III SAB/Gl 48/19
PostanowienieWSA w Gliwicach2019-09-10
Skład orzekający: WSA Barbara Brandys-Kmiecik, WSA Beata Kozicka, WSA Marzanna Sałuda (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność stowarzyszenia w przedmiocie udostępnienia protokołów z posiedzeń jego organów podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność stowarzyszenia w przedmiocie udostępnienia protokołów z posiedzeń jego organów jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, ponieważ działalność stowarzyszeń, w tym udostępnianie dokumentów wewnętrznych, nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej podlegającej kontroli sądów administracyjnych. Sądy administracyjne sprawują kontrolę jedynie nad działaniami organów administracji publicznej w formach władczych lub stanowiących, a sprawy dotyczące działalności stowarzyszeń należą do właściwości sądów powszechnych.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność "A" Oddział w K. w przedmiocie nieudzielenia odpowiedzi na wniosek o przekazanie odpisów protokołów z posiedzeń Zarządu Głównego. Stowarzyszenie "A" wniosło o odrzucenie skargi, argumentując, że jego działalność nie jest objęta kontrolą sądowo-administracyjną, ponieważ nie wykonuje czynności z zakresu administracji publicznej. Stowarzyszenie wskazało również, że skarżący uzyskał odpowiedź na swój wniosek drogą e-mailową.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność A Oddział w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z dnia [...] r. M. K.- dalej strona, skarżący, wniósł skargę na bezczynność "A" Odział w K. w przedmiocie nie udzielenia odpowiedzi na jego wniosek w przedmiocie przekazania odpisów wszystkich protokołów z posiedzeń Zarządu Głównego "A" od dnia [...] wraz z protokołami niezatwierdzonymi w celu zapoznania się z ich treścią. Wskazał iż zgodnie z przepisami Przewodniczący Oddziału odpowiada za działalność Zarządu oraz Prezydium Oddziału. Te organy zbierały się wielokrotnie stad wniosek jego mógł zostać zatajony i dlatego pozostaje bez rozpatrzenia . Dodał, iż informacje zawarte w pytaniu maja istotne znaczenie dla oceny prawidłowości procedowania organów "A" w jego sprawie indywidulnej .Stąd wielomiesięczna bezczynność uzasadnia jego skargę do Sądu.
"A" Odział w K. w odpowiedzi na skargę przesyłając całość korespondencji prowadzonej ze strona wraz ze Statutem "A" wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
"A" podkreślił, że działalność stowarzyszeń nie jest objęta sądowo-administracyjną kontrolą. "A" co dotyczy też Oddziału "A" w K., nie pełni jakichkolwiek czynności z zakresu działalności administracji publicznej i jest całkowicie odmiennym podmiotem od samorządu zawodowego inżynierów budownictwa "B". Z tej racji, procedura kontroli sądowo-administracyjnej nie ma wobec niego w ogóle zastosowania.
Z ostrożności procesowej, "A" stwierdził, iż gdyby Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał jednak, że oddział stowarzyszenia jakim jest "A" w K. Oddział K. wykonuje czynności z zakresu działalności administracji publicznej, w odpowiedzi na zarzut M. K. wyjaśnił iż w zakresie rzekomego braku odpowiedzi na wniosek skarżącego z [...] r. gdy skarżący twierdzi, że nie uzyskał odpowiedzi na pismo z dnia [...] r. w którym wniósł o udostępnienie jego osobie "odpisów wszystkich protokołów z posiedzeń Zarządu Głównego "A" od dnia [...] włącznie do dnia dzisiejszego" to podniesiono iż odpowiedź na to zapytanie skarżący uzyskał, drogą e-mailową dnia [...] r. (godzina 10-23) gdzie w odpowiedzi wskazano, że właściwym podmiotem do odpowiedzi na jego prośbę jest Zarząd Główny "A"; odesłanie tego samego dnia o godzinie 15-20 przez M. K. polemicznego e-maila najlepiej potwierdza to, że odpowiedź na swoje zapytanie uzyskał. Twierdzenie więc, że nie uzyskał odpowiedzi jest błędne.
Odnośnie formy udzielonej skarżącemu odpowiedzi - podkreślono, że oddział stowarzyszenia – "A" Oddział w K. nie jest zobowiązany do stosowania w swojej działalności ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, co oznacza, że nie jest tym samym np. zobowiązany do zachowania wyłącznie formy pisemnej odpowiedzi doręczanej zgodnie z procedurą administracyjną. Udzielenie odpowiedzi w formie e-mailowej nie łamie więc jakichkolwiek regulacji podlegających kontroli sądowo-administracyjnej.
W zakresie zaś przedmiotu zagadnienia "A" Oddział w K. zauważył iż czym innym jest - o co wnosił skarżący w piśmie z [...] r. przekazanie "odpisów wszystkich protokołów", a czym innym możliwość zapoznania się z ich treścią.. W piśmie z dnia [...] r. wniósł on o udostępnienie "odpisów protokołów" więc powiadomiony został o właściwym adresacie swojego żądania, które nie obejmowało zapoznania się w/w protokołami, ale wydanie ich "odpisów". "A" Oddział w K. odnosząc się więc do tej kwestii podkreśliło, że polemizowanie w e-mailu z dnia [...] r. przez skarżącego, w którym użył sformułowań o "zapoznaniu się z ich treścią" nie jest słuszne i nie ma związku jego własnym wnioskiem o udostępnienie "odpisów protokołów".
Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] r ponowił swój wniosek o udostępnienie mu żądanych dokumentów wskazując, iż jest związane to z procedowaniem jego sprawy indywidualnej. Wskazał także iż "A" nie podlega kognicji sądów administracyjnych była badana a zażalenia o ukaraniu grzywną zakończyły się oddaleniem i prawomocnymi wyrokami NSA ii GZ 395/18, II GZ 448/18 . Dodał iż zgodnie ze Statutem winny być cztery protokoły o udostępnienie których wnosił , a których nie otrzymał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Rozpoznając skargę Sąd w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Przedmiotową skargę należało odrzucić, albowiem jest ona niedopuszczalna.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz.1269 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. § 2a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż zasadą jest dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej jedynie wówczas, gdy organy administracyjne realizują zadania administracji publicznej w formach władczych lub stanowiących, a więc właściwych dla działania administracyjnoprawnego.
Tymczasem przedmiotem skargi strona uczyniła wadliwe jej zdaniem postępowanie polegające w jej ocenie na bezczynności nie niepodjęciu przez "A" Oddział w K. żądanych przez stronę czynności w zakresie udostępnienia jej odpisów protokołów z posiedzeń Zarządu Głównego wraz z protokołami niezatwierdzonymi, gdzie jak strona twierdzi ma to znaczenie dla jej sprawy indywidualnej. Zakresem swojej skargi obejmuje zatem niepodjęcie na jej wniosek i niedokonanie określonych czynności. Dąży zatem do objęcia kontrolą sądowoadministracyjną biernego działania Oddziału "A" w K. będącego stowarzyszeniem naukowo technicznym .
Przedmiot skargi związany jest z prawidłowością działania stowarzyszenia a konkretnie jego Oddziału w K., którego funkcjonowanie uregulowane zostało w ustawie Prawo o stowarzyszeniach, (Dz. U z 2019. Poz. 713 t.j. ).
W ocenie Sądu udostępnianie stronie, a w zasadzie brak udostępnienia co do odpisów protokołów z posiedzeń Zarządu Głównego wraz z protokołami niezatwierdzonymi przez "A" Oddział w K. nie mieści się w katalogu aktów i czynności wymienionych w art.3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. W szczególności spełnienia przez "A" Oddział w K. żądanych przez stronę czynności w zakresie udostępnienia protokołów z posiedzeń Zarządu Głównego nie można zakwalifikować jako innych niż wskazane w art.3 § 2 pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Czynności te nie są podejmowane na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie mają charakteru decyzji administracyjnej ani innego aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej. Jedynie sąd powszechny (por art. 29 ustawy) (a nie administracyjny) może podejmować względem stowarzyszenia stosowne środki prawne.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że sprawy związane z działalnością stowarzyszeń, jako należące do właściwości sądów powszechnych, nie są rozstrzygane w trybie administracyjnym i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skargę uznając ją za niedopuszczalną odrzucić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło