III SAB/Gl 258/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-10-29
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Magdalena Jankiewicz, Beata Kozicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, gdy wnioskodawca żądał dokumentów niezbędnych w toczącym się postępowaniu karnym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie dopuścił się bezczynności, ponieważ jego odmowa udostępnienia informacji publicznej była uzasadniona. Wnioskodawca żądał dokumentów niezbędnych w postępowaniu karnym, co stanowiło realizację indywidualnego, prywatnego interesu, a nie interesu publicznego, który jest podstawą do udzielania informacji publicznej zgodnie z ustawą. Prawo do informacji publicznej nie może służyć wyłącznie realizacji prywatnych interesów jednostki.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie dokumentacji budowlanej dotyczącej ścieżki rowerowej, wskazując, że informacje te są mu niezbędne w prowadzonym postępowaniu karnym związanym z wypadkiem na tej ścieżce. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając, że wniosek służy realizacji indywidualnych, prywatnych potrzeb, a nie interesowi publicznemu. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania organu do udostępnienia informacji i stwierdzenia bezczynności. Organ w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że nie pozostał bezczynny, a jedynie zajął stanowisko w sprawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.
Pismem z dnia 2 sierpnia 2019 r. P. S. (dalej także: wnioskodawca, strona, skarżący) skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta R. (dalej także: organ) w przedmiocie realizacji jego wniosku z 05 czerwca 2019 r. skierowanego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1330 z późn. zm., dalej: ustawa lub u.d.i.p.). Skarżonemu organowi zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nie udzielenie za wnioskiem z dnia 05 czerwca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej żądanych informacji i dokumentów, w tym we wskazanym w dyspozycji powołanego przepisu terminie;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez zaniechanie wydania decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy organ odmawia udostępnienia żądnej informacji publicznej;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wypływ na wynik sprawy, tj. art. 2 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieuzasadnioną odmowę skarżącemu udostępniania żądnej informacji publicznej.
Formułując powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
po pierwsze – zobowiązanie organu do dokonania czynności w przedmiocie realizacji jego wniosku z 5 czerwca 2019 r.,
po drugie – stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, oraz
po trzecie – zasądzenie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł zwrotu kosztów postępowania, a także
po czwarte – zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.
Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu szczegółowo przedstawił stan prawny i dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie z jego wniosku skierowanego do organu o udostępnienie informacji publicznej, począwszy od dnia jego przekazania do załatwienia. Tym samym wskazał, że w dniu 05 czerwca 2019 r. złożył do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tj. udostępnienie następujących informacji publicznych i przesłanie odpisów wszelkich dokumentów potwierdzających wykonanie, zakres i wartość, w tym wszelkiej dokumentacji budowlanej: projektu budowlanego, ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ścieżki rowerowej biegnącej wzdłuż ulicy [...] w R., w zakresie jej odcinka ujętego na załączonej dokumentacji fotograficznej (okolice przystanku autobusowego, łuk ścieżki rowerowej przy konstrukcji tegoż przystanku), z uwzględnieniem zastosowanego promienia łuku i ewentualnie zastosowanych w konstrukcji ścieżki rowerowej w sygnalizowanym jej fragmencie poszerzeń w związku z posadowieniem na tej ścieżce konstrukcji przystanku ograniczającego widoczność poniżej wymaganych 70 m, podstawy zastosowania barierek ochronnych na wysokości konstrukcji wskazanego przystanku autobusowego a widocznych na załączonym do wniosku zdjęciu, wskazanie jaki był cel ich zaprojektowania i wbudowania, nadto wszelkiej dokumentacji technicznej, inwetaryzacyjnej dotyczącej tego odcinka ścieżki rowerowej.
