2020 r. skargi na bezczynność organu. Organ udzielił skarżącej żądanych informacji [...] r. wskazując na niezawinione przeoczenie pracownika organu, który pełniąc tymczasowo obowiązki nieobecnego pracownika organu, dokonał mylnego oznaczenia sprawy jako zakończonej. Wskazane okoliczności nie są sporne.
Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Poza tym należy wskazać, że Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.
W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach.
W przedmiotowej sprawie, strona skarżąca wskazała, że podstawą żądania informacji określonych we wniosku z 16 czerwca 2020 r. są przepisy Konstytucji (art. 61 ust. 1) i ustawy o dostępie do informacji publicznej (m.in. art. 10 ust. 1).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. 2019 r., poz. 1429, dalej: u.d.i.p.) informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., iż do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych.
Z kolei, w art. 6 u.d.i.p. ustawodawca zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).
Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać:
1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;
2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;
3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;
4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym;
5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku z zastrzeżeniami, które nie dotyczą niniejszej sprawy.
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi, przede wszystkim wskazać należy, że Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Z kolei, ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej oraz reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
W sprawie niniejszej wniosek strony skarżącej został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Organ dopiero po wniesieniu skargi, w dniu [...] r. udzielił odpowiedzi. A zatem w okresie od [...] r. do dnia [...] r., organ pozostawał bezczynny w udzieleniu informacji stronie. W odpowiedzi na skargę wyjaśnił przyczynę bezczynności, wskazał na wysoką absencję pracowników organu w tym czasie wywołaną pandemią i niezawinione działanie pracownika, który działał w zastępstwie nieobecnej w tym czasie osoby.
Z powyższych przyczyn postępowanie sądowe co do zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z 29 maja 2020 r. stało się bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Tym samym Sąd nie mógł rozpoznać wniosku skarżącego o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 29 maja 2020 r., bowiem organ po wniesieniu skargi zadośćuczynił wnioskowi.
Obowiązkiem sądu w przypadku uznania, że organ dopuścił się bezczynności było również określenie, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie sądu z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy organ uporczywie odmawia udostępnienia informacji, pomimo istnienia oczywistych przesłanek pozwalających na prawidłowe ich zakwalifikowanie informacji jako publicznej. Nie jest wystarczające również samo przekroczenie ustawowych terminów, ale musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji organu na wniosek strony. Brak aktywności organu w tej sprawie nie wynikało ze złej woli, ale spowodowane było obiektywnymi trudnościami wywołanymi dużą absencją pracowników. Należy zatem stwierdzić, ze bezczynność organu w przedmiotowej sprawie nie była rażąca. Z tego względu Sąd nie orzekł z urzędu o wymierzeniu organowi grzywny.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku z 29 maja 2020 r. Ponadto, stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która w stanie faktycznym sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t.: Dz. U. z 2018 r. poz. 265), uwzględniając wysokość wpisu od skargi ([...] zł) opłatę skarbową od pełnomocnictwa ([...] zł), wpisu od zażalenia ([...]zł) oraz koszty zastępstwa procesowego za postępowanie przed Sądem I instancji ([...],-zł) oraz koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym ([...], zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło