III SAB/Gl 215/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer Sedzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2022 r. sprawy ze skargi ,,A’’ Sp. z o.o. w M. na przewlekłość i bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o wgląd do akt sprawy dotyczącej zgody na wydobywanie odpadów oddala skargę. "A" Sp. z o.o. z/s w M. (dalej: skarżąca, strona, spółka) złożyła skargę do sądu administracyjnego na przewlekłość i bezczynność Marszałka Województwa Śląskiego w sprawie o wgląd do akt sprawy o znaku [...] i niewydanie postanowienia w trybie art. 74 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., dalej: K.p.a.), pomimo odmowy udostępnienia stronie akt sprawy. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca 12 października 2021 r., złożyła drogą elektroniczną do Marszałka Województwa Śląskiego, wniosek o wgląd do akt sprawy o znaku [...], zakończonej decyzją z [...] r. nr [...]. We wniosku spółka wyjaśniła, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości składającej się z działek geodezyjnych o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta o nr [...]. Przedmiotowy wniosek spółka składa w trybie art. 73 § 1 K.p.a. W przypadku nie uznania spółki za stronę postępowania, wniosła o bezzwłoczne wydanie postanowienia w trybie art. 74 § 2 K.p.a. Z protokołu udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, sporządzonego [...] r., wynika, że akta sprawy o znaku: [...], której dotyczy złożony wniosek, obejmują postępowanie administracyjne prowadzone przez Marszałka Województwa Śląskiego z wniosku złożonego 29 maja 2017 r. przez B. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "B", w przedmiocie udzielenia zgody na wydobywanie odpadów ze zwałowiska zlokalizowanego w P. na działkach geodezyjnych o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...]. W związku z tym poinformowano stronę, że udostępnienie wnioskowanych informacji realizowane jest w drodze czynności materialno-technicznej, na podstawie ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie. Dlatego też zgodnie z art. 9 tej ustawy udostępniono skarżącej tylko dokumenty, które stanowią informację o środowisku. Wnioskodawca oświadczył, że wnosi o udostepnienie wszystkich dokumentów, uznanych przez organ za dokumenty posiadające walor informacji o środowisku. Skarżący pismem z [...] r. (dokument elektroniczny) wystosował ponaglenie w trybie art. 37 K.p.a., które organ przekazał Ministrowi Klimatu i Środowiska w celu rozpatrzenia. Ostatecznie, rozpatrując wniosek skarżącego z 12 października 2021 r., organ postanowieniem z [...] r. nr [...], odmówił skarżącemu udostępnienia na prawach strony akt sprawy nr: [...], na podstawie art. 74 § 2 K.p.a. Spółka pismem datowanym na 25 października 2021 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłość i bezczynność w sprawie o wgląd do akt sprawy o znaku akt [...], żądając: 1. stwierdzenia przewlekłości i bezczynności organu, 2. stwierdzenia, że przewlekłość i bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, 4. zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w kwocie [...] zł. na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organ w telefonicznej informacji odmówił udostępnienia akt przedmiotowej sprawy i pouczył o możliwości jedynie złożenia wniosku o udostępnienie informacji z zakresu ochrony środowiska. Z kolei w toku udostępniania żądanych akt postępowania w trybie dostępu do informacji z zakresu ochrony środowiska, czyli ograniczonych jedynie do niektórych dokumentów, zgodnie z protokołem z [...] r., organ ponownie, tym razem pisemnie, wskazał skarżącej, że nie jest stroną postępowania o znaku [...], wobec tego nie przysługuje jej uprawnienie określone w art. 74 § 2 K.p.a. Skarżąca jako użytkownik wieczysty nieruchomości składającej się z działek o nr [...], [...], [...] i [...], w stosunku, do której organ wydał decyzję z [...] r. nr [...], udzielającą zgodę na wydobywanie odpadów dla dozorcy komorniczego przynależności/części składowej znajdującej się na terenie ww. nieruchomości, powinna posiadać przymiot strony tego postępowania. Wobec powyższego zasadnie domaga się wglądu do akt postępowania, a organ nie wydając w terminie ponad 14-dniowym postanowienia przewidzianego w art. 74 § 2 K.p.a., działa przewlekłe, w sposób, który uniemożliwia stronie sądową kontrolę negatywnego dla niej stanowiska organu. Strona wskazała, że rozpoznanie wniosku o wydanie postanowienia z art. 74 § 2 K.p.a. nie powinno być przedłużane ponad okres 14-dniowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podkreślił, że przy rozpatrywaniu wniosku spółki z 12 października 2021 r., zobligowany był do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy wnioskodawca posiada w postępowaniu dotyczącym udostępnienia akt sprawy Nr [...] przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. W szczególności nie mógł załatwić sprawy niezwłocznie. Akta sprawy należało ściągnąć z archiwum zakładowego, a następnie poddać je analizie w przedmiocie ustalenia stron tego postępowania. Zatem organ był związany terminem załatwieniem sprawy wynikającym z art. 35 § 3 K.p.a. Ostatecznie, rozpatrując wniosek z 12 października 2021 r., organ [...] r. wydał postanowienie nr [...], mocą którego odmówił spółce udostępnienia na prawach strony akt sprawy nr: [...]. Organ stwierdził, że nie jest w bezczynności, gdyż w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 K.p.a. załatwił sprawę zainicjowaną wnioskiem z 12 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm., dalej jako P.p.s.a) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...): 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei z art. 149 § 1a P.p.s.a. wynika, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na gruncie art. 149 P.p.s.a. z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym ustawowo terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie. Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. art. 37 § 1 k.p.a.; por. np. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., II OSK 349/18 oraz z 1 lutego 2019 r., II OSK 2931/18, publ.: CBOSA). Stosownie do treści art. 35 K.p.a.: Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (...) (§ 3). Z treści przywołanych przepisów wynika, że orzekanie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., powinno uwzględniać zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, a także czynności jakie powinien podjąć i jakie podjął organ dążąc do załatwienia konkretnej sprawy oraz inne okoliczności konkretnej sprawy, które miały wpływ na przebieg postępowania. Oczywiście każda bezczynność organu oraz każda zwłoka w załatwieniu sprawy stanowi naruszenie prawa. W rozpoznawanej sprawie 12 października 2021 r. wpłynął wniosek skarżącej o wgląd do akt sprawy o znaku [...], zakończonej decyzją z [...] r. nr [...]. Słuszne jest zatem stanowisko organu, że konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia czy wnioskodawca posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. W tym celu koniecznym było ściągnięcie akt z archiwum zakładowego i poddanie ich analizie w przedmiocie ustalenia stron tego postępowania. Tym bardziej, że w postępowaniu administracyjnym o nr [...], zakończonym decyzją z [...] r., organ określił jako stronę postępowania jedynie wnioskodawcę czyli B. G., a nie spółkę. Nie można również utracić z pola widzenia, że organ aktywnie działał w celu załatwienia sprawy. Jak wynika z przedłożonego do skargi protokołu udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, sporządzonego [...] r., już 15 października 2021 r. pracownik organu telefonicznie skontaktował się z pełnomocnikiem spółki, w celu ustalenia sposobu i terminu udostępnienia informacji. Następnie [...] r. w siedzibie organu udostępnił skarżącemu dokumenty na podstawie art. 9 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, które w jego ocenie stanowią informację o środowisku. Spółka oświadczyła, że wnosi o udostepnienie wszystkich dokumentów, uznanych przez organ za dokumenty posiadające walor informacji o środowisku. Zażądała też wglądu do sporządzonej w sprawie opinii prawnej oraz wglądu do wszystkich dokumentów. Już te okoliczności uzasadniały zastosowanie art. 35 § 2 K.p.a. Tego samego dnia strona wniosła ponaglenie, żądając wydania postanowienia w trybie art. 74 § 2 K.p.a. Zaś pismem datowanym na 25 października 2021 r. spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego. Proste zestawienie terminu rozpoczęcia postępowania wnioskiem z 12 października 2021 r. i wniesienia skargi 25 października 2021 r. wskazuje, że w dacie sporządzenia skargi termin z art. 35 § 2 K.p.a. nie został przekroczony i organ nie był w zwłoce w załatwieniu sprawy, ani w bezczynności. Organ nie był też w bezczynności ani zwłoce w dacie nadania skargi 27 października 2021 r. Ponadto postanowieniem z [...] r. organ odmówił skarżącemu udostępnienia na prawach strony akt sprawy nr: [...], na podstawie art. 74 § 2 K.p.a., zatem uczynił to w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku. Mając na uwadze powyższe w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.