III SAB/Gl 61/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-06-29
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Barbara Orzepowska-Kyć, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że organ nie podjął wymaganych prawem działań po doprecyzowaniu wniosku przez stronę, a także nie wydał decyzji odmownej. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę początkową nieprecyzyjność wniosku i wzajemne niezrozumienie stanowisk stron. W związku z tym Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w określonym terminie, oddalając jednocześnie żądanie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i przyznania wyższej kwoty zadośćuczynienia.Stan faktyczny
Skarżący W. K. zwrócił się do Urzędu Gminy J. o udostępnienie dokumentacji do sprawy dotyczącej regulacji własności gruntów i ścieżki rowerowej. Po kilku wymianach pism, w których organ wzywał do sprecyzowania wniosku i informował o braku dokumentów pod wskazaną sygnaturą, a następnie uznał wniosek za dotyczący informacji przetworzonej, skarżący złożył skargę na bezczynność organu. Zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej przez niepodjęcie działań zmierzających do udzielenia informacji i brak wydania decyzji odmownej.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa. 2. Zobowiązano Wójta Gminy J. do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt. 3. W pozostałym zakresie oddalono skargę. 4. Zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Wójta Gminy J. w przedmiocie informacji publicznej 1. stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa, 2. zobowiązuje Wójta Gminy J. do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt, 3. w pozostałym zakresie oddala skargę, 4. zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
,U z a s a d n i e n i e
Pismem z 22 września 2020 r. W. K. zwrócił się do Urzędu Gminy J. o udostępnienie informacji publicznej tj. dokumentacji do sprawy [...].
W odpowiedzi z [...] r. Urząd wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania zakresu żądanych informacji przez wskazanie daty dokumentów oraz ramowe określenie ich treści.
Pismem z 13 października 2020 r. wnioskodawca wyjaśnił, że chodzi mu o całość dokumentacji do sprawy [...] jako sprawy dotyczącej regulacji własności gruntów przy ul [...] i ścieżki rowerowej wzdłuż ul. [...] w J..
Kolejnym pismem z [...] r. Urząd poinformował wnioskodawcę, że pod podaną przez niego sygnaturą nie toczyła się żadna sprawa, której przedmiotem byłaby regulacja praw własności gruntów położonych w Gminie J., a zatem nie ma możliwości rozpoznania jego wniosku.
Tego samego dnia wnioskodawca poprosił o przesłanie informacji czego dotyczyła sprawa o sygn. akt [...] oraz o wskazanie numerów spraw w Urzędzie Gminy J. dotyczących regulacji praw własności gruntów przy ul. [...] od stycznia 2015 r. oraz podania numerów działek, których postępowania te dotyczyły.
Pismem z [...] r. zatytułowanym "Zawiadomienie" Urząd poinformował wnioskodawcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia informacji publicznej. Następnie stwierdził, że informacja, o którą W. K. zawnioskował ma charakter przetworzony, a zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity w Dz.U. z 2020 r., poz. 2176) uzyskanie takiej informacji wymaga wykazania, że jest to szczególnie uzasadnione dla interesu publicznego, o co wnioskodawcę wezwano. W pozostałym zakresie Urząd zawiadomił wnioskodawcę, że w Urzędzie nie ma dokumentów o sygn. [...], a zatem w tym zakresie nie ma możliwości pozytywnego rozpoznania jego wniosku.
Udzielając odpowiedzi na wezwanie z [...] r. wnioskodawca stwierdził, że istotny interes publiczny polega na tym, że ma zamiar skontrolować, czy prowadzenie inwestycji związanych z ul. [...], jej poboczem i ścieżką rowerową miało miejsce z zachowaniem procedur.
Ostatecznie pismem z [...] r. Urząd wskazał skarżącemu sygnatury spraw, które dotyczyły regulacji stanu prawnego nieruchomości w Gminie J., a kolejnym pismem z [...] r. wskazał numery działek, których te sprawy dotyczyły.
16 marca 2021 r. W. K. wniósł do WSA w Gliwicach skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Wójta Gminy J.. Zarzucił temu organowi naruszenie art. 1 ust.1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 4, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1 oraz art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez niepodjęcie działań zmierzających do udzielenia informacji publicznej, brak wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej i celowe opóźnianie sprawy.
Zawnioskował na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. 2019 r., poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a.") o - stwierdzenie przez Sąd, że organ dopuścił się przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa i o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. o przyznanie mu od organu [...] zł, a na podstawie art. 200 tej ustawy o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania sądowego. Podkreślił, że pod sygnaturą wskazaną we wniosku o udzielenie informacji publicznej [...] nie znajdują się żadne dokumenty związane z regulacją stanu prawnego nieruchomości w Gminie. Sygnatury spraw, jakie w tym przedmiocie były prowadzone zostały skarżącemu wskazane łącznie z numerami działek, których dotyczyły.
Organ wniósł o oddalenie skargi, omówił korespondencję prowadzoną+ ze skarżącym i dodał, że poczynając od 2017 r. skarżący wystąpił do Gminy z ponad 150 wnioskami o udzielenie informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Skarga jest częściowo uzasadniona.
Pierwotny wniosek skarżącego z 22 września 2020 r. był sformułowany w taki sposób, że organ nie był w stanie udzielić na niego sensownej odpowiedzi. Jednakże pismem z 13 października 2020 r. skarżący wyjaśnił, że chodzi mu o całość dokumentacji dotyczącej regulacji własności gruntów przy ul. [...] i ścieżki rowerowej wzdłuż tej ulicy. Ponowne powołanie się na sygnaturę [...] nie powinno już mieć znaczenia, bo wniosek został doprecyzowany tak, że wiadomo było o jakie dokumenty, jakich spraw pod względem merytorycznym, skarżącemu chodzi. Wadliwe powołanie sygnatury nie było już przeszkodą w rozpoznaniu wniosku.
Dalej organ uznał, że tak postawiony wniosek dotyczy informacji przetworzonej i wezwał skarżącego do wykazania, że uzyskanie tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, na co skarżący odpowiedział. W tym miejscu rolą organu było ocenienie wyjaśnień skarżącego i albo udzielenie tych informacji, albo odmowa z uwagi na niewykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego, przy czym ewentualna odmowa powinna nastąpić decyzją tak, jak tego wymaga art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacji skarżącemu nie udzielono, ale też decyzji odmownej brak. W tym zakresie można mówić o bezczynności organu. (Porównaj w tym zakresie wyrok WSA w Opolu z 6 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Op 8/21 z tezą: Organ, kwalifikując żądaną informację jako informację przetworzoną, o swojej ocenie powinien powiadomić stronę wnioskującą, tak aby miała możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Po upływie wyznaczonego terminu, nawet w sytuacji milczenia strony, organ, dla zrealizowania obowiązków wynikających z u.d.i.p., powinien albo udostępnić wnioskowaną informację albo wydać decyzję odmowną, wykazując w niej brak przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Z tego też powodu Sąd zobowiązał organ na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dni zwrotu akt. Wydając takie orzeczenie Sąd nie przesądza sposobu załatwienia sprawy, ponieważ organ nie przedstawił swego stanowiska w wymaganej formie. Ciągle brak jest decyzji o odmowie udzielenia informacji, która mogłaby podlegać kontroli sądowej pod względem zgodności z prawem, a to oznaczałoby ocenę kwestii, czy mamy do czynienia z informacją przetworzoną oraz, czy jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W tych kwestiach organ może posiłkować się orzeczeniami sądów administracyjnych, w których przedstawiona jest wykładnia przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak choćby wyrokiem WSA w Kielcach z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 1042/21 z tezą: Szeroki zakres i rozmiar informacji publicznej (informacji prostej), wymagający zgromadzenia, zanonimizowania i sporządzenia kserokopii wielu stron dokumentów, podjęcia szeregu działań organizacyjnych, zaangażowania środków osobowych, które zakłócają podstawowe działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań - oznacza, że żądanie dotyczy w istocie informacji o charakterze przetworzonym.
Znaczenie może mieć również teza zawarta w wyroku WSA w Szczecinie z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Sz 141/20 o następującej treści: Akta sprawy (postępowania) są zbiorem różnego rodzaju dokumentów. Mogą to być dokumenty, które stanowią informację publiczną i które jej nie stanowią. Ponadto w aktach mogą znajdować się materiały, które nie zostały wytworzone przez organ władzy publicznej lub inne podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej. Wnioskodawca ma prawo uzyskania informacji publicznej, a nie prawo dostępu do zbioru, w którym niektóre dokumenty mają walor takiej informacji. Uznanie, że akta administracyjne jako zbiór dokumentów i informacji nie stanowią w całości informacji publicznej nie ogranicza prawa do wystąpienia o udostępnienie takiej informacji. Konieczne jednak w takich okolicznościach jest wskazanie we wniosku konkretnej interesującej wnioskodawcę informacji (zawartej w dokumencie), co pozwoliłoby organowi udzielić tej informacji lub wydanie decyzji o odmowie na podstawie art. 16 u.d.i.p.
Dla wyjaśnienia znaczenia terminu szczególny interes publiczny pomocne może być orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2020 r., sygn. akt I OSK969/20, z tezą: Zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. W jej świetle indywidualne przeświadczenie skarżącego o tym, że powinien kontrolować zgodność z prawem działań organu administracji publicznej nie jest wystarczające dla uznania szczególnego interesu publicznego. Jest raczej wyrazem jego osobistych zainteresowań.
Konieczne też będzie ocenienie sprawy pod kątem art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium.). Wymagać to będzie ustalenia, według jakich procedur toczyły się sprawy o sygnaturach wskazanych skarżącemu w piśmie organu z [...] r. oraz, czy procedury te określają odrębne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych.
Sąd nie uwzględnił żądania stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem niezbyt precyzyjnym, co wymagało wyjaśnień, a korespondencja między stronami wskazuje na wzajemne niezrozumienie ich stanowisk. Z tego też powodu Sąd oddalił wniosek o przyznanie skarżącemu [...] zł.
Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło