III SAB/Gl 632/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-11-19
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Brandys-Kmiecik, Adam Pawlyta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej dokumentów, które dotyczą indywidualnych spraw strony, a nie spraw publicznych, oraz czy organ jest zobowiązany do uwierzytelnienia kopii dokumentów, których oryginałów nie posiada?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli żądane dokumenty dotyczą indywidualnych interesów strony, a nie spraw publicznych. Organ nie jest zobowiązany do uwierzytelnienia kopii dokumentów, których nie posiada w oryginale, a jedynie przekazał je na wniosek strony.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do [...] Mieszkań o udostępnienie protokołów przeglądów instalacji gazowych, przewodów kominowych oraz okresowego przeglądu obiektu budowlanego dotyczących jej lokalu mieszkalnego, w formie kopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem. Organ przesłał kopie dokumentów, ale bez uwierzytelnienia, wskazując, że oryginały znajdują się u Zarządcy nieruchomości. Skarżąca złożyła skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej, Konstytucji RP i Paktu Praw Obywatelskich, a także niepełne i nieudokumentowane przekazanie dokumentów. Podniosła, że dokumenty są jej niezbędne do sprawy cywilnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Dyrektora [...] w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Pismem z 28 maja 2024 r., M. K. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżąca), zwróciła się do [...] Mieszkań w B. (dalej: organ) o udostępnienie na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej następujących dokumentów związanych z realizacją obowiązków właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego (art: 62 ust. 1 pkt 1) lit c) ustawy Prawo budowlane) w zakresie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]:
1. protokoły rocznych przeglądów instalacji gazowych oraz przewodów kominowych z lat 2020-2024 z przeprowadzonych w ww. lokalu obowiązkowych kontroli,
2. protokół ostatniego 5-letniego przeglądu okresowego w zakresie stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, w tym badania instalacji elektrycznej, z przeprowadzonej w ww. lokalu obowiązkowej kontroli.
Powyższej informacji zażądała w formie kopii dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem przesłanych w ustawowym terminie na podany adres do korespondencji.
Organ, pismem z 3 czerwca 2024 r. przesłał pismo skarżącej, celem udzielenia odpowiedzi, do Punktu Obsługi Mieszkańców nr [...] w B..
Pismem z 30 czerwca 2024r. skarżąca powiadomiła [...] Mieszkania, że nie otrzymała odpowiedzi na ww. wniosek o udzielenie informacji publicznej i zarzuciła, że stanowi to naruszenie art. 13 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 902) zagrożone sankcją wskazaną w art. 23 ww. ustawy.
W odpowiedzi na powyższe pismo, organ pismem z 4 lipca 2024r. przekazał skarżącej kopie (bez uwierzytelnienia) wnioskowanych dokumentów wskazując w piśmie przewodnim, że "uwierzytelnioną kopię ww. protokołów można uzyskać od Zarządcy nieruchomości.
Pismem z 1 sierpnia 2024r. (data wpływu 12 sierpnia 2024r.) skarżąca złożyła skargę na bezczynność [...] Mieszkań, zarzucając naruszenie:
1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek,
3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji,
4. art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Uzasadniając skargę podniosła, że nie uzyskała odpowiedzi na swój wniosek z 28 maja 2024r., ponowiony 30 czerwca 2024r., bowiem przekazane dokumenty są bez uwierzytelnienia czyli w formie niezgodnej z wnioskiem. Dodatkowo przekazane kopie dokumentów są niepełne - wyraźnie widać zakryte części tekstu, nie wiadomo jaki był cel tego zakrycia gdyż organ nie powiadomił o tym skarżącej. Skarżąca przypuszcza, że zakryto tekst niekorzystny dla [...] Mieszkań w odniesieniu do skarżącej. Wskazała również, że wnioskowane dokumenty były jej niezbędne aby przedstawić w Sądzie Rejonowym w B. w ramach sprawy cywilnej, sygn. akt [...], z własnego powództwa przeciwko [...] Mieszkaniom o pozbawienie tytułu wykonawczego, a brak tych informacji publicznych uniemożliwił skarżącej prawidłowe przygotowanie pism procesowych w ww. sprawie cywilnej przez co skarżąca może doznać uszczerbku w majątku w tym zakresie.
Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o:
- zobowiązanie [...] Mieszkań do przekazania wnioskowanej informacji publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem,
- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych,
- nałożenie grzywny na [...] Mieszkania na podstawie art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej,
- zapłatę odszkodowania skarżącej przez [...] Mieszkania w kwoce 2.000 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Wskazał, że organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej jest Dyrektor [...] Mieszkań, który nie był adresatem wniosku skarżącej, ponadto wskazał, że nie jest w posiadaniu oryginałów żądanych dokumentów, które są u Zarządcy nieruchomości, dlatego przesłane kopie dokumentów nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem.
Ponadto zaznaczył, że postępowanie sądowe o sygn. akt [...] toczyło się w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wyroku z 9 lutego 2015 r. sygn. akt [...], którym Sąd Rejonowy w B. nakazał M. K. i M. K. opuszczenie i opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w B. oraz ustalił, że pozwanym nie przysługuje prawo do otrzymania lokalu socjalnego. Dalej dodał, że skarżąca zajęła bezprawnie powyżej wskazany lokal i nawet złożyła oświadczenie, że włamała się/bezprawnie zajęła tenże lokal, argumentując, że mieszkała piętro wyżej, jednak z uwagi na bardzo wysokie koszty najmu szukała innego lokalu, w którym mogłaby zamieszkać. W tej sprawie zawiadomiono Komisariat Policji nr [...] w B. o włamaniu się przez skarżącą do lokalu. Poza powyższym postępowaniem skarżąca skarżyła czynności komornika sądowego mające doprowadzić do eksmisji z lokalu (sygn. akt [...]), które zostały odrzucone lub oddalone. Wniosła również pozew o ustalenie prawa do lokalu socjalnego (sygn. akt [...]), który to pozew został odrzucony, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w K. III Wydział Cywilny Odwoławczy (sygn. akt [...]). Zatem nie można się zgodzić, że wnioskowane dokumenty były potrzebne skarżącej celem przedstawienia w tej sprawie gdyż dotyczyła ona całkiem innych kwestii. Organ przypuszcza, że działanie takie miało jedynie na celu przedłużenie postępowania gdyż po oddaleniu powództwa w całości skarżąca prawdopodobnie złożyła apelację. Od czasu bezprawnego zajęcia lokalu skarżąca nie godzi się z faktem, że winna go opuścić i nie ma jakiegokolwiek prawa do dalszego w nim zamieszkiwania. Celowo przedłuża każde postępowanie aby nadal bezprawnie zajmować lokal. W niniejszym postępowaniu skargowym również "zasypywała" organ szeregiem pism oraz zmieniała wersję co do adresu na jaki ma zostać doręczona korespondencja aby zdezorientować pracowników organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu jest bezczynność organu w udzieleniu informacji, o które skarżąca wystąpiła do [...] Mieszkań w dniu 28 maja 2024 r., a następnie 30 czerwca 2024 r., i które otrzymała od organu, ale nie w wymaganej formie, bowiem [...] Mieszkania nie potwierdziły przesłanych skarżącej dokumentów za zgodność z oryginałem.
W analizowanej sprawie strona skarżąca domagała się informacji w trybie przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. 2022r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.)
Ustawa ta reguluje zarówno zakres podmiotowy, przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek. Wniosek wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, że w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością. Podmiot zobowiązany do udzielenia informacji, powinien jej udzielić w terminie 14 dni, o czym stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Podstawowy katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został wskazany w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Przedmiotowym obowiązkiem są objęte władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Jakkolwiek katalog podmiotów objęty art. 4 ust. 1 u.d.i.p. jest stosunkowo rozbudowany i szczegółowy, to ma on charakter jedynie przykładowy i niewyczerpujący. Należy przy tym zauważyć, że przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wprawdzie nie definiuje i nie wymienia żadnych organów władzy publicznej, jednak utożsamia z pojęciem organów władzy publicznej wszystkie organy administracyjne funkcjonujące w istniejącym aparacie władzy, a także te podmioty, których w sensie organizacyjnym nie zalicza się do administracji, a które są powołane w drodze ustawy do organizacji i realizacji zadań publicznych (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 6 marca 2008 r., sygn. I OSK 1918/07, Lex nr 505424).
Nie ulega w sprawie wątpliwości, że Dyrektor [...] Mieszkań jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Poza sporem jest jednak, że w niniejszej sprawie, adresatem wniosku skarżąca uczyniła ogólnie [...] Mieszkania, a zatem nie zwróciła się do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Odrębną kwestią jest ustalenie czy żądana informacja stanowiła informację publiczną.
Ustawodawca zdefiniował pojęcie "informacji publicznej" w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2, przy czym dokumentem urzędowym, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Z kolei, sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Tak też należy rozumieć informację w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), czy w zakresie prowadzonych przez nie rejestrów, ewidencji i archiwów (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.), a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 4 u.d.i.p.) lub w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.i.p.). Koresponduje z tą wykładnią treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt. I OSK 851/10). Powyższe rozumienie istoty sprawy publicznej, a w konsekwencji i informacji publicznej odkodowywane z treści art. 61 Konstytucji RP i unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 u.d.i.p., informacją taką jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej (państwa). Wskazuje się zatem, że informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym, utrwalone na nośniku w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej, eksponując powiązania informacji publicznej z dynamiczną działalnością państwa, jako organizatora życia społeczno-gospodarczego z jednoczesnym wskazaniem, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyroki NSA z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1514/16, z dnia 31 maja 2004 r., sygn. akt OSK 205/04.).
W kontrolowanej sprawie, organ w odpowiedzi na wniosek z 28 maja 2024 r. i ponaglenie z 30 czerwca 2002 r., w dniu 4 lipca 2024 r. przesłał skarżącej dokumenty objęte wnioskiem, jednak nie poświadczył ich za zgodność z oryginałem, wskazując , że nie jest w posiadaniu oryginałów tych dokumentów, które znajdują się u Zarządcy nieruchomości. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek skarżącej z 28 maja 2024 r. [...] Mieszkania przekazały do udzielenia odpowiedzi właściwemu podmiotowi niezwłocznie, bo 3 czerwca 2024 r.
W przedmiotowej sprawie obie strony powołują się na postępowania sądowe dotyczące lokalu zajmowanego bez tytułu prawnego przez skarżącą, którego dotyczą żądane dokumenty.
Niezależnie zatem od powyższych rozważań dotyczących informacji publicznych, Sąd wskazuje, że sprawami publicznymi nie są konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. Nie można bowiem, wnioskując na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie . Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. Z tego względu w orzecznictwie sądów administracyjnych, prezentowany jest pogląd, który Sąd orzekający w sprawie podziela, że pisma składane w indywidualnych sprawach przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, które mają znaczenie dla większej liczby osób czy grup obywateli lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem wniosku skarżącej jest realizacja lub ochrona jej indywidualnych interesów. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej, a żądane w nim informacje nie powinny być udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu, jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidualnego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek ten nie dotyczy z tego właśnie powodu sprawy publicznej.
Organ, nie analizując tej kwestii, niezwłocznie przekazał wniosek do rozpatrzenia podmiotowi dysponującemu oryginałami dokumentów, a na skutek ponaglenia udostępnił jednak skarżącej żądane dokumenty, przy czym nie poświadczył ich za zgodność z oryginałami, bo nie był w ich posiadaniu. Podsumowując, Sąd doszedł do przekonania, że nie można zarzucić organowi bezczynności, jak również zobowiązywać go do uwierzytelnienia dokumentów, których nie posiada w oryginale. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, bowiem nie miały w sprawie zastosowania. Z bezczynnością organu mającego udzielić informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminach przewidzianych w art. 13 u.d.i.p. organ czynności nie podejmie, względnie nie wyda decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji lub nie poinformuje strony o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Podkreślenia wymaga, że celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy.
W rozpoznawanej sprawie organ przekazał skarżącej żądane w celach prywatnych dokumenty i poinformował gdzie znajdują się oryginały. Nie mógł poświadczyć za zgodność z oryginałem dokumentów, nie posiadając ich oryginałów. Jak już wyżej wskazano, żądane dokumenty, skarżąca zamierzała wykorzystać we własnej, prywatnej sprawie, zatem skarżąca nie działała w interesie publicznym co uzasadniałoby zastosowanie przez organ przepisów u.d.i.p.
W tym stanie rzeczy, zarzuty podniesione w skardze okazały się całkowicie bezzasadne, wobec czego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło