III SAB/Gl 7/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędzia NSA Ewa Karpińska, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A S. C. S. S. i S. J. na czynność Marszałka Województwa [...] w sprawie pozostawienia bez rozpoznania podania o wydanie decyzji określającej warunki wydobywania kopaliny p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] zł ([...] złotych). [...] r. strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Marszałka Województwa [...] w sprawie wydania decyzji określającej warunki wydobywania kopaliny W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa [...] wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, iż strona skarżąca nie dopełniła wymogu wyczerpania środka zaskarżenia, którym w tym wypadku było zażalenie skierowane do Ministra Środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 53 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast według art. 52 § 1, 2 i 4, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3 nie ma zastosowania. Sąd odrzuca skargę postanowieniem również na posiedzeniu niejawnym, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (art. 58 § 1 pkt. 6, art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając zatem na uwadze wskazaną regulację prawną, nie budzi wątpliwości, że skarga na bezczynność organu (art. 3 § 2 pkt. 8 tej ustawy) podlega odrzuceniu, kiedy skarżący nie wyczerpał środka służącego mu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wnioskiem z [...] r. wszczęła postępowanie w sprawie wydania decyzji określającej warunki wydobywania kopaliny. Natomiast organ administracji pismem z [...] r., doręczonym stronie [...] r. wezwał ją do uzupełnienia tego wniosku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jako podstawę prawną wskazał art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 110, poz. 1190). W zakreślonym terminie strona nie uzupełniła jednak wniosku. Następnie zaś bez wezwania na piśmie organu pierwszej do usunięcia naruszenia prawa, jak również bez wniesienia zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie wniesiono skargę na bezczynność. Badając dopuszczalność wniesionej skargi należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż w tej sprawie brak jest na piśmie jakiejkolwiek decyzji, postanowienia, aktu lub czynności wydanych przez organ administracji. Ponadto bezspornym jest, iż postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji określającej warunki wydobywania kopaliny już nie toczy się, ponieważ zakreślony stronie termin siedmiodniowy upłynął z dniem [...] r., co spowodowało, że wniosek strony pozostawiono bez rozpoznania, ponieważ stał się bezskuteczny z mocy prawa. Sąd Najwyższy w Warszawie w uchwale siedmiu sędziów z dnia 8 czerwca 2000 r., sygn. akt III ZP 11/00 (publ. OSNP 2000/19/702) wyraził następujący pogląd: Pozostawienie bez rozpoznania na podstawie art. 64 KPA podania o wszczęcie postępowania nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Tym niemniej, w tym wypadku "pozostawienie podania bez rozpoznania" nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku jego załatwienia w sposób zgodny z zasadą praworządności (art. 6 KPA) oraz zasadą pisemności (art. 14 w związku z art. 10 § 3 KPA). W wypadku, gdy podanie (żądanie) nie czyni zadość "innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa", a wnosząca je osoba, pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia przez organ o konieczności usunięcia stwierdzonych braków, nie usunęła ich w terminie siedmiu dni - wówczas organ administracji publicznej "pozostawia bez rozpoznania" takie podanie (art. 64 § 2 KPA). Organ ten jest obowiązany zawiadomić osobę, która wniosła podanie o tym, że zostało ono "pozostawione bez rozpoznania" (art. 237 § 3 w związku z art. 238 KPA). W każdym wypadku, gdy organ "pozostawia podanie bez rozpoznania" (art. 64 § 1 i § 2 KPA), osobie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa, polegające na bezczynności organu wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje - na ogólnych zasadach - skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która powinna być wniesiona z zachowaniem trybu określonego w art. 34 tej ustawy. Przenosząc ten pogląd na grunt rozpoznawanej sprawy należy zatem stwierdzić, iż Marszałek Województwa [...] naruszył przepisy art. 6, art. 14 i art. 10 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, ponieważ nie powiadomił na piśmie strony postępowania administracyjnego o dokonanej czynności materialno-technicznej tj. o tym, że jej podanie z [...] r. pozostawiono bez rozpoznania. Obowiązek powiadomienia strony powstał teoretycznie już [...] r., tj. w dniu następnym po upływie siedmiodniowego terminu wyznaczonego stronie do usunięcia braków podania. Nie powiadomienie strony na piśmie o tym, że podanie pozostawiono bez rozpoznania spowodowało zatem równoczesne nie powiadomienie jej, o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego po uprzednim wyczerpaniu środka zaskarżenia. W tym wypadku, po otrzymaniu pisemnego powiadomienia o dokonanej przez organ czynności – pozostawieniu podania bez rozpoznania, stronie przysługiwało prawo wezwania na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa, a dopiero po takim uprzednim bezskutecznym wezwaniu prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) na czynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 tej ustawy. Mając jednak na uwadze wskazane regulacje prawne oraz stan faktyczny rozpoznawanej sprawy uzasadniony jest również pogląd, iż pomimo nie powiadomienia strony na piśmie o dokonanej czynności - pozostawienia podania bez rozpoznania, przed wniesieniem skargi do sądu strona miała obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa – wezwać w każdym czasie od dnia, w którym dowiedziała się o podjętej czynności. Reasumując należy zatem stwierdzić, iż przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie nie jest bezczynność organu w wykonaniu czynności, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ czynność z zakresu administracji publicznej została przez organ faktycznie dokonana – podanie strony pozostawiono bowiem bez rozpoznania. Przedmiotem zaskarżenia jest właśnie ta czynność, z którą strona merytorycznie nie zgadza się. Mając powyższe na uwadze skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ strona skarżąca przed jej wniesieniem, po dowiedzeniu się o podjęciu przez organ czynności – pozostawienia podania bez rozpoznania - nie wezwała na piśmie tego organu do usunięcia naruszenia prawa.