III SAB/Gl 380/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Rady Gminy O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Pismem z dnia 27 sierpnia 2025r., M.P. (dalej: skarżący, strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Rady Gminy O. (dalej: Rada, organ) w przedmiocie udzielenia mu informacji publicznej, o którą wystąpił wnioskiem z 26 czerwca 2025 r. do Urzędu Gminy O. w sprawie: "udostępnienie skanów wszystkich dokumentów wykorzystanych w trakcie XIV sesji Rady gminy O. w dniu 25 czerwca 2025 r., listy osób obecnych na sesji". Stan faktyczny sprawy jest następujący. Skarżący wnioskiem z 26 czerwca 2025 r. zwrócił się (e-mailem) do Urzędu Gminy O. w sprawie: "udostępnienie skanów wszystkich dokumentów wykorzystanych w trakcie XIV sesji Rady gminy O. w dniu 25 czerwca 2025 r., listy osób obecnych na sesji". Pismem z dnia 4 lipca 2025 r. organ poinformował stronę, że przedmiotowy wniosek będzie rozpatrzony przez Radę Gminy O. w terminie do dnia 25 sierpnia 2025 r. W dniu 19 sierpnia 2025 r. do skarżącego organ przesłał informację o terminie sesji oraz o przedłużeniu terminu rozpatrzenia jego wniosku do dnia 28 sierpnia 2025 r. z uwagi na wyznaczenie terminu sesji Rady Gminy O. na dzień 27 sierpnia 2025 r. Sesja Rady Gminy O., odbyła się dnia 27 sierpnia 2025 r., na której przedmiotowy wniosek został rozpatrzony Uchwałą Nr [...] Rady Gminy O. z dnia 27 sierpnia 2025 r. w sprawie odmowy udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W związku z powyższym skarżący złożył opisaną na wstępie skargę na bezczynność Rady do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zarzucił naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art, 13 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. 4) art. 7 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepisy te stanowią, że organy administracji publicznej działają wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, a ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnych praw i wolności mogą być ustanowione wyłącznie w ustawie, poprzez ich niezastosowanie, polegające na pozbawieniu mnie konstytucyjnego prawa do informacji, 5) art. 19 u.d.i.p. w zakresie w jakim z przepisu tego wynika, że Organy władzy publicznej, tutaj Rada Gminy sporządzają i udostępniają protokoły lub stenogramy swoich obrad, poprzez jego niezastosowanie Wobec powyższego skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zasądzenia określonej sumy pieniężnej, która to zostanie przekazana na cel charytatywny (Schronisko dla zwierząt w M. http://[...].pl/). Skarżący w uzasadnieniu skargi m.in. podniósł, że na dzień składania skargi, wniosek nie został właściwie zrealizowany. Nadto skarżący wskazał, że pismem z dnia 4 lipca 2025 r. został poinformowany o wydłużeniu terminu załatwienia jego wniosku z dnia 26 czerwca 2025 do dnia 25 sierpnia 2025 r., lecz pomimo upływu terminu określonego w w/w piśmie nie otrzymał żadnej odpowiedzi na złożony wniosek. Ponadto skarżący nadmienił, że prawo do informacji jest podstawowym prawem człowieka, zagwarantowanym nie tylko na gruncie prawa krajowego w Konstytucji RP, na gruncie prawa Unii Europejskiej w Karcie Praw Podstawowych, ale także w powszechnym systemie międzynarodowej ochrony praw człowieka w Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Szczególe znaczenie tego prawa wynika z tego, że prawo do informacji jest nie tylko wartością samą w sobie, ale często jest niezbędne do skutecznego egzekwowania innych praw i wolności, prowadzenia rzetelnej, opartej na faktach debaty publicznej oraz społecznej kontroli władzy. Jak podkreśla Europejski Trybunał Praw Człowieka silna demokracja wymaga transparentności, do której prawo mają wszyscy obywatele. Trybunał wielokrotnie podkreślał, że art. 10 Konwencji gwarantuje nie tylko prawo do przekazywania informacji, ale także prawo opinii publicznej do jej otrzymania, a każda czynność ograniczająca dostęp do informacji wymaga przedstawienia szczególnie silnych argumentów. Organ władzy publicznej posiadając monopol na dysponowanie określoną informacją, jednocześnie w sposób nieuzasadniony odmawiając jej udostępnienia, staje się cenzorem debaty publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi w całości. Organ wskazał, że procedura rozpatrywania przedmiotowego wniosku została zakończona zgodnie z wymogami formalnymi. Organ ponadto podniósł, że w Uchwale Nr [...] Rady Gminy O. z dnia 27 sierpnia 2025 r. w sprawie odmowy udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej zawarto sugestie wyrażone przez WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 6 maja 2025 r. sygn. akt III SAB/Gl 88/25, wywołaną przez tego skarżącego, stosując w sentencji uchwały jednoznaczne stanowisko co do oceny związanej ze złożonym przez stronę wnioskiem w trybie dostępu do informacji publicznej. Odpis uchwały został doręczony skarżącemu w dniu 28 sierpnia 2025 r. Organ nadmienił, iż ww. uchwałą odmówił udostępnienia informacji publicznej z następujących względów: Rada Gminy O. podjęła w zgodzie z prawem wszystkie niezbędne czynności by nie pozostawać w zwłoce z rozpoznaniem wniosku z dnia 26 czerwca 2025 r. złożonego przez skarżącego. W dniu 19 sierpnia 2025 r., skarżący otrzymał informację o przedłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku, który miał zostać rozpatrzony na sesji w dniu 27 sierpnia 2025 r. Tego dnia została podjęta w/w uchwała, którą następnie doręczono skarżącemu w dniu 28 sierpnia 2025 r. w związku z czym organ nie pozostawał w bezczynności. Skarżący w ocenie organu manipuluje faktami w niniejszej sprawie, bowiem pominął w treści swojej skargi fakt, że w dniu 19 sierpnia 2025 r. otrzymał właściwe pismo od organu zobowiązanego, czyli Rady Gminy o przedłużeniu terminu do rozpatrzenia wniosku wraz z terminem odbycia sesji Rady Gminy O. wyznaczonej na dzień 27 sierpnia 2025 r. A mimo tego wbrew oczywistym faktom sugeruje Sądowi bezczynność Rady Gminy i w sposób zamierzony podnosi tu cyt.: "Pomimo upływu terminu określonego w w/w piśmie nie otrzymałem żadnej odpowiedzi na złożony wniosek." Szczególnie naganne w ocenie organu jest również to, że wbrew faktom, składa skargę pomijając w niej, że istotne dla sprawy informacje uzyskał w dniu 19 sierpnia 2025 r. a następnie znając fakt, z premedytacją złożył skargę do WSA w Gliwicach w dniu 27 sierpnia 2025 r. tj. po upływie 8 dni. Zdaniem organu okoliczność ta powinna być poddana przez Sad orzekający wnikliwej ocenie, ponieważ, stanowi ewidentną przesłankę złej woli skarżącego poprzez manipulację faktami by stworzyć wrażenie rzeczywistej bezczynności organu. Ponadto organ wyjaśnił, że termin określony w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest terminem zawitym, jest to termin ustawowo skonstruowany do dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku, w którym podmiot zobowiązany może poinformować o powodach opóźnienia i wyznaczyć nowy termin udostępnienia informacji, ale nie powoduje on utraty prawa do jego uzyskania. Prawo to zostało skutecznie wykonane w dniu 27 sierpnia 2025 r. kiedy została podjęta przedmiotowa uchwała i doręczona skarżącemu w dniu 28 sierpnia 2025 r. Organ zaakcentował, że na chwilę złożenia skargi i udzielonej w jej następstwie odpowiedzi organu, wniosek w trybie dostępu do informacji publicznej został rozpatrzony zgodnie z treścią w/w uchwały. Nadto organ wskazał, że niniejszy wniosek objęty treścią skargi jak i inne składane przez stronę mają na celu wywołanie dolegliwości u adresata i utrudnienie funkcjonowania organu, i nie służy jakiemukolwiek dobru powszechnemu. Zdaniem organu wykorzystywanie przez skarżącego zarzutu bezczynności w tej konkretnej sprawie jak i konfigurowanie wniosków w trybie dostępu do informacji publicznej, a także licznych wniosków i skarg składanych w trybie k.p.a. do organów gminy wpisuje się w konsekwentnie realizowaną przez tego skarżącego kampanię nękania, dezorganizowania i udręczania organów gminy. Co najmniej od 2017 r. skarżący permanentnie z żelazną konsekwencją składa kolejne, nierzadko kilka jednocześnie wniosków o dostęp do informacji publicznej. Wnioski te są wielowątkowe i dotyczące praktycznie wszystkich obszarów działalności gminy i jej organów. Przedstawione ww. okoliczności nie mogą ujść uwadze Sądu Orzekającego w niniejszej sprawie. Waga przedmiotowego postępowania nie sprowadza się bowiem do analizy jakiegoś jednego incydentalnie składanego wniosku, ale odnosi się do poważnej kwestii jaką jest wykorzystanie narzędzia prawnego w postaci Ustawy o dostępie do informacji publicznej w zdecydowanie innym celu niż wynika on z intencji ustawodawcy. Według organu wnioskodawca będący mieszkańcem nieco ponad pięciotysięcznej gminy nie zdaje sobie sprawy ze skutków jakie wywołuje poprzez składanie co kilka dni wniosków w trybie dostępu do informacji publicznej. Nie czyni tego kierując się uprawnieniami do uzyskania informacji publicznej, ale realizuje zamierzenie w sposób nie budzący wątpliwości w innym celu którym jest nękanie, a nierzadko zawieranie komentarzy poniżających pracowników urzędu gminy i nie tylko. Nadto organ wskazał, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, czy też nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. W przedmiotowym wypadku organ załatwił wniosek skarżącego, poprzez wydanie ww. uchwały o odmowie udzielania informacji dotyczącej: "udostępnienie skanów wszystkich dokumentów wykorzystanych w trakcie XIV sesji Rady gminy O. w dniu 25 czerwca 2025 r., listy osób obecnych na sesji". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem jej art. 57a. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Z bezczynnością organu mającego udzielić informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminach przewidzianych w art. 13 u.d.i.p. organ takiej czynności nie podejmie, względnie nie wyda decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji lub nie poinformuje strony o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Wyjaśnienia wymaga pojęcie bezczynności organu administracji publicznej, która zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie właściwy organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu bezczynności, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie - por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. o sygn. akt II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 roku o sygn. akt I FSK 1325/13 oraz T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 143. Wskazać należy, że rozpoznawana sprawa dotyczy skargi na bezczynność organu w załatwieniu wniosku strony z 26 czerwca 2025 r. w zakresie udostępnienia informacji publicznej w sprawie: "udostępnienie skanów wszystkich dokumentów wykorzystanych w trakcie XIV sesji Rady gminy O. w dniu 25 czerwca 2025 r., listy osób obecnych na sesji". Strona zarzuca, że informacja publiczna nie została jej udostępniona w ustawowym terminie ponieważ pismem z dnia 4 lipca 2025 r. została poinformowana o wydłużeniu terminu załatwienia wniosku z dnia 26 czerwca 2025r. do dnia 25 sierpnia 2025 r. lecz maksymalny dwumiesięczny termin określony w art. 13.2 u.d.i.p., upłynął 25 sierpnia 2025 r., a pomimo upływu terminu określonego w w/w piśmie nie otrzymała żadnej odpowiedzi na złożony wniosek. Organ z kolei wskazał, iż uchwałą Rady gminy O. z dnia 27 sierpnia 2025 r. sprawa żądanej przez skarżącego informacji publicznej została rozstrzygnięta i tym samym organ w przedmiotowej sprawie nie jest bezczynny. Wobec tak określonej linii sporu należy podkreślić, że mimo, iż przepisy u.d.i.p., nie definiują pojęcia "bezczynności", to pojęcie zostało jednakże zdefiniowane przez doktrynę i orzecznictwo. Jak już wspomniano, z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Instytucja skargi na bezczynność ma zatem na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednak oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności, co do sposobu procedowania w załatwieniu wniosku strony skarżącej Sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Tym samym, jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to przestaje on pozostawać w bezczynności. Przechodząc do oceny niniejszej sprawy tj. zasadności skargi na bezczynność organu w udostępnieniu wnioskowanej informacji publicznej - należy wskazać, że organ załatwił wniosek strony i nie pozostaje w bezczynności. Odnosząc się zatem do zarzutu skarżącego, iż organ dopuścił się bezczynności należy zwrócić uwagę na chronologię zdarzeń dotyczących przedmiotowego wniosku. I tak pismem z dnia 4 lipca 2025 r. organ poinformował stronę, że przedmiotowy wniosek będzie rozpatrzony w terminie do dnia 25 sierpnia 2025 r. przez Radę Gminy O.. Z uwagi na wyznaczenie terminu sesji Rady Gminy O. na dzień 27 sierpnia 2025 r., w dniu 19 sierpnia 2025 r. do skarżącego została przesłana informacja o terminie sesji oraz o przedłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku do dnia 28 sierpnia 2025 r. W związku z czym zauważyć także, że żądanie strony z 26 czerwca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej zostało rozstrzygnięte Uchwałą nr [...] Rady Gminy O. z 27 sierpnia 2025 r. Zatem oceniając w takich ramach przedmiotową skargę należy wskazać, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie. W ocenie Sądu organ nie jest w bezczynności ponieważ na złożony wniosek strony z 26 czerwca 2025r., organ pismem z dnia 4 lipca 2025 r. poinformował stronę, że przedmiotowy wniosek będzie rozpatrzony w terminie do dnia 25 sierpnia 2025 r. przez Radę Gminy O. ponieważ organ jeszcze nie wiedział o dokładnym terminie sesji Rady Gminy O.. Natomiast gdy organ powziął już wiedzę o terminie sesji Rady Gminy O. to poinformował stronę 19 sierpnia 2025r., że sesja Rady Gminy O. w przedmiocie przedmiotowego wniosku odbędzie się 27 sierpnia 2025 r. Następnie 28 sierpnia 2025 r. organ wysłał stronie uchwałę dotyczącą przedmiotowego wniosku. W konsekwencji ww. zdarzeń organ nie był w bezczynności albowiem załatwił wniosek strony przed rozstrzygnięciem sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Sąd podziela stanowisko organu oparte o wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16, iż: "w sprawach skarg na bezczynność organu sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte". Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.