III SAB/Gl 553/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Lublińcu w przedmiocie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 7 lipca 2024 r. L.K. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Lublińcu (dalej jako "organ") w przedmiocie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. W odpowiedzi na skargę udzieloną pismem z 14 sierpnia 2024 r. organ wniósł o odrzucenie skargi jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, gdyż nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz spełnia ona wymogi formalne. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., określającym właściwość rzeczową sądów administracyjnych, sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg, między innymi na decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, jak i również na inne akty oraz bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania organów wymienione w tym przepisie. Wszystkie akty lub czynności zaskarżalne do sądu administracyjnego (w rozumieniu zaskarżenia tych aktów lub czynności albo zaskarżenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie ich wydania) charakteryzują się przynależnością do sfery administracyjnej. W innych sferach, zwłaszcza takich, które wyraźnie należą do odrębnych dziedzin prawa (prawo karne, prawo cywilne), sądy administracyjne nie są właściwe. Oznacza to, że nie można występować ze skargami do sądu administracyjnego na akty, czynności, względnie bezczynność lub przewlekłe działanie instytucji i jednostek, które realizują zadania poza administracją publiczną. W niniejszym postępowaniu mamy właśnie do czynienia z wyżej opisaną sytuacją. Skarżący domagał się rozpatrzenia przez Sąd skargi na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Lublińcu w przedmiocie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Czynność przyjęcia i nadania biegu zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa należy do zadań prokuratury ze sfery porządku publicznego i sfery karnej. Te mieszczą się w domenie – najogólniej ujmując – prokuratur i sądów powszechnych (karnych). W konsekwencji sąd administracyjny z całą pewnością nie może być uznany za właściwy do rozpatrywania skargi na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Lublińcu w zakresie zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa. Wniosek taki nasuwa się już intuicyjnie, jako że tryb zawiadamiania o przestępstwach z całą pewnością pozostaje poza sferą administracji publicznej. Przenosząc natomiast powyższe na przepisy ustawy procesowej, łatwo dostrzec, że czynności organu, które zostać powinny podjęte w reakcji na zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, nie zaliczają się do żadnej z kategorii aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona w niniejszej sprawie czynność nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. stanowiącego, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji.