III SAB/Gl 109/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi Z. F. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w R. w przedmiocie informacji publicznej postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. W skardze do tutejszego Sądu Z. F. (dalej jako strona, skarżący) domagał się stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa Prezesa Sądu Okręgowego w R. (dalej jako organ) w sprawie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego i udostępnienia żądanych informacji lub wydania wymaganej prawem decyzji, zwrotu kosztów postępowania przed WSA w Szczecinie. Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że [...] r. za pośrednictwem platformy epuap, złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznych, w formie elektronicznej, tj. wydanych w okresie od [...] r. do [...] r. orzeczeń Sądu Okręgowego w R., w których wszyscy sędziowie złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy, która nie została im przydzielona lub gremialnie wystąpili z żądaniem wyłączenia ich od rozpoznania sprawy, która nic była im przydzielona. W odpowiedzi na ten wniosek, pismem z [...] r. przesłanym na skrzynkę epuap strony organ poinformował skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy nie dłużej niż do [...] r. W wyznaczonym terminie organ nie odpowiedział na wniosek strony. Decyzję w przedmiocie wniosku strony organ wysłał dopiero [...] r., zatem po przekroczeniu wyznaczonego terminu. Decyzja została wysłana w formie papierowej i doręczona na adres korespondencyjny strony, zamiast jej doręczenia w formie elektronicznej. W ocenie strony świadczy to o naruszeniu obowiązków służbowych przez Prezesa Sądu Okręgowego w R. Zdaniem strony organ powołał się na art. 13 ust. 2 udip wyznaczając wydłużony dwumiesięczny termin na udostępnienie informacji publicznej. Wydłużony termin ma zastosowanie tylko wówczas, gdy organ zamierza udostępnić informację publiczną, lecz ze względu na konieczność jej przygotowania wydłuża termin załatwienia sprawy. Z przepisów udip wynika wprost, że w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej Organ musi wydać stosowną decyzję w terminie 14 dni. Skarżący zarzucił również, że doręczona mu decyzja nie zawiera żadnych imion ani nazwisk osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie żądanej przez Skarżącego informacji publicznej, oprócz danych Prezesa. Nie są również oznaczone podmioty, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Jednak najistotniejsze naruszenie prawa przez organ zdaniem skarżącego polega na tym, że decyzja nie dotyczy złożonego wniosku. Skarżący bowiem domagał się udostępnienia wyłącznie tych orzeczeń, w których wszyscy sędziowie złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy, która nie została im przydzielona lub gremialnie wystąpili z żądaniem wyłączenia ich od rozpoznania sprawy, która nie była im przydzielona. Organ zaś określił ilość orzeczeń Sądu Okręgowego w R. o wyłączenie jednego lub większej ilości sędziów, a nie wszystkich. A co istotne, bez sprawdzania, czy sędziom tym przydzielone zostały sprawy, w których złożyli oni wnioski o wyłączenie ich z orzekania i zostali wyłączeni. Sprawy o wyłączenie sędziego, (jednego) oraz sprawy o wyłączenie dwóch czy kilku sędziów, stanowią zupełnie inne zbiory, niż informacja o zbiorze, jakich domagała się strona. Skoro więc organ nie udostępnił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej, a wydał decyzję w sprawie nie dotyczącej złożonego wniosku, to oczywistym jest, że w sprawie złożonego wniosku pozostaje w bezczynności. Nie wydał bowiem ani żądanej informacji publicznej ani też wymaganej ustawą decyzji. W odpowiedzi skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że skarżący domagał się udostępnienia w formie elektronicznej, zanonimizowanych orzeczeń Sądu Okręgowego w G. Ośrodka Zamiejscowego w R. z okresu od [...] roku do [...] roku, w których sąd rozpoznawał sprawy sądów rejonowych, w których wszyscy sędziowie złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy, która nie została im przydzielona lub gremialnie wystąpili z żądaniem wyłączenia ich od rozpoznania sprawy, która nie była im przydzielona. W piśmie z [...] r. organ powiadomił stronę, że informacja publiczna nie może zostać udostępniona w ustawowym 14-dniowym terminie, a to z uwagi na fakt trwających czynności polegających na konieczności sprecyzowania wniosku, wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, a następnie zgromadzeniu i przygotowaniu żądanych informacji, nowy termin załatwienia sprawy określono na nie dłużej niż do [...] roku. Organ wezwał również stronę do sprecyzowania wniosku poprzez określenie dokładnego zakresu czasowego żądania udzielenia informacji tj. czy żądanie obejmuje okres od [...] roku do [...] roku czy też inny okres - w terminie 7 pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a z uwagi na skalę zapytania i czynności niezbędnych do przeprowadzenia w celu dokonania anonimizacji żądanych orzeczeń wezwano także wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego tj. wyjaśnienia, w jaki sposób zamierza wykorzystać żądane informacje dla ochrony szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, a także wykazanie że informacje, których udzielenia się domaga, są ważne dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców i nie dotyczą wyłącznie jego interesu - w terminie 7 pod rygorem wydania decyzji odmownej. Organ wyjaśnił również, że zwrócono się do Przewodniczących Wydziałów [...], [...] i [...] w R. o przedstawienie zbiorczych informacji o liczbie spraw o wyłączenie sędziego/sędziów Sądów Rejonowych na ich żądanie w latach [...] – [...], bądź wskazanie w wyżej wymienionym terminie, że informacja nie może być przygotowana w terminie lub w ogóle - ze wskazaniem dlaczego. Dnia [...] r. organ wydał decyzje odmowną w zakresie wniosku strony wobec nie wykazania przez stronę szczególnie istotnego interesu publicznego. Na tą decyzję skarżący złożył skargę do tutejszego Sądu, który wyrokiem z 17 lutego 2021 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 746/20 oddalił skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1- 4 ppsa. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa, przez zobowiązany do tego organ. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W literaturze i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 1998 r. sygn. akt IV SAB 124/98 Lex nr 43729). W przypadku skargi na bezczynność organu administracyjnego kontrola sądu sprowadza się zatem do sprawdzenia, czy rzeczywiście organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi administracji nie można zarzucić bezczynności. Istotą żądania dochodzonego w skardze na bezczynność jest zobowiązanie organu przez sąd administracyjny do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie (art. 149 ppsa). Uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 sąd zobowiązuje bowiem organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności albo stwierdzenia bądź uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu lub podjęcie czynności wyłącza możliwość uwzględnienia skargi przez sąd. W niniejszej sprawie organ wydał decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej z uwagi na niewykazanie przez skarżącego szczególnie uzasadnionego interesu społecznego w uzyskaniu żądanych informacji przetworzonych. Sprawa została zatem zakończona decyzją w przedmiocie odmowy udostępnienia żądnych informacji. Tok postępowania administracyjnego został wyczerpany. Wydanie w sprawie decyzji administracyjnej ma istotne znaczenie w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 orzekł, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa. Oceny tej nie zmienia to, że decyzją wydaną w niniejszej sprawie organ odmówił udzielenia informacji z uwagi na zaniechanie skarżącego w udzieleniu odpowiedzi na zadane przez organ pytanie. Prawidłowość wydanej decyzji została poddana przez skarżącego kontroli sądowoadministracyjnej i to w wyroku III SA/Gl 746/20 tutejszy Sąd oceniał jej prawidłowość w aspekcie formalnym i materialnym. Podnoszenie tych samych zarzutów w skardze na bezczynność nie może odnieść zamierzonego skutku. Skoro bowiem postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zostało zakończone decyzją zaskarżoną następnie do Sądu administracyjnego, w świetle powołanej uchwały, niedopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie skargi. W uzasadnieniu powołanej uchwały II OPS 5/19 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał bowiem, że orzekanie ze skargi na bezczynność stanowi kontrolę stanu niewydania rozstrzygnięcia mimo przewidzianego prawem obowiązku podjęcia przez organ działania w określonej formie i czasie. Zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności. A skoro tak, to postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe. Z tego względu Sąd orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.