III SAB/Gl 440/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 4 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w K. w przedmiocie: wniosku o zawieszenie adwokata odrzucić skargę. Pismem z 30 października 2023 r. M.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w K. w zakresie wniosku o zawieszenie adwokata. W odpowiedzi na skargę organ poinformował, że postępowanie skargowe przed Okręgową Radą Adwokacką, w ramach którego występuje skarżący, nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej, w których Referat Skarg i Wniosków Okręgowej Rady Adwokackiej w K. byłby zobowiązany do wydania lub podjęcia decyzji, postanowień, innych aktów czy czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, zwanej dalej: "p.p.s.a.") W zakresie tej sprawy organ uważa, że nie działa na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie dysponuje też władztwem administracyjnym do kształtowania sytuacji prawnej osób fizycznych lub prawnych. W ramach tego postępowania Referat Skarg i Wniosków zajmuje stanowisko. Stanowisko to jednak nie posiada formy decyzji administracyjnej, postanowienia ani innego aktu administracyjnego, który mieści się w wymienionym wyżej katalogu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że po złożeniu skargi Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Skarga jest niedopuszczalna. Z treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 1–9 p.p.s.a wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a); opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii (pkt 4b); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a ustawy p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tych sądów w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przy czym skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego w przypadkach określonych w pkt 8 i 9 powołanego artykułu i dotyczy sytuacji, w których organy nie podejmują nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidulanych. Nie każdy zatem przejaw braku działalności organów podlega jurysdykcji sądu administracyjnego. Zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w K. w sprawie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec adwokata. Zgodnie z art. 80 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U.2022 poz.1184) adwokaci i aplikanci adwokaccy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej przewidzianej w powyższej ustawie. W myśl art. 95n ustawy w sprawach nieuregulowanych do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy: Kodeksu postępowania karnego oraz rozdziałów I-III Kodeksu karnego. Uwzględniając powyższe regulacje należy stwierdzić, że postępowanie dyscyplinarne adwokatów nie podlega regulacjom Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz przepisom ustawy Prawo o adwokaturze i Kodeksu postępowania karnego, jak też Kodeksu karnego. Rozstrzygnięcia podejmowane w postępowaniu dyscyplinarnym nie mieszczą się zatem w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. W rezultacie bezczynność polegająca na odmowie wszczęcia takiego postępowania dyscyplinarnego pozostaje poza zakresem kontroli sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Sąd odrzucił skargę jako nienależącą do właściwości sądu administracyjnego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.