Podkreślił, że za pismem z dnia 19 czerwca 2019 r. organ odmówił wydania żądnych informacji oraz dokumentów wskazując, iż złożony wniosek zmierza do osiągnięcia przez skarżącego innych celów niż określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W reakcji na to stanowisko organu, na co także zwrócił uwagę skarżący, pismem z tego samego dnia, tj. 19 czerwca 2019 r.: po pierwsze: ponaglił organ w zakresie żądania przytoczonego za jego wnioskiem z dnia 05 czerwca 2019 r.; po drugie: wyjaśnił organowi, znaczenie i zakres swojego żądania, w tym, że dotyczy on realizowanej z środków publicznych inwestycji celu publicznego, w tym wiążącej się z bezpieczeństwem setek, czy nawet tysięcy użytkowników ścieżki rowerowej, na której doszło do ciężkiego w skutkach wypadku, oraz po trzecie: wskazał również, iż organ pozostaje związany treścią dyspozycji art. 16 ust 1 u.d.i.p., i w przypadku odmowy udostępnienia żądnej informacji publicznej zobowiązany jest do wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej, a nie do informowania o swoim stanowisku zwykłym pismem bez zachowania prawem przepisanej formy.
Następnie, co także wskazał, organ pismem z 11 lipca 2019 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Zdaniem strony opisane wyżej zachowanie (precyzyjnie zaniechanie) organu stanowi o jego bezczynności w sprawie lub o przewlekłym, obstrukcyjnym trybie jego działania co niniejszą skargę czyni uzasadnioną. Zaznaczył, że w terminie przewidzianym w ustawie organ nie udostępnił żądanej informacji, nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia ani nie wezwał do usunięcia braków na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Za WSA w Gdańsku wskazał, że kontroli Sądu w przypadku skarg na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach – tak wyrok tego Sądu z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II SAB/Gd 20/17, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA.
W dalszej kolejności powołał się na Konstytucyjnie zagwarantowane prawo dostępu do informacji publicznej, podnosząc, że art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP obejmuje prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje m.in. dostęp do dokumentów organów władzy publicznej. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Na zakończenie podał argumenty uzasadniające żądanie zasadzenia na jego rzecz wnioskowanej sumy pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie alternatywnie – w razie stwierdzenia przez Sąd, że dopuścił się bezczynności – o orzeczenie, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i o oddalenie skargi w zakresie żądania wymierzenia organowi grzywny. Równocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Argumentując podniósł, że nie pozostał bezczynny, albowiem zajął stanowisko w przedmiocie wniosku skarżącego. Tym samym, jak stwierdził, przedmiotem skargi jest nie tyle bezczynność organu, ale ocena czy dokonana przez niego interpretacja złożonego wniosku, i związany z nią wybór sposoby załatwienia sprawy był prawidłowy.
Wyeksponował przy tym, że skarżący we wniosku z dnia 05 czerwca 2019 r. wskazał, że wyszczególnione w nim informacje są mu niezbędne w prowadzonym, w związku z zaistniałym na tym odcinku ścieżki rowerowej wypadkiem, postępowaniu karnym. Informacji tej nie powtórzył w piśmie z dnia 19 czerwca 2019 r., zaś sugerując się treścią informacji jakiej oczekiwał oraz użytym opisem wniosku "ponowny" organ przyjął, że intencja skarżącego nie uległa zmianie i w tożsamym celu co opisany we wniosku pierwotnym potrzebował wnioskowanej informacji. Podniósł, że przyjął, na co wskazano w piśmie z dnia 19 czerwca 2019 r., iż po stronie skarżącego doszło do próby nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej. Jego zdaniem tak należy ocenić sytuacje, gdy próba korzystania z instytucji uzyskania informacji publicznej podyktowana jest osiągnięciem celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków. Na poparcie wyrażonego poglądu przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 20 marca 2019 r. sygn. II SAB/Ke 6/19.
Następnie odwołując się do stanowiska NSA wyrażonego w wyroku z 30 października 2012 r. sygn. akt l OSK 1692/12, zaznaczył, że jeżeli przedmiotem pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa, to wobec tego, że pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej, nie powinno być udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Podsumowując wskazał, że kierując się treścią pisma strony przyjął, że brak jest podstaw do zastosowania w załatwieniu przedmiotowego wniosku przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie zgodził się także ze skarżącym, że sposób rozpoznania jego wniosku był czynnością pozorną, świadczącą o nieporadności organu, skutkującą bezczynnością organu z rażącym naruszeniem prawa, za którą winna organowi zostać wymierzona wnioskowana grzywna.
