III SAB/Gl 140/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi K. N. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Przedmiotem skargi K.N. (dalej "Wnioskodawca" lub "Skarżący") jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Z. (dalej "organ" lub "Prezes Sądu") w kwestii wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Pismem z dnia 25 lutego 2025 r. (wysłanym mailowo) Skarżący zwrócił się do organu z wnioskiem: "Na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wnoszę o udzielenie mi informacji: - jakie kwoty od Skarbu Państwa tut. Sąd uzyskał w 2024 r. i 2025 r. na wypłacanie odszkodowań/zadośćuczynienia ?" 2. W odpowiedzi na ww. wniosek organ pismem z dnia 27 lutego 2025 r. (wysłanym mailowo) zobowiązał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie jakich odszkodowań/zadośćuczynienia ma dotyczyć żądana informacja - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Jednocześnie poinformował, że w razie nieuzupełnienia braków formalnych wniosku we wskazanym terminie, zostanie on pozostawiony bez rozpoznania. 3. Pismem z dnia 27 lutego 2025 r. (wysłanym mailowo) Wnioskodawca wskazał: "Proszę podać kwoty na każdą pulę otrzymanych środków przez tut. Sąd od Skarbu Państwa na poszczególną grupę odszkodowań i zadośćuczynienia (z podaniem czego dotyczą). Lub listę otrzymanych środków w tym przedmiocie z podanymi kwotami". 4. W odpowiedzi, Prezes Sądu pismem z dnia 28 lutego 2025 r. (wysłanym mailowo w dniu 3 marca 2025 r.) poinformował Wnioskodawcę, że Sąd Rejonowy w Z. w roku 2024 na wypłatę odszkodowań na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki przeznaczył kwotę 16.000 złotych, natomiast w roku 2025 (na dzień udzielania informacji) Sąd nie dokonywał tego rodzaju wypłat. Sąd nie dokonywał wypłaty odszkodowań z innych tytułów, poza wskazanym powyżej. 5 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący zarzucił bezczynność rozpatrzeniu jego wniosku 25 lutego 2025 r. i wniósł o: 1) stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 7 dni, 4) rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym, 5) zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów - uiszczonej opłaty od skargi w wysokości 100 zł. Uzasadniając skargę, Skarżący zarzucił, że udzielona mu informacja publiczna nie stanowi odpowiedzi na zadane pytanie. Na poparcie skargi Skarżący powołał się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej powoływana w skrócie jako "u.d.i.p.") oraz poglądy judykatury i doktryny. 6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skargę okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Należy wyjaśnić, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wobec tego, że rozpoznawana sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Konkretyzacja tak kształtującego się konstytucyjnego prawa do informacji publicznej znajduje wyraz w u.d.i.p., regulującej zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych, wskazując, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W myśl art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust.1). Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2). Stosownie do art. 3 ust. 1 i 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (ust. 1). Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (ust. 2). Z kolei, w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje co do zasady bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zatem organ do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy organ nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, powinien udzielić pisemnej odpowiedzi wyjaśniającej, że nie jest w posiadaniu informacji. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Prezesa Sądu w rozpoznaniu wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 25 lutego 2025 r. W sprawie nie budzi wątpliwości, że podmiot, do którego zostało skierowane żądanie udostępnienia informacji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Prezes Sądu udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącego w ustawowym terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Mianowicie Prezes Sądu pismem z dnia 28 lutego 2025 r. (wysłanym w dniu 3 marca 2025 r. na wskazany przez Skarżącego adres mailowy) poinformował go, że Sąd Rejonowy w Z. w roku 2024 na wypłatę odszkodowań na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki przeznaczył kwotę 16.000 zł, natomiast w roku 2025 (na dzień udzielania informacji) Sąd ten nie dokonywał tego rodzaju wypłat ani nie dokonywał wypłaty odszkodowań z innych tytułów, poza wskazanym powyżej. W ocenie Sądu, mając na uwadze treść pytania Skarżącego, Prezes Sądu udzielił żądanej przez Skarżącego informacji. Prezes Sądu wskazał wysokość środków finansowych (16.000 zł), którą Sąd Rejonowy w Z. otrzymał i przeznaczył na wypłatę odszkodowań w 2024 r. Poinformował, że otrzymane i wypłacone środki dotyczyły odszkodowania z tytułu naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Prezes Sądu podał, że w roku 2025 nie dokonywano tego rodzaju wypłat i poinformował, że nie dokonywano wypłat z innych tytułów poza wskazanym odszkodowaniem z tytułu naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Z tych względów nie było podstaw do stwierdzenia bezczynności Prezesa Sądu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.