III SAB/Gl 75/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-11-09

Skład orzekający: Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli wiadomość z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej nie dotarła do niego z powodu umieszczenia adresu IP nadawcy na liście serwerów pocztowych uznawanych za podejrzane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie pozostaje w bezczynności, jeśli wiadomość z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej nie dotarła do niego z powodu umieszczenia adresu IP nadawcy na liście serwerów pocztowych uznawanych za podejrzane. W takiej sytuacji organ nie jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi, a zarzut bezczynności jest niezasadny.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do spółki B sp. z o.o., domagając się informacji o osobie pełniącej funkcję ambasadora, jej wynagrodzeniu oraz umowach. Po nieotrzymaniu odpowiedzi, skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu. Spółka B sp. z o.o. podniosła, że nie otrzymała wniosku, a adres IP nadawcy znajdował się na liście serwerów pocztowych uznawanych za podejrzane, co uniemożliwiło dostarczenie wiadomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na bezczynność.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Sędzie WSA Marzanna Sałuda (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A w W. na bezczynność B sp. z o.o. w K. w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez "A" w K . zwaną dalej "A", skarżącą", jest bezczynność "B" Sp. z.o.o w K. zwanego dalej także "Organem", w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: W dniu [...] r. "A" złożyło wniosek do "B" Sp. z. o.o. w K. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie następujących zagadnień : - kto pełni funkcję ambasadora "B", - jakie przysługuje tej osobie z tego tytułu wynagrodzenie, - udostępnienie umów, wraz z załącznikami i aneksami, na mocy których dana osoba sprawuje funkcje ambasadora. "A" podniosło, iż zwróciło się o przesłanie powyższych informacji drogą mailową. Z uwagi na fakt, iż skarżący nie uzyskał odpowiedzi na wniosek złożył skargę na bezczynność organu do WSA w Gliwicach. W skardze zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi gwarancję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;  2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wobec powyższego wniósł o: zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie miesiąca, orzeczenie, że organ dopuścił się bezczynności i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi "A" podniosło, iż nie ulega wątpliwości, iż "B" Sp. z.o.o. jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. gdyż podmiotami zobowiązanymi do tejże czynności są także osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. "B" Sp. z.o.o. jest jednoosobową Spółką, półka prawa handlowego wykonującą zadania publiczne w zakresie rekreacji i sportu, której jedynym akcjonariuszem jest województwo [...], a zatem jest podmiotem, o którym stanowi art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Także informacje dotyczące funkcji ambasadora, oraz wynagrodzeń z tego tytułu stanowią informację o charakterze publicznym, podobnie treści umów, wraz z załącznikami i aneksami, na mocy których dana osoba sprawuje funkcję ambasadora, umowy cywilnoprawne, dotyczące majątku publicznego podlegają co do zasady udostępnieniu na wniosek o udostępnieniu informacji publicznej. Skoro zatem "B" Sp. z.o.o nie podjęła czynności materialno-technicznej w celu udostępnienia wnioskowanej przez "A" informacji, ani nie wydała odmownej decyzji administracyjnej pozostaje zdaniem skarżącego w bezczynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie jej w całości wskazując, iż podnoszone pismo o udzielenie informacji publicznej doń nie wpłynęło. Po zdjęciu sprawy z wokandy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wezwał "A" do wykazania faktu złożenia do "B" sp. z o.o. w K. wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] r. W odpowiedzi "A" przesłało wydruk wiadomości mailowej utworzonej [...] r. od [...] "A" skierowanego na adres; [...] dot. wniosku o informacje publiczną w zakresie zagadnień opisanych powyżej. W odpowiedzi na powyższe "B" w piśmie skierowanym do tut. Sądu z dnia [...] r. zakwestionował fakt otrzymania zapytania o udzielenie informacji publicznej i wyjaśnił, że podmiot świadczący na jego rzecz usługę hostingową wskazał, iż adres IP należący do serwera pocztowego z którego została wysłana wiadomość dnia [...] o godz. [...], jest umieszczony na liście [...]. Listy [...] ([...]) to listy posiadające aktualizowane w czasie rzeczywistym informacje dotyczące podejrzanych serwerów poczty e- mail. Usługodawca poczty "B" [...] korzysta z serwerów [...] i monitoruje przepływ wiadomości e-mail, w szczególności kompletując informacje o nadawcach (np. adresy IP). "B" wskazał, iż z informacji uzyskanej przez dostawcę poczty wynika, że adres IP skarżącego znajduje się na ww. liście [...], co oznacza, że wiadomość Skarżącego nie została dostarczona "B". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu wykonującego administrację publiczną, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd - stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności wykazała, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozważanym przypadku mamy do czynienia ze skargą na bezczynność organu w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Dostęp ten regulują art. 61 Konstytucji RP oraz przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm.), - u.d.i.p. Dokonując kontroli legalności działania "A" Sp. z o.o. w K. Sąd zauważa, że bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie - pomimo istniejącego w tym zakresie ustawowego obowiązku, organ nie podjął w sprawie żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził wymagane postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem odpowiedniego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest zatem ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie przepisów prawa do podjęcia działania, tj. wydania decyzji lub innego aktu, bądź podjęcia czynności, którego to działania zaniechał. Ocena co do bezczynności organu musi być natomiast dokonana na gruncie przepisów prawa materialnego i procesowego właściwego dla załatwienia sprawy w określonym przedmiocie, gdyż prawo to rozstrzyga o legitymacji organu do podjęcia działania i wynikających z niej uprawnieniach oraz obowiązkach organu. W sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej stwierdzenie bezczynności wymaga w pierwszej kolejności potwierdzenia tego, że żądanie jej udzielenia zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej oraz że wniosek został skutecznie złożony, a w następnej kolejności, że informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, do której zastosowanie znajduje tryb jej udostępnienia określony w ustawie. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości i jest to okoliczność niekwestionowana w niniejszej sprawie, że "B" Sp. z o.o. w K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. gdyż podmiotami zobowiązanymi do udzielenia takiej informacji są także osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. "B" Sp. z.o.o. jest jednoosobową spółką prawa handlowego wykonującą zadania publiczne w zakresie rekreacji i sportu a jedynym jej akcjonariuszem jest województwo [...], a zatem jest podmiotem, o którym stanowi art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Nie ma zatem wątpliwości, że spełniony został w sprawie zakres podmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast art. 6 ust. 1 ustawy w formie przykładowego katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu na podstawie ustawy decyduje zatem treść i charakter żądanej informacji. W art. 6 ust. 1 u.d.i.p. ustawodawca wymienia przy tym jedynie przykładowe sfery działalności, o których informacja podlega udostępnieniu jako informacja publiczna. Stosownie jednak do art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p., informacją publiczną są bezspornie wszelkie informacje dotyczące funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. W świetle art. 6 u.d.i.p. uprawnione jest zatem twierdzenie, że informacje żądane przez skarżącego we wniosku z dnia [...] r. jako dotyczące informacji związanych z funkcjonowaniem "B" w zakresie podania funkcji ambasadora, wynagrodzenia z tego tytułu, udostępnienia umów, wraz z załącznikami i aneksami, na mocy której dana osoba sprawuje funkcję ambasadora mają charakter informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, co do zasady, nie później niż w terminie czternastu dni od dnia złożenia wniosku. W myśl natomiast art. 13 ust. 2 tej ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Samo udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej, a także umorzenie przez organ postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy następują w drodze decyzji. W sytuacji natomiast, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje albo żądana informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów ustawy, organ jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku złożonego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów zobowiązany organ nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy jej udostępnienia albo umorzenia postępowania lub, gdy nie informuje wnioskodawcy o braku podstaw do rozpoznania wniosku w tym trybie. Warunkiem działania po stronie organu jest jednak złożenie wniosku w tym zakresie. Jak bowiem stanowi art. 10 ust.1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. W niniejszej sprawie w ocenie składu orzekającego "A" nie złożyło [...] r. drogą elektroniczną wniosku, zapytania o informację publiczną w powołanym wyżej zakresie. Jakkolwiek podanie do powszechnej wiadomości adresu poczty elektronicznej gdzie adres [...] widnieje na stronie internetowej "B" należy traktować jako zobowiązanie tegoż, że wiadomości wysłane na ten adres będą odbierane. Powyższe nie oznacza jednak bezwzględnego obowiązku takiego działania w sytuacji, gdy adres: [...] z którego była wysłana wiadomość [...]r. o godz. [...], widniał na liście [...] czyli stronie posiadającej aktualizowane w czasie rzeczywistym informacje dotyczące podejrzanych serwerów poczty e- mail. Skoro [...] jako usługodawca poczty "B" Sp. z o.o. wskazał, iż "B" korzysta z serwerów [...] na, których to informacja o nadawcy wiadomości e-mail wg adresu IP wskazywała, iż jest to podejrzany serwer tego rodzaju poczty tym samym stanowisko organu, iż wiadomość z dnia [...] r. "A" nie została dostarczona Organowi jest słuszne. Ta wiadomość nie dotarła do Organu. Zdaniem Sądu w aktach brak jest potwierdzenia dostarczenia wiadomości e-mail z dnia [...] r. dla "B". Zaznaczenia także wymaga, iż strona internetowa "B" jest tak skonstruowana, iż jest na niej w sposób widoczny ujęty formularz kontaktowy za pomocą którego z łatwością można się z nim komunikować i przesyłać zapytania, a kontakt w ten sposób ze "B" nie jest w żaden sposób utrudniony. Podsumowując skoro wiadomość e-mail, nie dotarła do "B" to tym samym podmiot ten nie był zobowiązany do udzielenia odpowiedzi "A" na postawione pytania. W konsekwencji nie można "B" postawić skutecznie zarzutu pozostawania w bezczynności w zakresie nie załatwienia wniosku o informację publiczną z dnia [...] r. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło