III SAB/Gl 404/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2024 r. sprawy ze skargi G Sp. z o.o. w K. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca 1) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa, 2) umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, 3) oddala skargę w pozostałym zakresie, 4) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 28 marca 2024 r. G. Sp. z o.o. - (dalej: Spółka, strona, skarżąca) - złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej : Wojewoda, organ) w zakresie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pracę obywatelowi Nepalu B. B. G.. Strona zarzuciła organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym i wniosła o: 1. zobowiązanie organu administracji do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; 2. przyznanie skarżącej od organu na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. ewentualnie wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości określonej w tym przepisie; 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślono, że skarżący złożył wniosek o udzielenie o udzielenie zezwolenia na pracę w dniu 18 stycznia 2024. Natomiast do dnia wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ nie podjął żadnych działań w celu merytorycznego rozpoznania skargi i nie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. Następnie strona uargumentowała zaistnienie bezczynności. Podkreśliła m.in., że organ w toku postępowania nie dopełnił obowiązku określonego w art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił strony o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. W związku z czym zaistniała bezczynność organu administracji publicznej, gdyż mimo istnienia ustawowego obowiązku organ w ustawowym terminie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W ocenie strony przyczyny bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu, a termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony i uwzględniając również uchybienia organu należy przyjąć, że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie zarówno stopień zaniedbań ze strony organu, naruszenie terminów przez organ, sposób zachowania strony, jak i okoliczności materialnoprawne przemawiają za uznaniem, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Zdaniem strony, przekroczenie ustawowego i maksymalnego zarazem terminu załatwienia sprawy przez organ jest znaczne i niezaprzeczalne, a przy tym pozbawione racjonalnego uzasadnienia, za które z pewnością nie można uznać powtarzanych od 2014 roku twierdzeń organu o brakach kadrowych, ponieważ ograniczenia kadrowe Urzędu Wojewódzkiego, ilość prowadzonych spraw, czy składanych wniosków nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej bezczynność organu. Dodatkowo strona wskazała, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej jest swoistym zadośćuczynieniem za bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a zastosowanie środka w postaci przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącego ustawodawca pozostawił uznaniu sądu administracyjnego, który podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinien brać pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy dotyczące stanu bezczynności. Swą argumentację strona poparła orzecznictwem sądowoadministracyjnym. W konsekwencji wskazała, że skoro termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony to należy przyjąć, że uchybienia miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia przyznanie wnioskowanej sumy pieniężnej i zasądzenie grzywny oraz zobowiązanie organu do załatwienia wniosku. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśniając przedstawił ciąg chronologiczny zdarzeń podkreślając, że 18 stycznia 2024 r. do Wojewody Śląskiego został przesłany wniosek (za pośrednictwem: [...].pl) o udzielenie obywatelowi Nepalu, zezwolenia na pracę na okres od 1 kwietnia 2024 r. do 30 września 2025 r. Do wniosku zostały załączone pismo przewodnie strony dokument podróży cudzoziemca, opłatę w wys. 100 zł., potwierdzone za zgodność z oryginałem pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu D.K., oświadczenie podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi. W dniu 21 lutego 2024r. strona wniosła zapowiedź wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Strona nie wniosła ponaglenia do Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem organu I instancji. Natomiast organ wezwał 8 kwietnia 2024r., stronę o uzupełnienie braków formalnych przedmiotowego wniosku. W związku z czym zdaniem organu bezzasadny jest sformułowany przez skarżącego zarzut bezczynności i wnioski skargi. Powołał się na duże obciążenie pracą urzędników zajmujących się sprawami cudzoziemców. Ponadto wyjaśniając powód przedłużonego procedowania nad złożonym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pracę cudzoziemca organ wskazał, że do Wojewody Śląskiego wpływa od kilku lat ogromna, stale powiększająca się liczba wniosków o pracę cudzoziemca, powodująca znaczące zwiększenie obłożenia pracą poszczególnych pracowników zaangażowanych w prowadzenie postępowań administracyjnych. Z akt sprawy wynika, że Wojewoda Śląski aktem nr [...] z 16 maja 2024 r., działając na podstawie art. 10 ust 2 pkt 3, art. 88c ust 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia (Dz.U z 2023 r. poz.735) udzielił zezwolenia na pracę obywatelowi Nepalu, B. B. G., a skarga strony na bezczynność wpłynęła 28 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest w przeważającej części zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: ppsa), kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Na wstępie wyjaśnić należy, że brak ponaglenia nie uzasadnia odrzucenia skargi. Zgodnie bowiem z art. 10a ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 475), przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803) (dot. ponaglenia – przyp. Sądu) nie stosuje się w sprawach: 1) dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, o których mowa w art. 8a; 2) wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88a-88m; 3) wydania zezwolenia na pracę sezonową, o którym mowa w art. 88n-88y; 4) wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 88z-88za. Wniosek skarżącej Spółki wniesiony był w trybie art. 88a ust. 1 ustawy o promocji, który stanowi, że zezwolenie na pracę jest wydawane na wniosek podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Kolejne przepisy ustawy o promocji określają tryb postępowania w sprawach pozwoleń na pracę i warunki ich uzyskania, nie zawierają jednak szczególnych regulacji co do terminów załatwienia sprawy, co oznacza, że znajdują tu zastosowanie ogólne terminy przewidziane w przepisach Kpa. Stosownie do art. 35 § 3 Kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 61 § 3 Kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W niniejszej sprawie wniosek o zezwolenie na pracę cudzoziemca wpłynął do organu 18 stycznia 2024r., zatem w tym dniu doszło do wszczęcia postepowania. Co prawda wniosek ten nie zawierał koniecznych załączników, jednak wszczęcie postępowania następuje także w wyniku złożenia wniosku niekompletnego. Z drugiej strony w myśl art. 35 § 5 Kpa, do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Dwumiesięczny termin do załatwienia sprawy upłynął 20 marca 2024r., podczas gdy zezwolenie na pracę cudzoziemca zostało stronie wydane 16 maja 2024r. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kpa bezczynność ma miejsce wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 Kpa. Prowadzi to do wniosku, że zarzut bezczynności jest uzasadniony. Jednocześnie Sąd stwierdził, że nie ma ona charakteru rażącego, o czym orzekł w punkcie 1. wyroku. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA w sprawie II OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu w sprawie IV SAB/Po 19/15, CBOSA). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie skoro opóźnienie w wydaniu decyzji jest nieznaczne (w stosunku do ilości spraw), bo wynosi jedynie 57 dni, ponieważ zezwolenie na pracę zostało już wydane, w pkt. 2 wyroku Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. W pkt. 3 wyroku Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania sumy pieniężnej, gdyż skarżąca Spółka nie wykazała poniesienia szkody przez fakt oczekiwania na załatwienie wniosku. Sąd oddalił także wniosek o zasądzenie grzywny. Z akt nie wynika bowiem, aby konieczne było zastosowanie wobec organu działań dyscyplinujących, gdyż nic nie wskazuje, aby organ celowo unikał załatwienia sprawy czy lekceważył swe obowiązki, a opóźnienie było bardzo nieznaczne. Na zasądzone w pkt. 4 wyroku koszty składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł i koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie 480 zł.