III SAB/Gl 45/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Specjalista Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2020 r. w sprawie ze skargi K. M. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na skutek wniosku K. M. z dnia 22 stycznia 2020 r. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. III SAB/Gl 45/19 uzupełnia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. III SAB/Gl 45/19 w taki sposób, że dodaje: "W pozostałym zakresie skargę oddala." Pismem z dnia 21 stycznia 2019 roku K.M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego A.T., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność przez Prezesa Sądu Rejonowego w R. w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W skardze tej, w punkcie 7 wniósł o przyznanie od skarżonego organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej wskazanej w art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości 23.000,00 zł. W odpowiedzi na skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dniem 18 marca 2019 roku organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na okoliczność tego rodzaju, iż Sąd nie może odpowiadać za problemy techniczne związane z nieprawidłowym działaniem platformy ePUAP oraz wskazanie przez skarżącego adresu skrytki na platformie jako jedynej drogi komunikacji. Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w R. stwierdzając jednocześnie, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 22 stycznia 2020 roku skarżący po myśli art. 157 § 1 p.p.s.a. wniósł o uzupełnienie sentencji powyższego wyroku o rozstrzygnięcie dotyczące żądania od organu sumy pieniężnej. W uzasadnieniu podano, że skarżący przedmiotowy wniosek zawarł w punkcie 7 swojej skargi, natomiast sentencja wyroku Sądu w tym przedmiocie nie zawiera żadnego rozstrzygnięcia. Na rozprawie z dnia 9 marca 2020 roku stawił się wyłącznie pełnomocnik skarżącego wnosząc i wywodząc jak w skardze, podkreślając jednocześnie, że zakres wniosku ma charakter zadośćuczynienia, nie zaś odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli Sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Instytucja uzupełnienia orzeczenia służy temu, aby w szczególnej sytuacji pominięcia przez sąd jakiejś kwestii, która winna być przedmiotem zapadłego rozstrzygnięcia, wydane orzeczenie uczynić kompletnym. Stosownie do treści art. 157 § 3 p.p.s.a. "Orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów". W wyroku z dnia 9 stycznia 2020 roku istotnie, Sąd nie zamieścił w sentencji rozstrzygnięcia w stosunku do żądania skarżącego dotyczącego przyznania mu od organu sumy pieniężnej na zasadzie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 7 p.p.s.a. i mając na uwadze powyższe w realiach tej sprawy zaistniała przesłanka do uzupełnienia wyroku w tym zakresie. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd zgodnie z treścią art. 149 § 1a stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Sąd, zgodnie z art. 149 § 2 w przypadku o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności/przewlekłości w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając okoliczności sprawy oraz stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania Sąd w sentencji wyroku z 9 stycznia 2020 r. stwierdził bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w R.. Ponieważ Sąd był również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., dokonując pod tym kątem oceny uznał, że przekroczenie terminu na załatwienie niniejszej sprawy nie miało cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu powyższego przepisu, co także znalazło swoje odzwierciedlenie w sentencji powyższego wyroku. Odnosząc się do żądania skarżącego o przyznanie od organu wnioskowanej sumy pieniężnej wskazać w tym miejscu należy, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. daje Sądowi prawo do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. przy czym zastosowanie tego przepisu ma charakter wyłącznie fakultatywny, nie natomiast obligatoryjny. W realiach niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Argumentację w tym przedmiocie Sąd zawarł w uzasadnieniu wyroku z 9 stycznia 2020 r. na str. 13-14, którą w tym miejscu w pełni podtrzymuje. Sąd doszedł do przekonania, że stopień zawinienia organu w nieterminowym załatwieniu sprawy nie daje podstaw do zastosowania ww. przepisu. Skarżący nie wykazał również skutecznie, że z faktu oczekiwania na rozpoznanie wniosku przez ten okres poniósł jakąkolwiek szkodę. Ponadto wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco - represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Po wpłynięciu 21 stycznia 2019 r. do organu skargi na bezczynność, już 1 lutego 2019 r. skarżący otrzymał odpowiedź organu. Stąd też żądanie skargi w tym zakresie należało oddalić, czego jednak w wyroku z 9 stycznia 2020 roku nie uczyniono, w związku z czym żądanie skarżącego o uzupełnienie wskazanego wyżej wyroku w zakresie dotyczącym sumy pieniężnej, Sąd uznał za zasadne. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 151 i w związku z art. 157 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.