III SAB/Gl 304/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. H. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej w przedmiocie należności z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 17 lipca 2025r. M. H. (dalej: Skarżący) złożył skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku Białej (dalej: SKO) o wydanie zaświadczenia, tudzież dokumentu poświadczającego jego prawa tj. potwierdzającego, że pkt. 5 i 6 decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z 10 stycznia 2025r. odraczające Skarżącemu termin należności do 30 września 2026r. są obowiązujące. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. W jej uzasadnieniu przedstawiło przebieg postępowania administracyjnego w przedmiocie odmowy umorzenia w całości i w części należności z tytułu nienależnie pobranego przez Skarżącego dodatku mieszkaniowego. SKO podkreśliło, że rozpatrzyło złożony przez Skarżącego wniosek i postanowieniem z 28 lipca 2025r., nr odmówiło wydania zaświadczenia o żądanej treści. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje Sąd przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi, zobowiązany jest ustalić jej dopuszczalność. Według bowiem art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn, aniżeli wskazanych w pkt 1-5. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden przewidziany w ustawie środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 52 § 2 powołanej ustawy). Z przytoczonego przepisu wyraźnie wynika, że przesłanką dopuszczalności skargi jest uprzednie wyczerpanie przysługujących skarżącemu środków zaskarżenia. Powyższa zasada znajduje także zastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność polegająca na niewydaniu przez organ zaświadczenia o określonej treści (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 128/10; postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 698/10). Wyjaśnić należy, że możliwość zwalczania bezczynności organu poprzez zastosowanie określonych środków prawnych przewiduje art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025r. poz. 1691; dalej: k.p.a.). Stosownie do tego przepisu, niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wprawdzie postępowanie w sprawach zaświadczeń jest postępowaniem odrębnym w stosunku do ogólnej procedury administracyjnej (z uwagi na jego uproszczony charakter jak i odformalizowanie), jednakże znajdują do niego odpowiednie zastosowanie przepisy części ogólnej Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym normujące pojęcia wspólne, do których należy bezczynność organu. Podobny pogląd został wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 11 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 128/10. Tak więc w przypadku skargi na bezczynność organu w przedmiocie wydania zaświadczenia wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że skoro organem, którego dotyczy skarga na bezczynność, jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, to skarga do sądu administracyjnego powinna zostać poprzedzona wniesionym do niego ponagleniem. (por. art. 37 § 3 pkt. 2 k.p.a.) . W niniejszej sprawie wobec ustalenia, że w aktach administracyjnych przekazanych do Sądu brak jest dowodu wyczerpania środków prawnych przed wniesieniem skargi. W tej sytuacji należy stwierdzić, że Skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia, a tym samym nie spełnił niezbędnego warunku do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Uniemożliwia to nadanie skardze dalszego biegu. W tym, stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.