III SAB/Gl 105/25
PostanowienieWSA w Gliwicach2025-04-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Krzysztof Wujek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, gdy sporna kwestia wynika z umowy cywilnoprawnej i podlega rozpoznaniu przez sąd powszechny, a nie administracyjny?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest niedopuszczalna, jeśli przedmiot sporu wynika z umowy cywilnoprawnej i podlega rozpoznaniu przez sąd powszechny. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 PPSA, który nie obejmuje spraw rozstrzyganych na drodze cywilnej. W przypadku braku podstaw do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, skarga podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Z. w przedmiocie złożonego odwołania od decyzji wzywającej do zwrotu dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników z powodu spadku obrotów gospodarczych w następstwie COVID-19. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że sprawa nie toczy się w postępowaniu administracyjnym, a spór wynika z umowy cywilnoprawnej i jest rozstrzygany przez sąd powszechny.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w Z. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Z. w przedmiocie złożonego odwołania postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z 29 stycznia 2025 r. skarżąca Spółka złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Z. w przedmiocie złożonego odwołania od decyzji nr [...] wzywającej do zwrotu dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenie społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wyjaśnił, że w sprawie nie toczy się i nie toczyło postępowanie administracyjne. Nie została też wydana żadna decyzja administracyjna. Po otrzymaniu wezwania do zapłaty Spółka kwestionowała jego zasadność. Wobec niespełnienia warunków umowy konieczne stało się skierowanie powództwa na drogę cywilną. Na skutek pozwu skierowanego do Sądu Rejonowego w Z. został wydany nakaz zapłaty w sprawie o sygn. [...] z dnia 28 grudnia 2022 r., od którego Spółka złożyła sprzeciw. W chwili obecnej sprawa toczy się pod sygn. [...], kolejne posiedzenie Sądu wyznaczone jest na 4 kwietnia 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej jako ustawa p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r., poz. 615 z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tak art. 3 § 2a ustawy p.p.s.a.) oraz orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (tak art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Z. w przedmiocie złożonego odwołania od decyzji nr [...] wzywającej do zwrotu dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenie społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.
Dofinansowanie to Spółka otrzymała na podstawie art. 15zzb ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm. – dalej jako ustawa COVID). Zgodnie z art. 15zzb ust. 1 tej ustawy Starosta może, na podstawie zawartej umowy, przyznać przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników w rozumieniu art. 15g ust. 4 zdanie pierwsze oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. Taką umowę o nr [...] skarżąca Spółka podpisała. Ponieważ nie zastosowała się do jej warunków, pismem z 9 czerwca 2022 r. nr [...] została wezwana do zwrotu otrzymanego dofinansowania. Na powyższe Spółka złożyła odwołanie, a wobec braku wydania decyzji wniosła do tut. Sądu skargę na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Z. w przedmiocie złożonego odwołania.
W tym miejscu należy jednak zauważyć, że skargę na bezczynność można złożyć w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy p.p.s.a., a także w sprawach dotyczących innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 ustawy p.p.s.a. aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W niniejszej sprawie jak wskazał organ nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne, albowiem po zawarciu umowy o dofinansowanie sposobu rozstrzygania kwestii spornych organ poszukiwał w treści umowy o nr [...].
Sąd w składzie tu orzekającym stanowisko to podziela. Zgodnie bowiem z § 6 umowy o przyznaniu dofinansowania w sprawach nieuregulowanych w umowie mają do niej zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r., poz. 1145 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842). Natomiast w § 7 wskazano, że wszelkie spory powstałe w wyniku realizacji umowy strony zobowiązują się rozwiązywać polubownie, a w sytuacji gdy nie będzie to możliwe, strony poddadzą spór rozpoznaniu przez sąd właściwy miejscowo dla siedziby Urzędu Pracy.
Jak wynika z odpowiedzi organu na skargę z możliwości takiej organ skorzystał, gdyż na skutek pozwu skierowanego do Sądu Rejonowego w Z. został wydany nakaz zapłaty z dnia 28 grudnia 2022 r. sygn. [...], od którego Spółka złożyła sprzeciw. Obecnie sprawa zarejestrowana jest pod sygn. [...], co oznacza, że przedmiot skargi nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych. Podstawą merytorycznego rozpoznania skargi jest stwierdzenie, że jej przedmiot podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Uznanie, że sprawa nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych powoduje odrzucenie skargi na bezczynność organu w tym zakresie jako niedopuszczalnej.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło