III SAB/Gl 284/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S. C. na bezczynność Dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że Dyrektor Młodzieżowego Domu Kultury w G. dopuścił się bezczynności, 2) stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury w G. do rozpatrzenia wniosku, 4) zasądza od Dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 19 września 2019r. skarżąca S.C. złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury w G. w zakresie jej wniosku z 27 sierpnia 2019r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniosła w niej o: • rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, • zobowiązanie podmiotu do rozpatrzenia wniosku w terminie 7 dni od otrzymania odpisu wyroku, • stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, • zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że 27 sierpnia 2019r. przez platformę ePUAP złożyła wniosek o udzielenie informacji publicznej o ilości wydarzeń zorganizowanych przez Dom Kultury w miesiącach wakacyjnych tj. od czerwca do sierpnia 2019r. wraz z informacją o kosztach tych wydarzeń. Wobec braku reakcji podmiotu zobowiązanego, pismem z 11 września 2019r. skarżąca wystosowała do niego wezwanie do rozpatrzenia wniosku zwracając w nim uwagę, że termin do udostępnienia informacji upłynął w dniu poprzednim, jednak nie spowodowało to żadnej reakcji z jego strony. Skarżąca oświadczyła, że do dnia nadania skargi tj. 19 września 2019r. podmiot zobowiązany nie podjął ani czynności materialno-technicznej polegającej na udostępnieniu informacji ani nie wydał decyzji odmownej. Nie powiadomił też o powodach opóźnienia ani nie wskazał terminu, w jakim informacje zostaną udostępnione. W odpowiedzi na skargę organ zobowiązany wniósł o oddalenie skargi ewentualnie umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że 25 września 2019r. tj. w dniu wpływu skargi strony do organu przesłał stronie żądaną informację, nie pozostaje zatem w zwłoce w jej udostępnieniu. Okres przekroczenia terminu był nieznaczny, a Dyrektorowi Młodzieżowego Domu Kultury nie można zarzucić niechęci do przekazania informacji czy ignorowania ciążącego na nim obowiązku. Nieznaczna zwłoka spowodowana była koniecznością dokonania analizy danych statystycznych i księgowych koniecznych do sporządzenia odpowiedzi na wniosek. Natomiast Młodzieżowy Dom Kultury nie posiada wyspecjalizowanych służb zajmujących się podobnymi kwestiami, pracownicy administracyjni ograniczeni są do minimum, zaś podstawowym zakresem jego działalności pozostaje organizacja zajęć dla dzieci i młodzieży. Miesięczny okres, jaki upłynął do dnia przekazania informacji nie może być uznany za rażąco przewlekły. Zdaniem strony nie sposób uznać, by organ pozostawał w faktycznej bezczynności, co wskazuje na niezasadność skargi. Uznał też, że wobec przekazania żądanej informacji zgodnie z wnioskiem, prowadzenie postępowania przymuszającego jest bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 4a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2018r., poz. 1330 ze zm., dalej "u.d.i.p.") nie definiuje pojęcia bezczynności, zatem należy tej definicji poszukiwać przez analogię w innych przepisach. Stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. – który to kodeks znajduje zastosowanie w sprawie od momentu ewentualnego wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji - stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. (bezczynność). Z bezczynnością mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ będąc do tego zobowiązanym, w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie – ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji lub podjęciem innych czynności. Stosownie natomiast do owych przepisów szczególnych, powołanych w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. czyli w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (...). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Zatem bezczynność w sprawach informacji publicznej polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia takiej informacji nie podejmuje tej czynności w terminie wskazanym w u.d.i.p., ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Jedynie w przypadkach, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bądź nie znajduje się w posiadaniu organu, czy też jej udostępnienie regulują przepisy szczególne, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Tak więc warunkiem stwierdzenia bezczynności jest sytuacja, gdy organ nie czyni tego, do czego jest zobligowany przepisami prawa. Aby zatem rozstrzygnąć, czy Dyrektor pozostaje w bezczynności należy ustalić, czy istotnie jest zobowiązany do podjęcia działania, którego żąda strona. Młodzieżowy Dom Kultury jest jednostką budżetową, dla której organem prowadzącym jest Miasto G. (§ 2 pkt 4 i 5 Statutu Młodzieżowego Domu Kultury – karta 18 akt sądowych). Zatem bez wątpienia Dyrektor należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z 6 września 2001 r o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U.2018.1330 ze zm.) dalej powoływana jako u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące (...) jednostki organizacyjne jednostki samorządu terytorialnego. Pozostaje zatem do rozstrzygnięcia kwestia, czy dane, których domagała się skarżąca istotnie zawierały informację publiczną. Zdaniem Sądu niewątpliwym jest, że nie każdy rodzaj informacji będącej w posiadaniu organu i nie każdy dokument stanowi informację publiczną. Definicja pojęcia informacji publicznej zawarta w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. niczego w istocie nie definiuje, gdyż przewiduje, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Nabiera ona większej jasności i precyzji przy uwzględnieniu katalogu informacji stanowiących informację publiczną, zawartego w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Stosownie do powołanego przepisu, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: 1) polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o: a)zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej, b) projektowaniu aktów normatywnych, c)programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań; 2)podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) statusie prawnym lub formie prawnej, b) organizacji, c) przedmiocie działalności i kompetencjach, d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, f) majątku, którym dysponują; 3) zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, b) trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, c) sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, e) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, f) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, g) naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych, 4) danych publicznych, w tym: a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: – treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, – dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, – treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu, b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, d) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych; 5) majątku publicznym, w tym o: a) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, b) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach, c) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych(1), d) majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach, e) dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat, f) długu publicznym, g) pomocy publicznej, h) ciężarach publicznych. Faktem jest, że jest to wyliczenie jedynie przykładowe, tym niemniej – uogólniając - wskazuje, że w pojęciu informacji publicznej mieści się wiedza o działaniach pozostających w zakresie właściwości danego organu, zarządzaniu czy dysponowaniu mieniem. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy zauważyć należy, że warunki te zostały spełnione. Jak Sąd już stwierdził, adresatem wniosku był Dyrektor Młodzieżowego Domu Kultury będący jednostką organizacyjną gminy, nadto wniosek dotyczył jego statutowej działalności finansowanej ze środków publicznych, na co wskazuje treść § 2 pkt 4 w zw. z pkt 5 oraz § 6 Statutu, a zatem danych będących informacjami publicznymi w rozumieniu u.d.i.p. Oznacza to, że adresat wniosku był zobowiązany do przekazania stronie żądanych informacji w 14 dniowym terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. albo do powiadomienia wnioskodawcy w tym czasie o powodach opóźnienia i o terminie, w jakim udostępni te informacje nie późniejszym jednak, niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku, czego nie uczynił i dopiero wniesienie skargi do sądu administracyjnego spowodowało udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem. Z powyższego wynika, że organ ani nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z przepisów u.d.i.p., ani skutecznie tego terminu nie przedłużył, dlatego w pkt. 1 wyroku Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie uwzględniając wyjaśnienie strony, że niezałatwienie wniosku nie wynikało z ignorowania ciążącego na nim obowiązku, lecz z braku pracowników zajmujących się administracyjną obsługą organu, Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała charakteru rażącego. Ponieważ żądana informacja została stronie przekazana 25 września 2019r., wniosek o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku stał się bezprzedmiotowy, zatem zasadnym było umorzenie postępowania w tym przedmiocie. Jednak biorąc pod uwagę, że skarga była zasadna, na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. koniecznym było zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, na które składa się 100 zł wpisu sądowego, 480 zł wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.