Złożenie skargi i odpowiedzi na nią poprzedził następujący ciąg zdarzeń. Pismem z dnia 5 czerwca 2019 r. (data wpływu do organu: 10 czerwca 2019 r.) skarżący, złożył do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie uwierzytelnionych za zgodność z oryginałem odpisów wszelkich dokumentów potwierdzających wykonanie, zakres i wartość, w tym wszelkiej dokumentacji budowlanej, jak: projektu budowlanego, ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ścieżki rowerowej biegnącej wzdłuż ulicy [...] w R., w zakresie jej odcinka ujętego na załączonej dokumentacji fotograficznej (okolice przystanku autobusowego, łuk ścieżki rowerowej przy konstrukcji tegoż przystanku), z uwzględnieniem zastosowanego promienia łuku i ewentualnie zastosowanych w konstrukcji ścieżki rowerowej w sygnalizowanym, jej fragmencie poszerzeń w związku z posadowieniem na tej ścieżce konstrukcji przystanku ograniczającego widoczność poniżej wymaganych 70 m, podstawy zastosowania barierek ochronnych na wysokości konstrukcji wskazanego przystanku autobusowego a widocznych na załączonym zdjęciu, wskazanie jaki był cel ich zaprojektowania i wbudowania, nadto wszelkiej dokumentacji technicznej, inwetaryzacyjnej dotyczącej tego odcinka ścieżki rowerowej.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prosi o rozpatrzenie wniosku "w trybie pilnym, bowiem przedmiotowe informacje niezbędne są w prowadzonym, w związku z zaistniałem na tym odcinku ścieżki rowerowej wypadkiem, postępowaniem karnym".
W odpowiedzi na tak sformułowany wniosek organ w piśmie z 19 czerwca 2019 r., wyjaśnił, że uznaje – po jego analizie, a zwłaszcza wobec zawartego oświadczenia, iż "żądane informacje niezbędne są w prowadzonym, w związku z zaistniałym na tym odcinku ścieżki rowerowej wypadkiem, postępowaniem karnym" – że wniosek został złożony w celu zaspokojenia indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż określone w ustawie. Zatem, jak wskazał, do takiego wniosku nie znajdują zastosowania przepisy ustawy dostępie do informacji publicznej.
W reakcji na powyższą odpowiedź skarżący pismem z 19 czerwca 2019 r. zatytułowanym "wniosek (ponowny) o udostępnienie informacji publicznej" powołując się na art. 2 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p., ponownie zwrócił się o pilne udostępnienie następujących informacji publicznych i przesłanie: "uwierzytelnionych za zgodność z oryginałem odpisów wszelkich dokumentów potwierdzających wykonanie, zakres i wartość, w tym wszelkiej dokumentacji budowlanej: projektu budowlanego, ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ścieżki rowerowej biegnącej wzdłuż ulicy [...] w R., w zakresie jej odcinka ujętego na załączonej dokumentacji fotograficznej (okolice przystanka autobusowego, łuk ścieżki rowerowej przy konstrukcji tegoż przystanku), z uwzględnieniem zastosowanego promienia łuku i ewentualnie zastosowanych w konstrukcji ścieżki rowerowej w sygnalizowanym jej fragmencie poszerzeń w związku z posadowieniem na tej ścieżce konstrukcji przystanku ograniczającego widoczność poniżej wymaganych 70 m, podstawy zastosowania barierek ochronnych na wysokości konstrukcji wskazanego przystanku autobusowego a widocznych na załączonym zdjęciu, wskazanie jaki był cel ich zaprojektowania i wbudowania, nadto wszelkiej dokumentacji technicznej, inwetaryzacyjnej dotyczącej tego odcinka ścieżki rowerowej".
