III SAB/Gl 147/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w przedmiocie wydania pozwolenia na broń palną do celów sportowych postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. K. S., pismem z dnia 29 stycznia 2021 r., wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu: "Komenda Wojewódzka Policji" w K. Wydział Postępowania Administracyjnego w przedmiocie wydania pozwolenia na posiadanie broni sportowej do celów sportowych. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez przekroczenie terminów załatwienia sprawy, tj. pozostawanie w bezczynności przez ww. organ i wniósł o stwierdzenie bezczynności organu i niezałatwienie sprawy w terminie. Skarżący podkreślił, że do dnia wniesienia skargi nie został poinformowany o przekazaniu ponaglenia do organu drugiej instancji. Strona wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ przedstawił przebieg postępowania w tej sprawie. W dniu 18 listopada 2019 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w K. wpłynął wniosek skarżącego o wydanie pozwolenia na posiadanie [...] egzemplarzy broni palnej sportowej do celu sportowego. Pismem z tego samego dnia organ poinformował stronę o przysługujących jej w toku postępowania administracyjnego uprawnieniach procesowych. W toku postępowania administracyjnego organ wniósł odwołania od orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r., nr [...] oraz od orzeczenia psychologicznego z dnia [...] r., nr [...]. Z uwagi na procedurę odwoławczą organ pierwszej instancji przedłużył postępowanie do dnia 20 stycznia 2020 r. (postanowieniem z dnia [...] r.). z kolei postanowieniem z dnia [...] r. wyznaczono nowy termin zakończenia postępowania w tej sprawie – do dnia 18 lutego 2020 r. W dniu 31 stycznia 2020 r. organ uzyskał informację z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., strona nie stawiła się na badania psychologiczne w wyznaczonym terminie. W tym stanie rzeczy, postanowieniem z dnia [...] r. organ wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania w sprawie – do dnia 18 marca 2021 r. Jednak w dniu 17 marca 2020 r. do organu wpłynęła informacja, że strona po raz kolejny nie stawiła się na badanie. Organ poinformował stronę pismem z dnia 18 marca 2020 r., że niestawiennictwo na badania prowadzone w trybie odwoławczym będzie skutkowało odmową wydania mu pozwolenia na broń. Jednocześnie przedłużono termin zakończenia postępowania do dnia 20 kwietnia 2020 r. W związku z epidemią COVID-19 bieg terminów w postępowaniach administracyjnych został zawieszony, a terminy rozpoczęły swój bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenieniem się wirusa SARS-COV-2. Pismem z dnia 27 maja 2020 r. ponownie poinformowano stronę o możliwości skorzystania z przysługujących jej praw i przedłużono termin zakończenia postępowania do dnia 18 czerwca 2020 r. Strona nie skorzystała z przysługujących jej praw. W tym stanie rzeczy, w dniu 18 czerwca 2020 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję nr [...] odmawiającą wydania stronie pozwolenia na broń palną do celu sportowego. Przesyłka zawierająca powyższą decyzję została doręczona stronie w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późniejszymi zmianami) – zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.". Na kopercie tej znajduje się adnotacja że przesyłka ta została awizowana po raz pierwszy w dniu 23 czerwca 2020 r., a po raz drugi awizowano ją w dniu 1 lipca 2020 r. Z uwagi na niepodjęcia tej przesyłki w terminie w dniu 9 lipca 2020 r. przesyłka została zwrócona organowi. W tej sytuacji w sprawie znalazła zastosowanie instytucja doręczenia zastępczego, uregulowana w cytowanym wyżej przepisie k.p.a., tj. uznać należało, że decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 7 lipca 2020 r., a po upływie kolejnych 14 dni przewidzianych do wniesienia odwołania stała się decyzją ostateczną. Bowiem strona nie wniosła odwołania od tej decyzji. Pismem z dnia 16 lipca 2020 r. strona wniosła ponaglenie do Komendanta Głównego Policji za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w K.. Sprawie nadano bieg i przekazano akta organowi wyższego stopnia i pismem z dnia 20 lipca 2020 r. poinformowano stronę o nadaniu biegu jej ponagleniu, wyjaśniając jednocześnie stan sprawy głównej, zainicjowanej złożonym przez niego w dniu 18 listopada 2019 r. wnioskiem. Pismo to również należało uznać za doręczone ze skutkiem prawnym w trybie art. 44 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Komendant Główny Policji stwierdził, że organ pierwszej instancji nie dopuścił się bezczynności w sprawie lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Postanowienie to również zostało doręczone stronie w trybie art. 44 k.p.a. Pismem z dnia 27 listopada 2020 r. skarżący wniósł kolejne ponaglenie do organu wyższego stopnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej zwanej w skrócie: "P.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn (z przyczyn innych, niż określone w art. 58 § 1 pkt 1 – 5a P.p.s.a.). Sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie występuje przeszkoda do merytorycznego rozpoznania skargi wniesionej przez K. S.. Przeszkodę tą stanowi okoliczność wniesienia skargi w dacie, w której organ zakończył już postępowanie wszczęte wnioskiem strony skarżącej. W wyniku merytorycznego załatwienia wniosku inicjującego postępowanie administracyjne, organ wydał bowiem, co jest poza sporem, wskazaną wyżej decyzję ostateczną w dniu [...] r., nr [...] załatwiającą sprawę administracyjną. Decyzją tą odmówiono wydania stronie pozwolenia na broń palną do celu sportowego Jako, że w orzecznictwie ukształtowały się odmienne linie orzecznicze, co do orzekania w przedmiocie skargi na bezczynność, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2019 roku (w sprawie o sygn. akt: II OSK 3732/18) przekazał poszerzonemu składowi tego Sądu zagadnienie prawne. Nadto postanowieniem z dnia 8 października 2019 r. (sygn. akt II OSK 1117/19) przedstawiono przez skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego, zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a., które brzmiało następująco: "Czy wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania i wydaniu ostatecznej decyzji stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia na podstawie P.p.s.a.". W dniu 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów o sygn. akt II OPS 5/19, w której wyraził tezę, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd NSA wyrażony w ww. uchwale. Dodatkowo wskazać należy, że w uzasadnieniu przytoczonej powyżej uchwały NSA odwołał się do ustawowych definicji bezczynności oraz przewlekłości postępowania zawartych w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a., w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r. poz. 935), skutkiem czego było nadanie tym pojęciom odmiennego znaczeniowo sensu. Dalej trafnie wywodził, że w obu tych przypadkach skarga skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. NSA podkreślił, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Natomiast przyjęcie koncepcji nielimitowanego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność jest nie do zaakceptowania. Słusznie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że skargi na bezczynność skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona bądź nie jest załatwiana. Zasadnie również zwraca się uwagę, że skoro w momencie wniesienia skargi nie występuje zarzucany stan bezczynności, bo postępowanie zostało uprzednio zakończone, to skarga wniesiona w takiej sytuacji nie może realizować wskazanego wcześniej jej celu, istoty (tak: NSA w postanowieniu z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1363/20; por. także postanowienia NSA: z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 3123/19 i z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 26/20). Podsumowując dotychczasowe rozważania, należy stwierdzić, że skarga na bezczynność w przedmiotowej sprawie, jako wniesiona przez stronę skarżącą już po wydaniu przez właściwy organ decyzji, która stała się ostateczna, czyli po zakończeniu postępowania administracyjnego przez organ, była niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., skargę należało odrzucić. Zwrot wpisu sądowego od skargi uzasadnia treść art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.