III SAB/Gl 76/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. N. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na interpelację radnego postanawia odrzucić skargę. Pismem z 17 lutego 2025r. J. N. (dalej: Skarżący) wniósł skargę na bezczynność Starosty [...]. Z akt administracyjnych wynika, że pismem z 31 stycznia 2025r. Skarżący zwrócił się do Przewodniczącego Rady Powiatu [...] oraz Starosty [...] o udostępnienie informacji, mających także charakter informacji publicznej, dotyczących funkcjonowania Powiatu [...], a mianowicie: - ilu pracowników Starostwa Powiatowego w B. miało status pracownika socjalnego w Dniu Pracownika Socjalnego w roku 2024; - ilu pracowników Starostwa Powiatowego w B. w roku 2024 otrzymało nagrody pieniężne z okazji Dnia Pracownika Socjalnego; - ilu pracowników Starostwa Powiatowego w B. w roku 2024 nie otrzymało nagrody pieniężnej z okazji Dnia Pracownika Socjalnego. Jeżeli takie przypadki miały miejsce to należy wskazać postanowienia Regulaminu, które legły u podstawy odstąpienia od przekazania w/w nagrody pieniężnej; - jaka była średnia wysokość w/w nagrody pieniężnej przekazanej w roku 2024 r. pracownikom Starostwa; -jakie nagrody z okazji Dnia Pracownika Socjalnego otrzymali w roku 2024 członkowie zarządu Powiatu [...] (starosta, wicestarosta, członkowie zarządu); - ilu pracowników C w S. oraz Placówek Podległych (dalej: D) miało status pracownika socjalnego w Dniu Pracownika Socjalnego w roku 2024; - ilu pracowników D w roku 2024 otrzymało nagrody pieniężne z okazji Dnia Pracownika Socjalnego; - ilu pracowników D w roku 2024 nie otrzymało nagrody pieniężnej z okazji Dnia Pracownika Socjalnego. Jeżeli takie przypadki miały miejsce, to Skarżący prosi o wskazanie postanowień Regulaminu, które legły u podstawy odstąpienia od przekazania w/w nagrody pieniężnej; - jaka była średnia wysokość w/w nagrody pieniężnej przekazanej w roku 2024 r. pracownikom D, łącznie z dyrektorem placówki; - jaką nagrodę z okazji Dnia Pracownika Socjalnego otrzymał w roku 2024 Dyrektor D. Jako adres korespondencyjny Skarżący podał Biuro Rady Powiatu [...], a także adres e-mail [...]. Z pisma wynika także, że Skarżący jest radnym Powiatu [...], Okręg wyborczy nr 3: M., S., W. Pismem z 12 lutego 2025r. Starosta [...] udostępnił żądaną informację publiczną. Następnie 20 lutego 2025r. Skarżący złożył pismo opatrzone tytułem Interpelacja - Wniosek o uzupełnienie odpowiedzi. W jego treści - powołując się na uprawnienie radnego wynikające z art. 21 ust 2a ustawy o samorządzie powiatowym zwrócił się o uzupełnienie odpowiedzi z dnia 12 lutego 2025 r. W skardze na bezczynność Starosty [...] Skarżący wniósł o nakazanie organowi niezwłoczną publikację w Biuletynie Informacji Publicznej Powiatu [...], w myśl art. 21 ust. 13 ustawy o samorządzie powiatowym jego wniosku jako radnego oraz publikację w BIP uzyskanej odpowiedzi oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że według art. 21 ust. 13 ustawy treść interpelacji i zapytań radnych mają charakter informacji publicznej i właściwy Organ winien je niezwłocznie publikować w Biuletynie Informacji Publicznej Powiatu i na strome internetowej Powiatu, oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty. Natomiast nie budzi wątpliwości, iż Starosta zobowiązany do wykonania ustawy we wskazanym zakresie nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, gdyż udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie 14 dni. Wniosek Skarżącego został zarejestrowany jako wniosek o udzielenie informacji publicznej zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej. Odpowiedź została udzielona w ustawowym terminie, a nieopublikowanie samego wniosku w Biuletynie Informacji Publicznej Powiatu [...] wynika z braku takiego obowiązku prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne - stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. - obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (tj. sprawy obejmujące - co do zasady - decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnymi zabezpieczającym, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjęte poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidulane interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające). Ponadto sąd administracyjny, na mocy art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., rozpoznaje również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach obejmujących inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz podjęte w ramach szeroko rozumianego postępowania administracyjnego. Według art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi wniesionej do Sądu należy wskazać, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. W tym miejscu należy podkreślić, że sprawy o identycznym stanie faktycznym i prawnym były już przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych (m.in. postanowienie WSA we Wrocławiu z 7 listopada 2024 r., sygn.. akt IV SAB/Wr 777/24, Postanowienie WSA we Wrocławiu z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 1049/22, Postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II SAB/Ol 11/14). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawy wyrażone w nich poglądy podziela. Podstawą prawną żądania Skarżącego jest art. 21 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 107; dalej: ustawa), według którego "W wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie narusza to dóbr osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu w działalność starostwa powiatowego, a także spółek z udziałem powiatu, spółek handlowych z udziałem powiatowych osób prawnych, powiatowych osób prawnych, powiatowej jednostki organizacyjnej oraz zakładów i przedsiębiorstw samorządowych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej." Z kolei art. 21 ust. 13 ustawy stanowi, że treść interpelacji i zapytań oraz udzielonych odpowiedzi podawana jest do publicznej wiadomości poprzez niezwłoczną publikację w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej powiatu, oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty. Jak wynika z akt administracyjnych, Skarżący składając wniosek z 31 stycznia 2025r. nie określił, że jest to wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Zaznaczył natomiast, że domaga się informacji, które w jego ocenie stanowią także informację publiczną. Z oznaczeń pisma oraz podanego adresu korespondencyjnego w tym e-mail można wnosić, że Skarżący składa przedmiotowy wniosek w ramach uprawnień wynikających z posiadanego przez niego mandatu radnego Powiatu [...]. Starosta [...] powinien te okoliczności uwzględnić. Jeśli miał wątpliwość co do oczekiwanego trybu realizacji przedmiotowego wniosku to należało zwrócić się Skarżącego o wyraźną deklarację co do oczekiwanego trybu załatwienia jego wniosku. W ocenie Sądu wniosek Skarżącego nie był wnioskiem składanym w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, z późn. zm.). Dodatkowo podkreślić należy, że odpowiedzi Starosty [...] nie można utożsamiać z aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Dla uznania określonej prawnej formy działania organu administracji za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa niezbędne jest, aby charakteryzowała się ona następującymi elementami: - po pierwsze: nie może być decyzją ani postanowieniem wydanym w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, zaskarżalnymi na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.; - po drugie: musi mieć charakter zewnętrzny, tj. musi zostać skierowana do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność; - po trzecie: musi zostać skierowana do konkretnego, zindywidualizowanego adresata; - po czwarte: musi dotyczyć spraw z zakresu administracji publicznej, a więc obejmować władcze działania organów administracji publicznej, którymi o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie podmiot wykonujący administrację publiczną, a adresat jest tym działaniem związany; - po piąte: musi obejmować uprawnienia lub obowiązki wynikające z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (zob. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wydanie VI, WK 2016; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wydanie V, Lexis Nexis 2011). Odpowiedź na zapytanie radnego, o której mowa w art. 21 ust. 2a ustawy nie spełnia powołanych powyżej kryteriów aktu lub czynności podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Nie stanowi ona bowiem władczego działania organu administracji publicznej skierowanego do niepodporządkowanego mu podmiotu i nie dotyczy praw podmiotowych przysługujących jednostce na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Relacja pomiędzy radnym a organem wykonawczym ma - co do zasady - charakter wewnętrzny, zaś uprawnienia związane z wykonywanym przez niego mandatem wiążą się z funkcją kontrolną organu stanowiącego powiatu. W takim też kontekście należy postrzegać żądanie udzielenia informacji, udostępnienia materiałów, zapytanie czy też interpelację (por. postanowienia WSA w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 293/19, wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 278/19). Mając na uwadze powyższe to oceniana skarga na bezczynność nie mogła zostać uznana za dopuszczalną. Skarga na bezczynność może bowiem zostać wniesiona tylko w tych sprawach, w których sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. W związku z tym należało uznać, że skarga na bezczynność organu w rozpatrzeniu interpelacji radnego nie mieściła się w granicach właściwości sądów administracyjnych. Wniesiona skarga podlegała zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.