III SAB/Gl 77/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej lekarzy postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem z 26 stycznia 2025 r. A. S. (dalej zwana: "skarżąca") złożyła skargę na bezczynność Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach w kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej lekarzy. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej w Katowicach (dalej zwany: " OROZ") wniósł o jej odrzucenie, stwierdzając, że z uwagi na zakres przysługujących mu kompetencji i realizowanych zadań określonych ustawą z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2021, poz. 1342, dalej zwana "ustawa o izbach lekarskich") nie jest organem administracji publicznej. Argumentował, że podejmowane przez OROZ czynności oraz wydawane w toku postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej postanowienia nie są żadnym z aktów administracji wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Według treści art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Stosownie zaś do art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w art. 3 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 572) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej w K. w zakresie rozpoznania wniosków skarżącej. Wskazać należy, że Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Naczelnej Izby Lekarskiej jest organem izb lekarskich, którego zadania określa ustawa o izbach lekarskich. Zgodnie z art. 31 tej ustawy Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej: 1) wykonuje czynności sprawdzające i prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawach odpowiedzialności zawodowej lekarzy będących członkami izby, której jest rzecznikiem, z zastrzeżeniem art. 65; 2) sprawuje funkcję oskarżyciela przed sądami lekarskimi; 3) składa okręgowemu zjazdowi lekarzy roczne i kadencyjne sprawozdania z działalności. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że działania Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej dotyczą postępowania dyscyplinarnego, a nie administracyjnego (są to postępowania wewnętrzne samorządu zawodowego, o charakterze korporacyjnym) dlatego jeśli skarżąca nie jest lekarzem ani też lekarzem dentystą, tym samym Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej nie posiada względem skarżącej żadnych kompetencji o charakterze władczym, które mogłyby kształtować jej prawa i obowiązki. Zatem odnosząc się do powyższego, skarga nie mieści się w żadnej z wymienionych kategorii aktów lub czynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Z ustawy o izbach lekarskich nie wynika bowiem, aby wniesienie tego rodzaju skargi implikowało konieczność jej rozpatrzenia w postępowaniu, które kończyłoby podjęcie decyzji administracyjnej, postanowienia, czy też wydania innego aktu z zakresu administracji publicznej, a więc dotyczącego indywidualnych uprawnień lub obowiązków. W związku z tym, wniesiona skarga, jako niepodlegająca jurysdykcji sądów administracyjnych – nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. W powyższych względów, Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Jednocześnie na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd w punkcie drugim postanowienia orzekł o zwrocie wpisu sądowego uiszczonego od skargi.