III SAB/Gl 4/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi H. D. i R. D. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej postanawia: odrzucić skargę. W piśmie datowanym [...] r. H. i R. D. zaskarżyli bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wniosku o umorzenie zaległości czynszowych. W uzasadnieniu podnieśli, że wniosek o umorzenie zaległości czynszowych został wniesiony w 2001 roku do ww. organu i do nadal nie został rozpoznany. Nie wydano ani decyzji ani postanowienia w rozumieniu kpa. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Podniósł, że sprawa nie mogła być merytorycznie rozstrzygnięta w trybie postępowania administracyjnego, ponadto zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej K. z [...] r. w sprawie określenia zasad i trybu umarzania wierzytelności jednostek organizacyjnych z tytułu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa, udzielania innych ulg w spłacaniu tych należności oraz wskazania organów do tego uprawnionych umorzenie wierzytelności oraz udzielenie ulg następuje w drodze decyzji uprawnionego organu, która nie ma charakteru decyzji administracyjnej. Natomiast złożony z ostrożności procesowej wniosek o oddalenie skargi organ uzasadnił tym, że wniosek skarżących, złożony w dniu [...] r. został załatwiony odmownie pismem z [...] r., nr [...]. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 – odtąd p.p.s.a.) sądy administracyjne w ramach kontroli działalności organów administracji publicznej rozpoznają skargi na bezczynność tychże organów w przypadkach objętych art. 3 § 2 pkt 1-4 a tejże ustawy. Przypadki te obejmują decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie albo rozstrzygające sprawę co do istoty, postępowania wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone powyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skarżący złożyli w dniu [...] r. wniosek o umorzenie należności czynszowych przypadających gminie z tytułu najmu lokalu przy ul. [...] w K.. Lokal ten został przyznany skarżącym na podstawie przepisów ustawy z 10 kwietnia 1974 r. – Prawo lokalowe (Dz. U. z 1987 r. nr 30 poz. 165). Zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy z 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 105 poz. 509) "najem nawiązany na podstawie decyzji administracyjnych o przydziale lub na podstawie innego tytułu prawnego przed wprowadzeniem w danej miejscowości publicznej gospodarki lokalami albo szczególnego trybu najmu jest, w rozumieniu ustawy, najmem umownym zawartym na czas nie oznaczony". Zatem z chwila wejścia tej ustawy w życie tj. w dniu 12 listopada 1994 r. stosunek prawny łączący gminę K. i skarżących uległ z mocy prawa przekształceniu w stosunek cywilnoprawny. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 249, poz. 2104) dochody z najmu mienia należącego do gminy stanowią dochody publiczne. Tym samym stosuje się do nich również art. 43 tej ustawy będący odpowiednikiem art. 34 a ustawy z 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. nr 15, poz. 148), stanowiącego podstawę wydania ww. uchwały Rady Miejskiej K. z [...] r. Przepis ten upoważniał organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do ustalenia w drodze uchwały zasad i trybu umorzenia należności pieniężnych jednostki samorządu terytorialnego, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa. Analiza porównawcza obu tych przepisów w aspekcie rozpoznawanej sprawy prowadzi do uznania, że są one zbieżne w kwestii przyznania organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego uprawnienia do określenia zarówno przesłanek umorzenia należności, właściwego organu jak i trybu procesowania. Zatem wskazany w odpowiedzi na skargę § [...] załącznika do uchwały z [...] r. mieścił się w granicach ustawowego upoważnienia. To prowadzi do wniosku, że postępowania zmierzającego do umorzenia wierzytelności miasta K. nie można uznać za postępowanie kończące się wydaniem decyzji administracyjnej. Natomiast wskazany wyżej cywilnoprawny charakter wierzytelności względem skarżących przemawia przeciwko uznaniu aktu umarzającego tę wierzytelność za inny akt z zakresu administracji publicznej. W takiej sytuacji należałoby zastosować art. 508 k.c. odnoszący się do instytucji zwolnienia z długu, natomiast pismo skarżących z [...] r. należałoby potraktować jako ofertę zawarcia umowy zwalniającej z długu. Wymaganą zgodę dłużników należałoby wyprowadzić z faktu uprzedniego złożenia wniosku. Natomiast uchwała rady miejskiej stanowi ograniczenie swobody jej organu wykonawczego w dysponowaniu wierzytelnościami zaliczanymi do dochodów publicznych. Zwrócić należy uwagę, że w razie braku zgody organu gminy na udzielenie stosownej ulgi dłużnik może złożyć odpowiednie powództwo przed sądem powszechnym. Kierując się powyższymi okolicznościami Sąd na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i przy zastosowaniu art. 58 § 3 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.