III SAB/Gl 609/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K. N. na bezczynność Prokuratora Rejonowego [...] w G. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę. Przedmiotem skargi K. N. (dalej "wnioskodawca" lub "skarżący") jest bezczynność Prokuratora Rejonowego G. w G. (dalej "Prokurator" lub "organ") w zakresie dostępu do informacji publicznej. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Wnioskodawca w piśmie z dnia 11 lipca 2024 r. zwrócił się do Prokuratury Rejonowej G. w G. o udzielenie za pośrednictwem ePUAP informacji publicznej poprzez wskazanie: "Czy na stronie Biuletynu Informacyjnego lub internetowej tut. Prokuratury znajdują się pouczenia co do sposobu (np. mailem, telefonicznie, pocztą tradycyjną i czy listem poleconym itd.) i terminu informowania prokuratorów (referentów sprawy) o niemożności stawiennictwa się na termin wezwania? (jeżeli tak to proszę podać link lub informację o lokalizacji tych informacji)" oraz "czy może takie pouczenie dla świadka znajdują się na wezwaniach wysyłanych do świadków (jeżeli tak to proszę o wydanie kopii takiego druku lub wskazania jego publikacji internetowej)". Wniosek wpłynął do organu w dniu 11 lipca 2024 r. 2. W dniu 26 lipca 2024 r. organ wysłał na adres poczty elektronicznej skarżącego odpowiedź na jego wniosek, informując go, że pouczenia o obowiązkach i prawach osoby wezwanej i przesłuchanej w charakterze świadka znajdują się na ogólnodostępnych stronach, zamieszczając dwa linki. Ponadto organ poinformował, odnośnie pouczeń znajdujących się na wezwaniach do stawienia się w charakterze świadka, że w praktyce nie ma przyjętego jednolitego wzoru stosowanego przez wszystkie jednostki prokuratury. Stąd nie ma możliwości przedstawienia wzoru wezwania, gdyż w zależności od jednostki druk taki może się różnić w zakresie wskazanych na nim pouczeń świadka. 3. Pismem z dnia 30 lipca 2024 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego G. w G., wnosząc o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, - zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 7 dni, - rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym, - zasądzenie od organu na moją rzecz zwrotu kosztów uiszczonej opłaty od skargi. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że e-PUAP-em z dnia 11 lipca 2024 r. zwrócił się z wnioskiem o udzielenie - w zwrotnym ePUAP - informacji publicznej. Zaniechanie wydania wnioskowanej informacji publicznej stanowi bezczynność organu, który zobowiązany był do jej wydania w terminie do 14 dni, który upłynął w dniu 26 lipca 2024 r. czyli 4 dni temu. Dodał, że takiej informacji udzielił mu Prezes Sądu Rejonowego w G. pismem z 16 i 19 lipca 2024 r. oraz komendant Miejski Policji w G. pismem z 23 lipca 2024 r. Skarżący powołał orzeczenia sądów administracyjnych, mające potwierdzać, że w sprawie doszło do bezczynności, gdyż organ ani nie udostępnił żądanej informacji, ani nie wydał decyzji odmownej. 7. Pismem z 2 sierpnia 2024 r. organ przesłał skarżącemu odpowiedź z 26 lipca 2024 r. za pośrednictwem ePUAP. 6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej nieuwzględnienie. Organ przyznał, że odpowiedź na wniosek skarżącego została doręczona mu niezgodnie z jego żądaniem. Jednak odpowiedź została udzielona na adres poczty elektronicznej wskazany przez skarżącego, co oznacza, że organ nie pozostawał w bezczynności. Organ podkreślił, że nieprawidłowy sposób ekspedycji pisma konwalidował w dniu 2 sierpnia 2024 r. poprzez przesłanie go na skrzynkę ePUAP skarżącego. Niezależnie organ podniósł, że pytanie które zostało skierowane do organu nie mieści się w hipotezie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 dalej zwana "u.d.i.p."), gdyż wzory pouczeń były i są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Prokuratury Krajowej, a zatem nie istniał obowiązek ich udostępniania na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Skarga dotyczy bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie wniosku Skarżącego z dnia 11 lipca 2024 r. Zgodnie z art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej "p.p.s.a.") sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Wobec tego, że rozpoznawana sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Konkretyzacja tak kształtującego się konstytucyjnego prawa do informacji publicznej znajduje wyraz w u.d.i.p., regulującej zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych, wskazując, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W myśl art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust.1). Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2). Stosownie do art. 3 ust. 1 i 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (ust. 1). Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (ust. 2). Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie jednak z przepisem art. 5 ust. 1 u.d.i.p., tak określone powszechne prawo do informacji publicznej, podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Powyższe ograniczenia wynikają wprost z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenie prawa do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Art. 47 Konstytucji RP przewiduje zaś dla każdego prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Udostępnianie informacji publicznych, jak stanowi art. 7 u.d.i.p., następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8; 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11; 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; 4) udostępniania w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych". Jak wynika z treści art. 10 ust. 1 u.d.i.p., na wniosek jest udostępniana taka informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych. Podkreślić przy tym należy, że przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). U.d.i.p. wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy organ nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, powinien udzielić pisemnej odpowiedzi wyjaśniającej, że nie jest w posiadaniu informacji. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, nie informuje w formie zwykłego pisma, że nie posiada żądanej informacji publicznej bądź, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, ewentualnie, że istnieje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Łd 2/24). W sprawie nie budzi wątpliwości, że podmiot, do którego zostało skierowane żądanie udostępnienia informacji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Bezsporne jest, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego w ustawowym terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Mianowicie organ wysłał na adres poczty elektronicznej skarżącego odpowiedź na jego wniosek. Odpowiedź została przesłana pocztą elektroniczną w dniu 26 lipca 2024 r. wraz z pouczeniem: "w celu uzyskania hasła do załączonego zaszyfrowanego pliku proszę o kontakt telefoniczny w dni powszednie w godzinach od 08.00 do 15.00." W mailu podano imię nazwisko, stanowisko pracownika organu oraz numer telefonu wraz z numerem wewnętrznym. Zatem niezasadnie skarżący zarzucił (w piśmie z dnia 8 września 2024 r.), że organ wysłaną mailem odpowiedź zaszyfrował, nie podając do niej kodu dostępu. W odpowiedzi tej organ wskazał, że stosowne pouczenia o obowiązkach i prawach osoby wezwanej i przesłuchanej w charakterze świadka znajdują się na ogólnodostępnych stronach i podał linki. Odpowiadając zaś na pytanie dotyczące pouczeń znajdujących się na wezwaniach do stawienia się w charakterze świadka, organ wyjaśnił, że w praktyce nie ma przyjętego jednolitego wzoru stosowanego przez wszystkie jednostki prokuratury. Stąd nie ma możliwości przedstawienia wzoru wezwania, gdyż w zależności od jednostki druk taki może się różnić w zakresie wskazanych na nim pouczeń świadka. Istotnie organ nie udzielił odpowiedzi w formie żądanej przez skarżącego, tj. za pośrednictwem ePUAP, lecz na adres mailowy wskazany przez skarżącego we wniosku. Jednak udzielił odpowiedzi, co w ocenie Sądu oznacza, że nie był bezczynny. Pismem z 2 sierpnia 2024 r. organ przesłał Skarżącemu odpowiedź z 26 lipca 2024 r. za pośrednictwem ePUAP. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.