III SAB/Gl 4/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w przedmiocie przewlekłości prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej w sprawie podatku od towarów i usług postanawia: odrzucić skargę. Dnia 23 stycznia 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżąca Spółka, działająca przy pomocy fachowego pełnomocnika, wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. (vide: treść pisma procesowego z 7 marca 2014 r.). W uzasadnieniu powyższego wskazała, że postanowieniem [...]r. wszczęte zostało postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od [...] r. do [...] r. Termin jego zakończenia przewidziano na [...] r. (vide: postanowienie z [...] r. nr [...] o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy z uwagi na konieczność zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego). Tymczasem postanowieniem z [...] r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. zawiesił postępowanie kontrolne prowadzone wobec skarżącej z uwagi na konieczność wystąpienia do czeskiej administracji podatkowej o udzielenie informacji w sprawie wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów zadeklarowanych przez czeskich podatników niezbędnych do prawidłowego określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Do dnia dzisiejszego nie zostało ono podjęte, a należny zwrot podatku VAT w kwocie [...] zł został zablokowany. Dlatego też wnioskiem z [...]r., zmienionym następnie [...] r., skarżąca Spółka wystąpiła o podjęcie zawieszonego postępowania w całości względnie o rozdzielenie postępowania na dwie części w zakresie wyznaczonym koniecznością uzyskania odpowiedzi od czeskiej administracji podatkowej w sprawie wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów zadeklarowanych przez czeskich podatników i podjęcie tej z rozdzielonych części postępowania, dla których możliwe jest dalsze jej rozpoznanie bez badania zagranicznych kontrahentów strony. Jednakże organ nie zajął żadnego stanowiska w kwestii podjęcia postępowania bądź wskazania czy podejmował jakiekolwiek działania zmierzające do usunięcia przyczyny zawieszenia postępowania czym naruszył art. 202 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej jako O.p.). Wprawdzie z przysługującego środka zaskarżenia w postaci zażalenia na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania skarżąca nie skorzystała, nie miała jednak żadnych podstaw aby przypuszczać, że postępowanie w jej sprawie przeciągnie się na tak długi okres czasu, tj. osiem miesięcy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy wyjaśnił, że postanowieniem z [...] r. nr [...] odmówił podjęcia zawieszonego postępowania kontrolnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone zażaleniem z [...] r. adresowanym do Dyrektora Izby Skarbowej w K., które do dnia wydania odpowiedzi na skargę nie zostało załatwione. Dodatkowo zauważył, że przed złożeniem skargi na adres urzędu nie wpłynęło żadne pismo strony zawierające ponaglenie, o którym mowa w art. 141 § 1 O.p. na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie bądź opieszałość polegającą na niepodjęciu zawieszonego postępowania, mimo ustania przyczyn zawieszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej powołanej jako "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, zgodnie z treścią § 2 cytowanego wyżej przepisu, rozumie się sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Należy w tym miejscu zauważyć, że zarówno w doktrynie (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 140; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 87-88) jak i w orzecznictwie (vide: postanowienia NSA z 6 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 480/06, LEX 188512 oraz z 14 lutego 2006 r. sygn. akt I FSK 588/05, LEX 193106) przyjmuje się, że w przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów administracji publicznej, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć - w zależności od rodzaju postępowania - bądź to wniesienie przez stronę zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie (postępowanie administracyjne - art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej jako K.p.a.), bądź też ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej na niezałatwienie sprawy w terminie (postępowanie podatkowe - art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej jako O.p.). To oznacza, że wskazane wyżej zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. oraz ponaglenie z art. 141 § 1 O.p. należą do środków zaskarżenia wymienionych w art. 52 § 2 ustawy p.p.s.a., od których wyczerpania uzależnione jest skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Tymczasem jak wynika z akt sprawy skarżąca Spółka, działająca przy pomocy fachowego pełnomocnika, przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K., nie skorzystała z przewidzianego w art. 141 § 1 O.p. środka zaskarżenia w postaci ponaglenia (vide: treść odpowiedzi na skargę). To oznacza, że jej skarga została złożona przedwcześnie, przed wyczerpaniem przysługujących stronie środków zaskarżenia i jako taka musiała zostać uznana za niedopuszczalną. Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji.