III SAB/Gl 11/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie skargi na bezczynność organu w kwestii ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. Pismem z dnia [...] r. skarżąca zwróciła się do tut. Sądu o ustanowienie w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu. Wniosek ten – zgodnie z zarządzeniem referendarza z dnia 23 listopada 2009 r. - powtórzyła następnie na urzędowym formularzu (druk PPF), precyzując iż jej żądanie dotyczy również zwolnienia od kosztów sądowych (vide: rubryka nr 4). W uzasadnieniu powyższego podała, iż zamieszkuje w Domu Pomocy Społecznej w Z., za który zobowiązana jest płacić ok. 700,00 zł. Tymczasem miesięczne dochody skarżącej z tytułu pobieranej emerytury wynoszą 1.022,00 zł. Dodatkowo jako osoba starsza i schorowana wymaga stałego zażywania leków, co wiąże się z dodatkowymi wydatkami. Stąd posiada zadłużenie w kwocie 2.325,25 zł, którego nie jest w stanie spłacić. Na potwierdzenie podanych we wniosku danych do akt sprawy przedłożono m.in. kserokopie zawiadomienia z dnia [...] r. potwierdzającego fakt zalegania z płatnościami oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wraz z odcinkiem otrzymywanych świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). W tym miejscu zauważyć jednak należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ponieważ takim zwolnieniem z mocy samej ustawy objęta jest skarżąca wobec powyższego złożony przez nią na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowy nie podlegał rozpoznaniu. W odniesieniu natomiast do pozostałej części wniosku, tj. ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu na uwagę zasługuje przede wszystkim art. 262 ustawy, w świetle którego do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego (...). Stosując zatem przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanka przyznania prawa pomocy została spełniona. Analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów prowadzi do wniosku, iż D.J. rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata. Jest bowiem osobą niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji, a stan jej zdrowia wymaga ponoszenia znacznych wydatków na leczenie. Tymczasem miesięczne dochody skarżącej z tytułu emerytury wynoszą jedynie 1.022,21 zł (vide: przekaz pocztowy za listopad 2009 r.). Ponadto z kwoty tej zmuszona jest opłacić pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Z., co przekracza jej możliwości finansowe (vide: tytuł wykonawczy z dnia 28 lutego 2009 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym z dnia 10 września 2009 r.). Stąd działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3, art. 239 pkt 1 lit. a) oraz art. 262, a także art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.