III SAB/Gl 192/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego B. w przedmiocie informacji publicznej 1) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa; 2) zasądza od Prokuratora Rejonowego B. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3) umarza postępowanie w pozostałym zakresie. Pismem z 18 maja 2021r. skarżący W.K. wniósł skargę na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej w postaci dokumentacji [...], pod którą prowadzona była sprawa regulacji praw własności działek dla ulicy [...] w J.. Prokuratorowi Rejonowemu Prokuratury B. [...] zarzucił naruszenie art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 4, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 oraz art. 23 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 - dalej: udip) poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy, brak podjęcia działań zmierzających do udostępnienia informacji publicznej, brak wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji oraz celowe opóźnianie sprawy. Wskazał, że zwrócił się do Prokuratury Rejonowej B. [...] z dwoma wnioskami: z 24 kwietnia i 7 kwietnia 2021r. Sąd urzędu stwierdza, że z uwagi na objęcie skargą sposobu procedowania w sprawach dwóch ww. wniosków, Sąd dokonał jej rozdzielenia i skargę dot. wniosku z 24 kwietnia 2021r. rozpoznał pod sygnaturą III SAB/Gl 121/21. Natomiast przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia bezczynności związanej z wnioskiem z 7 kwietnia 2021r. Odnośnie tego skarżący stwierdził, że 7 kwietnia 2021 r. na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 udip zwrócił się do Prokuratury Rejonowej B. [...] z prośbą o udostępnienie informacji: - na podstawie jakich przepisów dokonano włączenia złożonego przez niego zawiadomienia nieprawidłowości finansów publicznych dla Urzędu Gminy J. dotyczące przebudowy ul. [...] z 9 listopada 2019r. do akt sprawy z innego jego zawiadomienia z 22 października 2019r. - kto i kiedy podjął decyzję. W odpowiedzi na to pismo Prokurator Rejonowy Prokuratury B. [...] pismem [...] z 12 kwietnia 2021 r. poinformował go, że decyzję o połączeniu spraw pojął osobiście, lecz nie udzielił informacji kiedy decyzję o połączeniu spraw podjął. Dlatego 14 kwietnia 2021r. skarżący ponowił żądanie o udostępnienie informacji publicznej żądając podania daty dołączenia zawiadomienia z 9 listopada 2019r. do akt sprawy z innego zawiadomienia z 22 października 2019r. Zdaniem strony w prowadzonym postępowaniu [...], na które powołuje się Prokurator nie ma żadnych dokumentów świadczących o tym, aby Prokurator prowadzący tę sprawę podjął jakiekolwiek czynności w zbadaniu złożonego zawiadomienia z 9 listopada 2019r. Jednocześnie przyznał, że w aktach sprawy [...] karty o numerach 172 do 176 stanowią jego zawiadomienie z 9 listopada 2019r. Strona zarzuciła, że Prokurator nie podjął czynności w sprawie z tego zawiadomienia, gdyż postanowienie Sądu Rejonowego w B. z [...] dla sprawy [...] nie donosiło się w ogóle do jego zawiadomienia z 9 listopada 2019r., lecz wyłącznie do zawiadomienia złożonego do Prokuratury z 22 października 2019r. Również w postanowieniu o odmowie wszczęcia śledztwa z [...] r. nie ma żadnej informacji o zawiadomieniu z 9 listopada 2019r.; postanowienie odnosiło się tylko i wyłącznie do innego zawiadomienia z 22 października 2019r. W odpowiedzi na skargę Prokurator podniósł, że udzielił odpowiedzi na pytania skarżącego pismami z 12 i 15 kwietnia 2021r. Z akt sprawy wynika, że pierwszym z nich skarżący został poinformowany kto i na jakiej podstawie prawnej podjął decyzję o połączniu spraw z dwóch zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w jednym postępowaniu. Natomiast 15 kwietnia 2021r. Prokurator Rejonowy zawiadomił stronę, że decyzję w przedmiocie łącznego rozpoznania podjął osobiście poprzez dokonanie dekretacji na piśmie oraz że nie ma innej daty połączenia spraw, a wskazana wyżej data jest jedyną, na podstawie której włączono zawiadomienie z 9 listopada 2019r. do już toczącego się postępowania. Dalej organ podniósł, że akta sprawy postępowania przygotowawczego nie stanowią informacji publicznej. Podkreślił, że na pismo z 7 kwietnia 2021r. udzielił skarżącemu odpowiedzi w terminie i wniósł o nieuwzględnienie skargi i umorzenie postępowania, gdyż na dzień przekazania skargi nie pozostawał w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Prawo do uzyskania informacji publicznej wynika z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego w ust. 1, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Sprawy dot. informacji publicznej w dniu złożenia zapytania regulowała ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020, poz. 2176 – zwana dalej "u.d.i.p."). Przy rozpoznawaniu spraw, których przedmiotem jest informacja publiczna na wstępie rozważenia wymagają dwie kwestie: podmiotowa – czy adresat żądania jest właściwy w sprawie jej udostępnienia w myśl u.d.i.p. i przedmiotowa – czy żądana informacja stanowi informację publiczną, o której mowa w powołanej wyżej ustawie. W kwestii podmiotowej przypomnieć trzeba, że organy władzy publicznej (jakimi niewątpliwie są organy Prokuratury), zostały wprost wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jako podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Odnośnie zaś pierwszego zagadnienia zauważyć należy, że zakres i charakter prawa do informacji publicznej określają przepisy art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Z cytowanego już art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wynika, że "prawo do uzyskiwania informacji" to prawo do informacji o "działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne". Prawo do informacji publicznej to zatem prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, ale tylko w takim zakresie, w jakim działają one jako organy realizujące powierzone im kompetencje co oznacza, że informacja dotycząca tych podmiotów, lecz wykraczająca poza granice ich działalności nie jest informacją publiczną. Przyjęte w języku polskim rozumienie pojęcia działalności oznacza "ogół działań, czynności, starań podejmowanych w określonym celu, zakresie" (por. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Tom 1, Warszawa 1999, s. 216). Jest to zatem aktywność ukierunkowana na wypełnienie określonego zadania i zrealizowanie określonego celu, a nie jakakolwiek aktywność. Odniesienie przez prawodawcę konstytucyjnego pojęcia "działalności" użytego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP do działalności takich podmiotów jak organy władzy publicznej, osoby pełniące funkcje publiczne, organy samorządu gospodarczego i zawodowego oraz inne osoby oraz jednostki organizacyjne w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, uzasadnia wniosek, że prawo do informacji, o jakiej mowa w tym przepisie, obejmuje informację o takiej jedynie aktywności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Stosowne do art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i e u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw oraz stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania. Przedmiotem zainteresowania strony we wniosku z 7 kwietnia 2021r. było: 1. na podstawie jakich przepisów nastąpiło włączenie zawiadomienia dot. nieprawidłowości w zakresie finansów publicznych do akt postępowania z zawiadomienia z 22 października 2019r., 2. kto i kiedy podjął decyzję. Zatem interesujące stronę zagadnienia – jako stanowiące informację o stanie sprawy i sposobie jej załatwienia - były informacją publiczną w podanym wyżej rozumieniu. Termin przekazania informacji publicznej określa art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Stosownie do powołanego artykułu: 1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Na pytanie 1. oraz częściowo drugie, tj. w kwestii kto podjął decyzję skarżący otrzymał odpowiedź pismem z 12 kwietnia 2021r., a zatem w terminie (k 4 akt administracyjnych) i w ocenie Sądu jest to odpowiedź wyczerpująca. Nie kwestionuje tego zresztą sam skarżący, ale podkreśla, że nie została mu udzielona odpowiedź kiedy taka decyzja została podjęta. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić. W aktach znajduje się co prawda pismo z 15 kwietnia 2021r. (karta 6) informujące, że decyzja ws. włączenia kolejnego zawiadomienia do już prowadzonego postępowania została podjęta 12 listopada 2019r., tym niemniej brak dowodu jego doręczenia stronie, a otrzymanie tej informacji strona neguje. Natomiast na wezwanie Sądu organ oświadczył, że nie dysponuje dowodem doręczenia stronie pisma z 15 kwietnia 2021r., jednocześnie poinformował, że zostało ono przesłane stronie po raz kolejny 29 grudnia 2021r. Z powyższego wynika, że zarzut strony odnoszący się do bezczynności w zakresie odpowiedzi na pytanie kiedy została podjęta decyzja o połączeniu spraw, okazała się zasadna, o czym orzekł Sąd w punkcie 1. wyroku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że brak odpowiedzi nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Rozważając tę kwestię, Sąd miał na uwadze, że w orzecznictwie wskazuje się na stopniowanie naruszeń prawa: od "zwykłego", przez "naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy", aż po "rażące naruszenie prawa", konstatując, że to ostatnie stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa, a utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa nie jest słuszne. O rażącym naruszeniu prawa w przedmiotowej sprawie nie można mówić, gdyż organowi nie można przypisać celowego unikania odpowiedzi na pisma strony, lekceważenia obowiązków i pozostawienia sprawy bez biegu. Odpowiedź została bowiem stronie udzielona (jakkolwiek niepełna). Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, gdyż w toku postępowania sądowego strona otrzymała interesującą ją informację, o czym oświadczył organ w piśmie z 13 stycznia 2022r. (karta 46). Bezprzedmiotowe byłoby zatem nakładanie na organ obowiązków, które zostały już wykonane. Podobnie nie znalazł Sąd podstaw do przyznania stronie sumy pieniężnej, stwierdził bowiem, że winna ona być przyznawana w sytuacjach, gdy strona doznała krzywdy poprzez nieterminowe załatwienie sprawy, czego w zakresie części wniosku dotyczącej daty włączenia zawiadomienia do już toczącej się sprawy strona nie wykazała. Na zasądzone od organu koszty składa się [...] zł uiszczone przez stronę tytułem wpisu od skargi.