III SAB/Gl 189/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. M. - redaktora naczelnego portalu "[...].pl" na bezczynność Prezydenta Miasta Katowice w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. A. M. złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Katowice w udostępnieniu informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji dotyczącej w szczególności zajęć zdalnych organizowanych dla uczniów przez szkoły w mieście K. Jednocześnie wniósł o: skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym; przeprowadzenie dowodu z dokumentów powołanych w uzasadnieniu skargi; uznanie, że organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; zobowiązanie organu do dokonania czynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej lub uznanie uprawnienia skarżącego do uzyskania informacji publicznej, a tym samym stwierdzenie obowiązku ciążącego w tym zakresie na organie; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że wnioskiem z dnia [...] r., skierowanym za pośrednictwem wiadomości e-mail, jako redaktor naczelny [...] wystąpił do organu o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie - "Ilu uczniów na dzień dzisiejszy nie bierze udziału w zajęciach zdalnych organizowanych przez szkoły w mieście? Ile dotyczy to szkół podstawowych, a ile ponad podstawowych? Jakie miasto podjęło działania w tej kwesti? Czy kupowane przez miasto tablety/komputery dla uczniów to pieniądze miejskie czy zewnętrzne programy/projekty? Jak tak to proszę o wymianę kwot, liczbę kupionych urządzeń oraz nazwy projektów z których zostały sfinansowane." Natomiast do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej i nie podjął jakichkolwiek innych działań w sprawie, naruszając przy tym termin na udostępnienie informacji publicznej przewidziany w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 1429 ze zm.; dalej u.d.i.p.). Wobec powyższego Skarżący podkreślił, że organ pozostaje w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi Skarżącego jako bezzasadnej; zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał, iż Skarżący jest w posiadaniu żądanych informacji udostępnionych przez organ bowiem w dniach [...] r. oraz [...] r. przekazana została do Skarżącego, jako redaktora [...] informacja dotycząca sytuacji w szkołach w czasie epidemii, ilości zakupionych komputerów oraz programów dofinansowujących. W informacji z [...] r. wskazano, że zakupiono [...] laptopy za kwotę [...] zł, z przeznaczeniem dla wychowanków placówek opiekuńczo - wychowawczych w K. Następnie w informacji prasowej z [...]r. przekazano kolejne wiadomości:o zakupie [...] tabletów dla [...] szkół za kwotę [...] tys. zł uzyskaną w ramach dofinansowania projektu Wyeliminowania terytorialnych różnic w możliwości dostępu do szerokopasmowego intemetu o wysokich przepustowościach (Działanie 1.1.), program Centrum Projektów Polska Cyfrowa. Informacje powyższe umieszczone zostały na stronach internetowych, a nadto przesłane do Skarżącego w formie wiadomości mailowej w/w dniach. Ponadto uzupełniająco [...] r. przesłano kolejną wiadomość mailową z odniesieniem do wcześniej przesłanych wiadomości. Nadto podkreślono, że należy mieć także na uwadze, że pytanie zadane zostało w okresie epidemii, kiedy z uwagi na panujące warunki pracownicy przebywali na pracy zdalnej, ponadto pojawiły się nowe zadania i obowiązki związane z działaniami zmierzającymi do zapobiegania skutkom epidemii; a w tym roku, do czerwca, Skarżący złożył do organu [...] zapytania. Zatem organ podsumował, że nie dopuścił się bezczynności, bowiem żądana przez Skarżącego informacja została Skarżącemu udzielona i był już w jej posiadaniu.. W piśmie procesowym Skarżący, ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę organu, podtrzymał zarzuty bezczynności. Przyznał, że dniu [...] r. (po wniesieniu skargi na bezczynność) organ za pośrednictwem wiadomości e-mail poinformował skarżącego o procedurach wdrożonych w związku z przeprowa-dzeniem zdalnego nauczania w szkołach oraz przesłał mu informacje prasowe z dnia [...] r. i [...] r. Jednakże przesłane przez organ informacje w dalszym ciągu nie stanowią informacji o których udostępnienie wnosił skarżący. Skarżący nie uzyskał bowiem informacji o które wnioskował, a dotyczących: a) liczby uczniów nie biorących udziału w zajęciach zdalnych organizowanych przez szkoły w mieście z podziałem na szkoły podstawowe i ponadpodstawowe; b) sposobu finansowania przez Miasto K. zakupu komputerów. Przesłane przez organ informacje nie odnoszą się do kwestii informacji z punktu a), dotyczącej liczby uczniów nie biorących udziału w zajęciach zdalnych. Informacja prasowa z [...] r. odnosi się co prawda do [...] wychowanków placówek opiekuńczo - wychowawczych, dla których ma zostać zakupiony sprzęt komputerowy, jednakże nie stanowi to odpowiedzi na zadane przez Skarżącego pytanie we wniosku z dnia [...] r., a dotyczące liczby uczniów szkół nie uczestniczących w zajęciach zdalnych. Ponadto, placówki opiekuńczo - wychowawcze, o których mowa w informacji prasowej, nie stanowią szkół w rozumieniu przepisów Prawa oświatowego. Informacje przedstawione Skarżącemu nie wyczerpują również odpowiedzi na postawione przez niego pytania dotyczące sposobu finansowania przez Miasto K. zakupu komputerów (pkt b). W przypadku tabletów w informacji prasowej z [...] r. wyraźnie wskazano, iż na ich zakup pozyskano dofinansowanie z Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020. Jednakże w przypadku informacji dotyczącej zakupu komputerów informacje prasowe ograniczają się do nieprecyzyjnego zdania, iż "miasto na ich zakup przeznaczyło [...] tyś. zł". Skarżący zaś w swoim wniosku żąda wskazania konkretnego źródła (budżet miasta lub zewnętrzne dofinansowanie), z którego pochodziły te środki. Również w tym więc zakresie wniosek jest nierozpoznany, a organ pozostaje w bezczynności w udostępnieniu informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 – tekst jednolity) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – tekst jednolity, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Należy zauważyć, iż celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Poza tym należy wskazać, że Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego, dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Natomiast zgodnie z art. 11a organami gminy są – pkt 2 - m.in. prezydent miast. Z akt sprawy wynika, że Skarżący – jako redaktor naczelny [...] - zwrócił się mailowo bezpośrednio do biura prasowego Urzędu Miasta K. o wskazanie: "Ilu uczniów na dzień dzisiejszy nie bierze udziału w zajęciach zdalnych organizowanych przez szkoły w mieście? Ile dotyczy to szkół podstawowych, a ile ponad podstawowych? Jakie miasto podjęło działania w tej kwesti? Czy kupowane przez miasto tablety/komputery dla uczniów to pieniądze miejskie czy zewnętrzne programy/projekty? Jak tak to proszę o wymianę kwot, liczbę kupionych urządzeń oraz nazwy projektów z których zostały sfinansowane." Nie wskazał ani trybu, ani podstawy swego żądania, nie określił też konkretnie podmiotu – adresata swego żądania - kierując tylko wniosek na adres mailowy biura prasowego. Jak wynika z art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. prawo prasowe (t.j. Dz.U. z 2018, poz.1914) regulującego obowiązki organów państwowych wobec prasy to zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej organy państwowe stwarzają prasie warunki niezbędne do wykonywania jej funkcji i zadań, w tym również umożliwiające działalność redakcjom dzienników i czasopism zróżnicowanych pod względem programu, zakresu tematycznego i prezentowanych postaw. Art. 3a prawa prasowego określa dostęp dziennikarzy do informacji publicznej stanowiąc, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Natomiast art. 11 prawa prasowego ustanawia prawo dziennikarza do uzyskania informacji w trybie tej ustawy. Z powyższego wynika zatem, że prawo prasowe przewiduje dwa tryby udzielania prasie wnioskowanych informacji publicznych. W myśl art. 3a ustawy, w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 11 ust. 1 ustawy, dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa w art. 4 tj. od przedsiębiorców i podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych oraz niedziałających w celu osiągnięcia zysku o swojej działalności. Przepis ten poszerza zatem katalog podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji, które nie zostały uwzględnione w ustawie o dostępie do informacji publicznej z jednej strony, z drugiej zaś ustanawia odrębny, autonomiczny tryb weryfikacji wywiązywania się z obowiązku udzielenia prasie informacji publicznej. Jednakże biuro prasowe, do którego został skierowany wniosek Skarżącego, nie jest ani organem władzy zobowiązanym do udzielania wnioskowanej informacji publicznej ani podmiotem z w/w art. 11. Dlatego też udzieliło Stronie - poprzez umieszczenie w dniach [...] r. oraz [...] r. wiadomości prasowej na stronach internetowych oraz przesłanie do Skarżącego w formie wiadomości mailowej – posiadanej przez siebie informacji dotyczącej sytuacji w szkołach w czasie epidemii, ilości zakupionych komputerów oraz programów dofinansowujących. Ponadto uzupełniająco [...] r. przesłano kolejną wiadomość mailową z odniesieniem do wcześniej przesłanych wiadomości. W konsekwencji zatem brak jest podstaw do uznania zasadności skargi i stwierdzenia żądanej w niej bezczynności Prezydenta Miasta Katowice w załatwieniu wniosku o udostępnienie wnioskowanych informacji skoro swój wniosek Skarżący nie skierował do tego organu. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. ----------------------- 2