III SAB/Gl 416/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Adam Gołuch po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla katowickiego okręgu regionalnego w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 17 stycznia 2026 r. S.B. (dalej: strona skarżąca, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla katowickiego okręgu regionalnego (dalej: organ administracji, Prokurator) w przedmiocie rozpoznania jej wniosku dotyczącego nieprawidłowości w prowadzeniu postępowania prze referenta sprawy o sygn. [....] (akta administracyjne sprawy o sygn. [...]). W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że od ponad 3 lat kieruje do organów prokuratury liczne pisma i wnioski oraz zawiadomienia dotyczące nieprawidłowości w prowadzeniu postępowania, zaniedbań w nadzorze nad Prokuraturą Rejonową w W. oraz braku przeprowadzenia kontroli i odniesieniu się do przedstawionych dowodów i odmowy odsunięcia referenta sprawy. Organ administracji w odpowiedzi na skargę (pismo z 6 lutego 2026 r.) wyjaśnił, że korespondencja skarżącej zawierająca uwagi do postępowania prowadzonego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. odnośnie postępowania o sygn. akt [...] (następnie [...]) oraz skarga na Prokuratora Rejonowego w W. stanowiły przedmiot rozpoznania, a działaniom podejmowanym przez referenta wymienionej sprawy w toku postępowania przygotowawczego Prokuratury Rejonowej w W. nie można przypisać znamion oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa ani też uchybienia godności sprawowanego urzędu prokuratora. Ponadto wskazał, że poinformowano skarżącą o treści art. 188 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 390), dalej Prawo o prokuraturze, który stanowi, że ponawiane skargi lub wnioski w sprawach już wyjaśnionych, niezawierające nowych okoliczności, pozostawione będą bez rozpoznania. Jednocześnie Prokurator wyjaśnił, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest podmiotem właściwym do rozpoznania niniejszej skargi. Wskazał, że Rzecznik Dyscyplinarny nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), dalej k.p.a. Chociaż wykonuje zadania o charakterze publicznym, jego status prawny i funkcja wewnątrz struktur prokuratury definiują go inaczej. Wyszczególnił, że Rzecznik dyscyplinarny działa jako reprezentant interesu publicznego i korporacyjnego w ramach dbałości o etykę i praworządność w szeregach prokuratorskich, a nie jako organ wydający decyzje administracyjne. Podkreślił, że przepisy ustawy Prawo o prokuraturze plasują go w strukturze organów ochrony prawnej, a nie w strukturze administracji publicznej, która wydaje decyzje administracyjne w rozumieniu k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności sąd administracyjny bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), dalej p.p.s.a., zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Należy wyjaśnić, że w myśl art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest skarga na brak działania Prokuratora (przewlekłość), odnoszący się do zakresu postępowania przygotowawczego i podejmowanych przez prokuratora czynności procesowych. Została złożona w ramach postępowania skargowego regulowanego przepisami zawartymi w Dziale VI ustawy Prawo o prokuraturze. Organ administracji skierował 6 listopada 2026 r. do skarżącej pismo informujące o przyczynach uznania, że brak jest podstaw do wszczynania postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego postępowanie dyscyplinarne, wobec prokuratora referenta sprawy wskazanej powyżej. Należy podkreślić, że prokuratorzy wykonują przepisane prawem zadania poprzez czynności wskazane w art. 3 § 1 pkt 1-14 ustawy Prawo o prokuraturze, a w wyżej wskazanym katalogu czynności nie mieści się wydawanie decyzji, postanowień czy innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Prokurator nie wpisuje się zatem, jak już powyżej wskazano w części historycznej uzasadnienia, w zakres definicyjny pojęcia organu administracji publicznej na podstawie art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że sądy administracyjne nie są powołane do sprawowania nadzoru nad prokuraturą i kontroli podejmowanych przez prokuratorów czynności, czy rozstrzygnięć. Prokurator jest mianowicie organem postępowania dyscyplinarnego wewnątrz prokuratury, pełniącym funkcję oskarżyciela przez sądem dyscyplinarnym, wyznaczanym przez Prokuratora Generalnego, a jego działania nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Oznacza to jednoznacznie, iż skarżącemu nie przysługuje skuteczna skarga na czynność, czy także skarga na bezczynność (przewlekłość postępowania) organu do sądu administracyjnego. Reasumując zatem stwierdzić należy, że sprawa objęta niniejszą skargą pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za niedopuszczalną i odrzucił, o czym orzekł jak w sentencji postanowienia.