Wskazał przy tym, iż charakter żądnych za pismem wnioskodawcy z dnia 5 czerwca 2019 r. dokumentów, istotnie różni się od okoliczności faktycznych w przywołanym w piśmie z dnia 19 czerwca 2019 r. wyroku WSA w Kielcach (żądana tam dokumentacja obejmowała m.in. szczegóły dotyczące konkursu, życiorys, dokumenty potwierdzające wykształcenie, niezbędne kwalifikacje, świadectwa pracy, opinie z poprzednich miejsc pracy, umowę o pracę, przebieg zatrudnienia, zakres obowiązków, oświadczenia o niekaralności, o braku zakazu do pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi), a obejmuje dokumenty dotyczące inwestycji celu publicznego, w tym wiążącej się z bezpieczeństwem setek, czy tysięcy użytkowników ścieżki rowerowej, na której doszło do sygnalizowanego we wniosku wypadku.
Tym samym – jak uznał – dotyczy więc bezsprzecznie, bo w czystej tego słowa postaci, interesu publicznego, a nie wyłącznie interesu określonej jednostki. Nie zgodził się także z organem co do dokonanej oceny wniosku i podstawy prawnej wnioskowanej w nim informacji.
W odpowiedzi z 11 lipca 2019 r., na powyższe pismo strony, organ podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko wyrażone w jego piśmie z 19 czerwca 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r. W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która – zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. Wobec tego w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialno-techniczne w powyższym zakresie – możliwe jest zaskarżenie braku oczekiwanego zachowania się organu administracji, a uwzględnienie skargi w tym przypadku, w myśl art. 149 P.p.s.a., oznaczać będzie wydanie przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 149 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa albo podejmowane czynności materialno-techniczne – możliwe jest zaskarżenie braku wymaganego prawem zachowania się organu administracji. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu i wynikających z nich uprawnieniach i obowiązkach. Obowiązujące przepisy prawa unijnego wyznaczają podstawowe zasady i reguły odnoszące się do zagadnień prawa dostępu do informacji publicznej. Prawo obejmuje wszelkie posiadane przez organy sektora publicznego przejawy działań, faktów lub informacji – oraz wszelkie kompilacje takich działań, faktów lub informacji – niezależnie od zastosowanego w tym celu środka (zapisane na papierze, zapisane w formie elektronicznej lub zarejestrowane w formie dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej – por. art. 2 pkt 3 lit a dyrektywy 2003/98 WE, Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie ponownego wykorzystania informacji sektora publicznego (Dz. Urz. WE 2003 seria L Nr 345, poz. 90 ze zm.).
Sąd wskazuje również, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 120 P.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, co wystąpiło w tej sprawie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była bowiem – jak wskazano na wstępie – skarga na bezczynność lub przewlekłe postępowanie prowadzone przez Prezydenta Miasta R. w przedmiocie realizacji jego wniosku z 05 czerwca 2019 r. skierowanego do w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rozpoznając ją według ww kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, o czym także powyżej, że celem skargi na bezczynność czy przewlekłość organu administracji jest zwalczanie braku działania czy też zwłoki w załatwianiu sprawy administracyjnej. W drugiej kolejności, że skarga na bezczynność podobnie jak przewlekłość organu ma na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.
Równocześnie należy wyjaśnić, że badanie przez sąd administracyjny bezczynności organów na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzedzone być musi oceną, czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieści się w obszarze podmiotowo-przedmiotowym działalności adresata. Przesądzenie, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy dotyczące informacji publicznej, a więc że skarga jest dopuszczalna, pozwala dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli – to jest do rozstrzygnięcia czy w sprawie występuje bezczynność. W tym zakresie bowiem sąd administracyjny ocenia czy organ podjął jakiekolwiek działanie, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie, a jeśli udzielił żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni. Przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na bezczynność judykatura i doktryna przyjmuje, że o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia sprawy, w określonej formie i w określonym czasie, będąc do tego właściwym i zobowiązanym z mocy stosownych przepisów. Instytucja skargi na bezczynność ma doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w sprawie – zob. wyrok NSA z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt II OSK 891/13.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organu jak i strony skarżącej.
W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego przytaczania w tej części uzasadnienia.
Spór, co do zasady, koncentruje się wokół oceny czy organ w załatwieniu wniosku strony skierowanego w trybie dostępu do informacji publicznej prawidłowo procedował, a w efekcie w sposób przewidziany prawem załatwił żądanie strony. Przechodząc do tak zarysowanego sporu i rozpoczynając rozważania nad zgodnością z prawem skarżonej bezczynności organu należy w pierwszej kolejności wskazać, że – co nie powinno być, ale i nie jest w sprawie sporne – podmiot do którego skierowano żądanie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W drugiej zaś kolejności, że zakres przedmiotowy objęty zapytaniem, w jego kształcie i celu jej pozyskania, nie odnosił się do informacji publicznej.
W ocenie Sądu – wobec sformułowania celu pozyskania żądanych informacji wskazanych we wniosku z 05 czerwca 2019 r. i jednoznacznie brzmiącego zawartego w nim oświadczenia strony, iż "przedmiotowe informacje niezbędne są w prowadzonym, w związku z zaistniałem na tym odcinku ścieżki rowerowej wypadkiem, postępowaniem karnym" – nie budzi wątpliwości, że wniosek o udostępnienie wymienionych w nim dokumentów został złożony na potrzeby toczącego się postępowania karnego. Zatem rację ma organ, że został złożony wyłącznie w indywidualnym, prywatnym interesie strony skarżącej. Oczywiste jest bowiem, że przedmiotem tego wniosku nie jest kwestia, która ma znaczenie dla ogółu społeczeństwa, czy choćby określonej grupy obywateli, bądź też dla funkcjonowania organów państwa a jako dowody innego toczącego się w czasie kierowania wniosku postępowania karnego. Na marginesie wskazać należy, że inny winien być tryb pozyskania tychże informacji mających służyć za dowód w sprawie karnej. Otóż stronie przysługuje prawo złożenia wniosku dowodowego do Sądu meritii, który w przypisanym trybie go rozpozna. Jeżeli bowiem dokumenty i dane żądane przez stronę skarżącą w opisanym wyżej wniosku o udostępnienie informacji publicznej, będą niezbędne z punktu widzenia ochrony jej interesów, w toczącym się przed sądem powszechnym postępowaniu karnym, to będzie ona mogła wnioskować w tejże sprawie o przeprowadzenie dowodów z tych dokumentów przez sąd prowadzący to postępowanie.
Wskazania także wymaga, że w orzecznictwie sadów administracyjnych, z którym utożsamia się skład orzekający, podnosi się, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą stanowić podstawy do uzyskania informacji wyłącznie dla realizacji prywatnych, jednostkowych interesów, które nie służą jednocześnie interesowi społecznemu (zob. przykładowo wyroki NSA z: 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1692/12, 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 769/12, 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 846/12, wszystkie przypomniane w wyroku WSA w Poznaniu z 16 listopada 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 100/17).
Zdaniem składu orzekającego zasadnie wskazuje się w przytoczonych powyżej orzeczeniach, że argumentu na potwierdzenie powyższej tezy dostarcza treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Okoliczność, że uprawnienie do uzyskania informacji publicznej przetworzonej wymaga stwierdzenia, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie oznacza bowiem, że uprawnienie do uzyskania informacji nieprzetworzonej (tj. prostej) istnieje w oderwaniu od kwestii interesu publicznego. Przeciwnie, przepis ten należy interpretować w ten sposób, że jeżeli wnioskodawca żąda informacji nieprzetworzonej, organ obowiązany jest do jej udzielenia wówczas, gdy przemawiają za tym – obok indywidualnych interesów wnioskodawcy – również względy interesu publicznego, przy czym – w przeciwieństwie do informacji przetworzonej – nie muszą to być względy szczególne.
Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, nie zaistniał stan bezczynności organu w wyżej opisanym rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wobec powyższego Sąd skargę jako bezzasadną oddalił, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło