III SAB/Gl 261/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi H Sp. z o.o. w T. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca 1) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa, 2) umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, 3) oddala skargę w pozostałym zakresie, 4) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 7 marca 2024r. skarżąca H. Sp. z o.o. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w rozpoznaniu jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pracę obywatelowi Bangladeszu I. S. zarzucając organowi naruszenie art. art. 8, 12, 35 § 1 i 36 § 1 Kpa. W skardze pełnomocnik Spółki wniósł o: 1. zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; 2. przyznania skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. ewentualne wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 3. wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4. zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że 2 lutego 2024r. Spółka złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca. Do dnia wniesienia skargi organ nie podjął jednak żadnych czynności w sprawie, nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 Kpa i nie powiadomił o przyczynach zwłoki ani nie wyznaczył nowego terminu do jej załatwienia. Organ administracji odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że wniosek o wydanie zezwolenia wpłynął do organu 2 lutego 2024r., jednak nie zwierał żadnych dokumentów wymaganych ustawą z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Uzupełnienie wniosku wpłynęło do organu dopiero 29 lutego 2024r. Oświadczył też, że skarżąca nie złożyła ponaglenia. Powołał się na duże obciążenie pracą urzędników zajmujących się sprawami cudzoziemców i to, że nie mogą oni załatwiać spraw wybiórczo, lecz są zobowiązani do ich rozpatrywania w kolejności składanych wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest w przeważającej części zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: ppsa), kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Na wstępie wyjaśnić należy, że brak ponaglenia nie uzasadnia odrzucenia skargi. Zgodnie bowiem z art. 10a ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 475), przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803) (dot. ponaglenia – przyp. Sądu) nie stosuje się w sprawach: 1) dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, o których mowa w art. 8a; 2) wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88a-88m; 3) wydania zezwolenia na pracę sezonową, o którym mowa w art. 88n-88y; 4) wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 88z-88za. Wniosek skarżącej Spółki wniesiony był w trybie art. 88a ust. 1 ustawy o promocji, który stanowi, że zezwolenie na pracę jest wydawane na wniosek podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Kolejne przepisy ustawy o promocji określają tryb postępowania w sprawach pozwoleń na pracę i warunki ich uzyskania, nie zawierają jednak szczególnych regulacji co do terminów załatwienia sprawy, co oznacza, że znajdują tu zastosowanie ogólne terminy przewidziane w przepisach Kpa. Stosownie do art. 35 § 3 Kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 61 § 3 Kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W niniejszej sprawie wniosek o zezwolenie na pracę cudzoziemca wpłynął do organu 2 lutego 2024r., zatem w tym dniu doszło do wszczęcia postepowania. Co prawda wniosek ten nie zawierał koniecznych załączników, jednak wszczęcie postępowania następuje także w wyniku złożenia wniosku niekompletnego. Z drugiej strony w myśl art. 35 § 5 Kpa, do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Niewątpliwie brak koniecznych dla rozpoznania wniosku dokumentów stanowi przyczynę niezależną od organu, z powodu której nie mógł on procedować wniosku. Zatem okres od 2 lutego do 29 lutego czyli od wpływu wniosku do jego uzupełnienia należy uznać za okres opóźnienia niezależny od organu. Tym niemniej z dniem 29 lutego 2024r. ustał już stan, kiedy wniosek skarżącej spółki był niekompletny, przynajmniej organ w odpowiedzi na skargę nie twierdzi nic przeciwnego, nie powołuje się także na inne opóźnienia wynikłe z winy strony lub od niego niezależne, które miały wpływ na termin załatwienia sprawy. Przy czym za taką okoliczność nie można uznać trudności kadrowych organu, bo to on jest gospodarzem postępowania i winien je tak zorganizować czy zwiększyć obsadę kadrową, aby możliwe było załatwienie sprawy w czasie właściwym i zgodnym z prawem. Zatem dwumiesięczny termin do załatwienia sprawy upłynął 29 kwietnia 2024r., podczas gdy zezwolenie na pracę cudzoziemca zostało stronie wydane 16 maja 2024r. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kpa bezczynność ma miejsce wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 Kpa. Prowadzi to do wniosku, że zarzut bezczynności jest uzasadniony. Jednocześnie Sąd stwierdził, że nie ma ona charakteru rażącego, o czym orzekł w punkcie 1. wyroku. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA w sprawie II OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu w sprawie IV SAB/Po 19/15, CBOSA). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie skoro opóźnienie w wydaniu decyzji jest nieznaczne, bo wynosi jedynie 16 dni. Ponieważ zezwolenie na pracę zostało już wydane, w pkt. 2 wyroku Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. W pkt. 3 wyroku Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania sumy pieniężnej, gdyż skarżąca Spółka nie wykazała poniesienia szkody przez fakt oczekiwania na załatwienie wniosku. Sąd oddalił także wniosek o zasądzenie grzywny. Z akt nie wynika bowiem, aby konieczne było zastosowanie wobec organu działań dyscyplinujących, gdyż nic nie wskazuje, aby organ celowo unikał załatwienia sprawy czy lekceważył swe obowiązki, a opóźnienie było bardzo nieznaczne. Na zasądzone w pkt. 4 wyroku koszty składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł i koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie 480 zł.