III SAB/Gl 78/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Spółki "A" w S. na bezczynność Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. w przedmiocie wydania kserokopii zawiadomienia oddala skargę. Pismem z 21 grudnia 2020 r. A w S. (dalej w skrócie jako: "Spółka") zwróciła się do Okręgowego Urzędu Górniczego w K. (w skrócie jako: "OUG") o doręczenie jej ... kopii "Zawiadomienia" wraz z załączonymi do niego zdjęciami, z czerwca 2020 r. złożonego w Okręgowym Urzędzie Górniczym w K. z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S. – Z. B., dotyczącego domniemanej eksploatacji piasku na działce nr ewiden. [...] w S.". Kolejnym pismem z 21 stycznia 2021 r. Spółka zwróciła się w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do Dyrektora OUG w K. o informację, na jakim etapie jest realizacja jej wniosku z 21 grudnia 2020 r. Pismem z [...] r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. odpowiedział Spółce, że nie jest stroną na aktualnym etapie postępowania wyjaśniającego, prowadzonego w sprawie domniemanej eksploatacji piasku na działce nr [...] w S., i z tego powodu jej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. [...] r. wpłynęło do Wyższego Urzędu Górniczego w K. pismo Spółki z 26 lutego 2021 r. zatytułowane Ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. W piśmie tym Spółka stwierdziła, że postępowanie w sprawie eksploatacji piasku na działce nr [...] w S. toczy się, zostało wszczęte z urzędu na wniosek Burmistrza Gminy S., a w jego ramach przesłuchano już świadków. Postępowanie dotyczy nieruchomości stanowiącej wspólnotę gruntową w S., a zatem Spółka jest jego stroną. Burmistrz S. jest organem władzy publicznej i wszelkie posiadane przez niego informacje, o ile nie są objęte tajemnicą, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Postanowieniem z [...] r. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego uznał, że Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. nie dopuścił się bezczynności w sprawie wydania Spółce kopii zaświadczenia. Uzasadnił to następująco: przewlekłość postępowania zachodzi wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a pozoruje swoją aktywność. Pismem z [...] r. udzielono Spółce odpowiedzi na jej wniosek, co było czynnością zmierzającą do załatwienia sprawy zgodnie z przepisami. W skardze do Sądu, zatytułowanej "Skarga na bezczynność Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K." Spółka wniosła o:zobowiązanie organu do dostarczenia jej kserokopii zawiadomienia Burmistrza Gminy S. lub powiadomienie o formie i dacie możliwego sporządzenia kserokopii zawiadomienia w urzędzie obsługującym organ, dokonanie kontroli bezczynności organu w tym zakresie, zbadanie przesłanek rażącego naruszenia prawa, o których mowa w ustawie o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi Spółka powtórzyła swe argumenty o tym, że: postępowanie w sprawie eksploatacji piasku na działce nr [...] w S. zostało wszczęte z urzędu, toczy się i w jego ramach przesłuchano świadków, wniosek Burmistrza S. dotyczy nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową w S. i Spółka ma przymiot strony tego postępowania. Informacje posiadane przez Burmistrza stanowią informację publiczną i Spółka ma prawo domagać się otrzymania dokumentu z tego postępowania. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego nie uwzględnił tego, że udzielenie odpowiedzi odmownej nie uwalnia od zarzutu bezczynności, ponieważ zarzut Spółki dotyczy bezczynności w zakresie nieudzielenia kopii dokumentu, a nie bezczynności w zakresie udzielenia odpowiedzi odmownej. Dyrektor OUG w K. wniósł o oddalenie skargi, akcentując fakt, iż udzielił Spółce odpowiedzi na jej wniosek z 21 grudnia 2020 r., co wyklucza stwierdzenie jego bezczynności. Dodał przy tym, że postępowanie w sprawie domniemanej eksploatacji piasku na działce nr [...] w S. było na etapie czynności wyjaśniających, których art. 35 k.p.a. nie obejmuje. Postępowanie tego rodzaju wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek (art. 140 ust. 1 w zw. z art. 140 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, t.j. w Dz.U. z 2020 r., poz. 1064). Spółka nie jest stroną tego postępowania, co wynika z treści art. 143 ust. 2 i ust. 3 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga jest chybiona. Spółka wskazała, że wniosła ją z powodu bezczynności organu, który nie wydał jej z akt sprawy, w której jest stroną kserokopii (odpisu) dokumentów. Otóż zgodnie z art. art. 73 § 1 oraz art. 74 § 2 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania; odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Trzeba jednak zwrócić uwagę na to, że uprawnienia te dotyczą strony postępowania, a w postępowaniu dotyczącym eksploatacji piasku na działce nr [...] w S. organ nie uznaje Spółki za stronę postępowania, wskazując na przepisy art. 143 ust. 2 i 3 p.g.g. Zgodnie z nimi, stroną tego postępowania jest przedsiębiorca albo podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji, albo podmiot, który prowadzi roboty geologiczne z rażącym naruszeniem warunków określonych w zatwierdzonym albo podlegającym zgłoszeniu projekcie robót geologicznych, albo podmiot, który prowadzi roboty geologiczne bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych. Dopiero w przypadku braku podmiotu, o którym mowa w art. 143 ust. 2 pkt 2 i 4, stroną postępowania jest właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne. Organ miał zatem prawo przyjąć, że Spółka nie była stroną postępowania na etapie złożenia wniosku o wydanie jej z akt kopii dokumentów. Samo przeświadczenie, że jest się stroną postępowania administracyjnego nie jest wystarczające. Nie jest wystarczający interes faktyczny, polegający na dowiedzeniu się, co dzieje się w postępowaniu. Konieczne jest wykazanie interesu prawnego, a ten musi wynikać z konkretnej normy prawnej. W tym przypadku strony postępowania określa art. 143 ust. 2 i ust. 3 p.g.g. Jak dotychczas Spółka nie jest stroną tego postępowania, a to oznacza, że nie ma podstaw do kierowania do niej postanowienia o odmowie wydania kopii lub odpisów dokumentów z akt sprawy, bo zgodnie z przywołanym tu przepisem art. 74 § 2 k.p.a. postanowienie odmowne kieruje się do strony postępowania, a nie do podmiotu, który stroną nie jest, a domaga się wydania dokumentów z akt sprawy. Wystosowanie do Spółki pisma z odpowiedzią na wniosek było właściwe. Dopuszczalność wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przewidziane jest w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ( ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t. j. w Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej w skrócie jako p.p.s.a.). W obu jednak przypadkach prawo to przysługuje stronie postępowania, w którym zachodzi bezczynność organu lub działanie przewlekłe. W chwili, w której Spółka złożyła wniosek o wydanie jej dokumentów z akt sprawy, nie była stroną postępowania. Złożenie wniosku o wydanie dokumentów z akt sprawy administracyjnej przez podmiot, który nie jest stroną postępowania nie wszczyna nowego postępowania, które mogłoby zakończyć się w którykolwiek sposób ze wskazanych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Nie mniej jednak Prezes Wyższego Urzędu Górniczego wydał zaskarżone postanowienie skierowane do Spółki, dlatego Sąd rozstrzygnął je przez merytorycznie przez oddalenie skargi. Spółka mogłaby wystąpić o udzielenie jej informacji publicznej w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. w Dz.U. z 2020 r., poz. 2176), co zresztą podniosła w swej skardze pisząc, że Burmistrz S. jest organem administracji publicznej i jego oświadczenia nie są tajemnicą. Oczywiście ma w tym słuszność, nie przesadzając w tym momencie, do którego organu ma wystąpić z takim wnioskiem i jaki byłby jego wynik, ale chodzi w tej chwili o to, że Sąd nie może potraktować niniejszej sprawy jako prowadzonej na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ nie w tym trybie została wszczęta i zaskarżone postanowienie nie dotyczy odmowy udzielenia informacji publicznej, a braku bezczynności w postępowaniu. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę Spółki na podstawie art. 151 p.p.s.a.