III SAB/Gl 316/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w D. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę. Pismem z dnia 23.04.2025r. M.J.– dalej skarżący, strona zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w D. z wnioskiem podnosząc w nim, iż w związku z przygotowaniem publikacji prasowej w trybie art. 3a i 4 Ustawy Prawo Prasowe prosi o informacje dotyczącą postępowań o sygn. Akt [...] oraz [...] w zakresie wskazania; 1. czy przedmiotem obydwu postępowań było dokonanie wyłudzenia, 2. czy w obydwu postępowaniach czynu miał dokonać D.G. na szkodę M.B., 3. jak zakończyły się obydwa postępowania, 4. czy ustalono dokonanie czynu zabronionego lub brak jego dokonania, 5. czy ewentualnie w którejkolwiek ze spraw w/w skierowano akt oskarżenia a jeśli tak do tak zakończyło się stępowanie i pod jaką sygnatura akt, Jeśli nie stwierdzono popełnienia przestępstwa prosił o zwięzłe wskazanie przyczyn takiej oceny stanu rzeczy oraz wniósł o możliwość zapoznania się z aktami w celu przygotowania materiału prasowego opartego na w/w sprawach. Prokurator traktując wniosek strony jako złożony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej pismem – zarządzeniem z dnia 28.04.2025r. działając na podstawie art. 156 § 5 Kodeksu postępowania karnego nie wyraził zgody na udostępnienie akt z uwagi na okoliczność, iż nie jest stroną postępowania. W treści pisma Prokurator wskazał, iż Prokuratura Rejonowa w D. nadzorowała dochodzenie o sygn. [...], które to zostało prawomocnie zakończone. Natomiast postępowanie o sygn. [...]zostało zakończone wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia. Postanowienie w niniejszej sprawie nie jest prawomocne. Prokurator wskazał na treść art. 156 § 5 kk, zgodnie z którym w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom oraz przedstawicielom ustawowym, udostępnia się akta oraz zezwala na wykonywanie ich fotokopii. W zażaleniu z dnia 11.05.2025r. skierowanym drogą elektroniczną do Prokuratury Rejonowej, skarżący powołując się na treść art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej zakwestionował pismo z dnia 28.04.2025r. podnosząc, iż przysługuje mu odwołanie. W piśmie wskazał, iż żądane informacje dotyczą informacji publicznej do których to winien mieć zapewniony dostęp. Zaznaczył, iż należy rozróżnić dostęp do akt sprawy od poszczególnych konkretnych dokumentów. Pismem z dnia 14 maja 2025 roku, M.J. ponowił żądanie udzielenia informacji w sprawie o sygn. [...] ponownie powołując się na przepisy art. 3a i art. 4 ustawy Prawo prasowe. Z uwagi na to, iż zażalenie na zarządzenie o nie wyrażeniu zgody na udostępnienie akt z dnia 11 maja 2025 roku wpłynęło drogą elektroniczną i nie było podpisane przez skarżącego zarządzeniem z dnia 1 lipca 2025 r. wezwano do uzupełnienia braków formalnych na podstawie art. 120 § 1 k.p.k., poprzez podpisanie pisma procesowego w postaci zażalenia, zakreślając jednocześnie 7 - dniowy termin na uzupełnienie braku. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia skarżący w dniu 22 lipca 2025 roku, drogą elektroniczną, przesłał do Prokuratury Rejonowej pismo, w którym przedstawił swoje stanowisko jednak nie uzupełnił braku, do uzupełnienia którego został wezwany. W tej sytuacji Prokurator zarządzeniem z dnia 28 lipca 2025 roku, działając na podstawie art. 120 § 2 k.p.k. uznał wniesione zażalenie za bezskuteczne. Stwierdził, że w myśl art. 428 § 1 k.p.k. środek odwoławczy wnosi się na piśmie. Zgodnie natomiast z ugruntowanymi poglądami forma pisemna środka odwoławczego oznacza, że zastosowanie ma art. 119 § 1 k.p.k., określający wymogi ogólne każdego pisma procesowego. Tylko w formie pisemnej środek odwoławczy może zostać skutecznie wniesiony. Zachowanie formy pisemnej oznacza tradycyjny sposób sporządzenia pisma, czyli na papierze. W procedurze karnej nie jest dopuszczalne wnoszenie pism procesowych, w tym środków odwoławczych, drogą elektroniczną. /Dariusz Świecki (red.). Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany. LEX/el. 2025/. W skardze do WSA w Gliwicach skarżący wniósł o; stwierdzenie bezczynności organu z rażącym naruszenie prawa, wymierzenie grzywny w kwocie co najmniej dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia, zasądzenie odszkodowania w kwocie co najmniej dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia oraz o zasądzenie od zobowiązanego na rzecz skarżącego kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów dojazdu na rozprawę w przypadku jej wyznaczenia w kwocie 50 km X 1,15 zł/km X 2 strony co stanowi 115 zł za każdą rozprawę stacjonarną i wyznaczenie rozprawy zdalnej o ile pozwalają na to przepisy. Zaznaczy,ł iż skarżący jest organem prasowym w rozumieniu ustawy Prawo Prasowe zarejestrowanym jako czasopismo przez Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 16 stycznia 2023 r. pod numerem rejestru [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż pomimo upływu terminu ustawowego 14 dni na udzielenie żądanych informacji i przesłanie danych - informacji publicznej nie udzielono co oznacza bezczynność po stronie organu . Przywołał uzasadnienie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 września 2006 r. o sygn. akt SK 14/05 i wyrok SN z dnia 21 lutego 2020 r. sygn. akt I CSK 565/18 mające potwierdzać zasadność żądań zawartych w skardze . Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądowo - administracyjnego przepisy Kodeksu postępowania karnego w sposób pełny regulują w art. 156 § 5 i 5a k.p.k., czy w art. 321 k.p.k. kwestie dostępu do akt toczącego się postępowania przygotowawczego, wyłączając w tym zakresie stosowanie trybu i formy z ustawy o dostępie do informacji publicznej /wyrok NSA z dnia 15 lipca 2011 roku, sygn. I (_ OSK 647/11, publ. LEX nr 1082793/. Zaakcentował także treść obowiązującego od czerwca 2021 roku przepisu art. 156 § 1b k.p.k. regulującego kwestię udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego. Zwrócił także uwagę na uchwałę NSA z dnia 9.12.2013 roku, sygn. akt I OPS 7/13 z której to wynika, że żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej publ. ONSAiWSA 2014/3/37/, LEX 1399808. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa art. 149 § 1a P.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy organ nie podjął żadnych czynności, jak i takiej, gdy czynności zostały wprawdzie podjęte, ale organ nie zakończył ich stosownym aktem. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności. Odnosząc powyższe rozważania do realiów opisywanej sprawy Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 902) dalej- u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Jednocześnie stosownie do art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Ustawodawca stworzył w ten sposób normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów ustawy tylko w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. Pozwala to na wyodrębnienie dwóch grup informacji: podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz takich, które ujawnia się na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają też stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany zawiadamia jedynie wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie przewidzianym w omawianej ustawie (tak m.in. G. Sibiga, Prawne formy działania podmiotów udostępniających informację publiczną na żądanie indywidualne, Przegląd Prawa Publicznego 2007/3, s. 12). Podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p), do których zalicza się niewątpliwie Prokuraturę i jej organy, w tym prokuratorów prokuratur rejonowych (ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 390). Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje natomiast uprawnienie do żądania udostępnienia treści i postaci dokumentów urzędowych podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Uprawnienie to nie jest jednak bezwarunkowe i niepodlegające ograniczeniom. W sytuacji, gdy dostęp do określonej kategorii dokumentów urzędowych regulowany jest innymi przepisami, zastosowanie znajduje norma kolizyjna z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Zaznaczenia wymaga zaś, że dostęp do akt sprawy postępowania prowadzonego przez organy Prokuratury jest regulowany przepisami ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks postępowania karnego ( t.j Dz. U z 2024 poz. 37) dalej k.p.k. Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.k., stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie. Ponadto z art. 156 § 5 k.p.k. wynika, że w toku postępowania przygotowawczego akta sprawy mogą być w wyjątkowych wypadkach za zgodą prokuratora akta udostępnione innym osobom. Z kolei stosownie do art. 156 § 5b k.p.k., przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego. Przepisy art. 156 § 1 i 5 k.p.k. adresowane są do każdego oraz zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Ponadto powołane przepisy k.p.k. stanowią "przepisy innych ustaw", w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej. Przepisy u.d.i.p. nie stanowią alternatywnego i konkurencyjnego wobec przepisów k.p.k. sposobu pozyskiwania odpisów dokumentów czy informacji znajdujących się w aktach postępowania przygotowawczego. Dokumenty zgromadzone przez organ w aktach, podlegają "udostępnieniu" wyłącznie na podstawie przepisów k.p.k. (por. wyrok NSA z 29 listopad 2023 r. III OSK 486/23, wyrok WSA w Rzeszowie z 8 listopada 2022 r. II SAB/Rz 175/22; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że w realiach niniejszej sprawy Organ nie pozostawał w bezczynności odnośnie rozpatrzenia wniosku skarżącego z 23.04.2025 r. Skarżący domagał się bowiem udostępnienia informacji publicznej z akt objętych postępowaniami o sygn. akt [...] i [...]podnosząc konkretne zapytania w przedmiocie podania czy przedmiotem obydwu postępowań było dokonanie wyłudzenia, czy czynu miał dokonać D.G. na szkodę M.B., jak zakończyły się obydwa postępowania, czy ustalono dokonanie czynu zabronionego lub brak jego dokonania, czy ewentualnie w którejkolwiek ze spraw w/w skierowano akt oskarżenia, a jeśli tak do tak zakończyło się stępowanie i pod jaką sygnatura akt, a przy nie stwierdzeniu popełnienia przestępstwa proszono o ewentualne wskazanie przyczyn takiej oceny stanu rzeczy. Nadto wniesiono o możliwość zapoznania się z aktami w celu przygotowania materiału prasowego opartego na w/w sprawach. Ponieważ strona pismo zawierające żądanie oparła na przepisach Prawa prasowego jak i przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej gdzie w istocie rzeczy domagała się udzielenia informacji oraz udostępnienia wglądu do akt przeprowadzonych pod nadzorem prokuratora i prawomocnie zakończonych postępowań przygotowawczych słusznie Organ uznał iż adekwatnym do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i znajdującym w niej uzasadnienie sposobem załatwienia żądania strony będzie pismo informujące o braku takiej możliwości prawnej. Tak należy ocenić zarządzenie Prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia 28.04. 2025 podjęte w trybie art. 156 § 5 k.p.k., o nie wyrażeniu zgody na udostępnienie akt o sygn. [...] i [...] z uwagi na okoliczność iż wnioskujący nie jest stroną postępowania. Jakkolwiek Prokurator nie poinformował Skarżącego o braku prawnej możliwości uwzględnienia zgłoszonego żądania i udostępnienia żądanych dokumentów na podstawie u.d.i.p. jednak powyższe pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Prawidłowo bowiem wskazano, iż dostęp przez Skarżącego do żądanych informacji, akt postępowania trwającego jak i zakończonego jest regulowany przepisami art. 156 k.p.k., które zezwalają na dostęp doń jedynie stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym. Reasumując, skoro wnioskowana informacja nie mogła zostać udostępniona w trybie określonym u.d.i.p., a organ w zakreślonym, ustawowym 14 dniowym terminie poinformował o tym fakcie stronę, to organ nie pozostaje w bezczynności polegającej na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek. Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.