III SAB/Gl 78/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia M. w S. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S. w przedmiocie informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, 3) zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy S. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 13.01.2023r. Stowarzyszenie M w S. - dalej strona- na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej zwróciło się Burmistrza Gminy S. o udzielenie następujących informacji: - jakie czynności podjęła Gmina S. w celu wykonania prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 11 października 2019 r. sygn. akt [...] punk 1, nakazującego dokonanie rozgraniczenia działki nr geod. [...] będącą współwłasnością J. L. i H. L., a działką nr geod. [...] będąca własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Gminy S. - jeżeli w tym przedmiocie nie zostały dotychczas podjęte żadne skuteczne czynności, poproszono o informację o przyczynach takiego zaniechania i wskazanie terminu, kiedy zostaną przez Gminę S. podjęte czynności w celu realizacji w/w prawomocnego postanowienia; - jeżeli wystąpiło zaniechanie działań Gminy S. w tej sprawie, tj. nie podjęto dotychczas właściwych i skutecznych czynności w celu realizacji w/w postanowienia, prosimy o informację, potwierdzenie lub zaprzeczenie, że związek z tym zaniechaniem mają: fakt zatrudnienia w Urzędzie Gminy S. córki Państwa L. oraz fakt, że Państwo L. zamieszkują po sąsiedzku z burmistrzem Z. B. W odpowiedzi na zapytanie Burmistrz Miasta i Gminy w S. -dalej organ- pismem z dnia 25.01.2023r. poinformował stronę, iż sprawa rozgraniczenia działki nr [...] z działką nr [...] jest sprawą indywidualną, konkretną, sprawą określonych osób. Zaznaczył, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych, utrwala się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. W konsekwencji stwierdził, że pismo Stowarzyszenia nie dotyczy sprawy publicznej, a żądane w nim informacje nie mogą być udostępnione w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W skardze do WSA w Gliwicach strona zarzuciła Organowi bezczynność w załatwieniu złożonego przez nią wniosku i wniosła o nakazanie załatwienia sprawy w zakreślonym terminie tj. udzielenie informacji publicznej lub wydanie decyzji administracyjnej uzasadniającej odmowę, stwierdzenie, iż bezczynność Organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych. W treści skargi strona podniosła, iż Burmistrz Gminy S. odmówił udzielenia informacji publicznej oraz w istocie odmówił wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie strony Organ nie załatwił wniosku Stowarzyszenia w żadnej z form przewidzianych ustawą. Organ Gminy stwierdził m.in., że wniosek dotyczący działki gruntu będącej w użytkowaniu wieczystym Gminy S. nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej podczas, gdy winien był udzielić informacji publicznej lub wydać decyzję administracyjną uzasadniającą odmowę jej udzielenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się skargi wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w S., oznaczonej numerami działek: [...], [...], [...] z nieruchomościami przyległymi oznaczonymi numerami działek: [...], [...], organ prowadził na wniosek Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno Gruntowej w S. z dnia 13.05.2013r. i z dnia 14.11.2013 r. Działki nr: [...], [...], [...], na dzień wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, zgodnie z ewidencją gruntów stanowiły własność Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno - Gruntowej w S., reprezentowanej przez jej statutowy organ - Zarząd Spółki. Działka nr [...] stanowiła współwłasność osób fizycznych. Działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym Gminy S. Postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte postanowieniami: [...] z dnia 10.12.2013 r., [...]z dnia 20.01.2014 r., a zakończone decyzją [...]z dnia 26.01.2015 r. Wobec niezadowolenia stron, współwłaścicieli działki nr [...] z ustalenia granicy na podstawie ww. decyzji, akta sprawy zostały przekazane do Sądu Rejonowego w Z. Organ podkreślił, iż w spornym postępowaniu Spółkę dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno - Gruntowej w S. reprezentował Zarząd w osobach tożsamych z reprezentacją Stowarzyszenia Skarżącego . Zatem w ocenie organu jak wynika z przedstawionego stanu rzeczy, rozstrzygana przez tutejszy organ sprawa, była realizacją indywidualnych interesów osób konkretnych i określonych, co kwalifikują ją jako sprawę prywatną. Skoro zatem sprawa objęta zapytaniem nie jest sprawą publiczną, a prywatną zatem nie mogła zostać ujawniona w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, W zakresie zarzutu, iż winna być wydana decyzja organ zaznaczył, iż jest niezasadny gdyż jedynie w zakresie informacji publicznej może być takowa wydana, a skoro zakres pytania nie dotyczy informacji publicznej tym samym nie można wydać decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ przywołał orzecznictwo sądowoadministracyjnej popierające jego pogląd w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie . W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wyjaśnić należy, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Innymi słowy bezczynność to taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, nie została załatwiona w wymaganej przez prawo formie. Procedurę dostępu do informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 - dalej zwana u.d.i.p.), kształtując prawo do informacji publicznej, a także określając zasady i tryb jej udostępniania. Określenie więc, czy w sprawie o udostępnienie informacji publicznej zachodzi bezczynność wymaga odniesienia się do przepisów u.d.i.p. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca unormował w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog takich spraw. Informacją publiczną będzie więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Natomiast katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 u.d.i.p. Z dalszych przepisów u.d.i.p. wynika, że udostępnianie informacji publicznej odbywa się na wniosek i winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Ustawodawca nie przewidział żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej. Załatwienie wniosku może nastąpić także poprzez wydanie decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei, gdy żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, bądź zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji lub zobowiązany podmiot nie jest w jej posiadaniu, to wniosek podlega załatwieniu poprzez pisemne powiadomienie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. W rozpatrywanej sprawie organ odpowiadając na wniosek strony o udzielenie i9nfromacji publicznej pismem z dnia 25.01.2023r. stanął na stanowisku, iż żądane informacje z pisma strony z 13.01.2023r. nie stanowią informacji publicznej stąd odmówił ich udzielenia. Wskazał przy tym, iż sprawa rozgraniczenia działki nr [...] z działką nr [...] nie ma charakteru sprawy publicznej, jest to sprawa indywidualna, konkretna sprawa określonych osób zatem, gdy pismo Stowarzyszenia nie dotyczy sprawy publicznej brak możliwości udzielenia odpowiedzi w tym zakresie na podstawie u.d.i.p. Sąd poglądu organu przyjętego w sprawie nie podziela. Zaznaczenia w tym miejscu jednocześnie wymaga, iż organ dopiero w odpowiedzi na skargę w sposób szczegółowy rozwinął argumentację wyjaśniając przyczyny z powodu których przyjął, iż żądane informacje nie dotyczą w jego ocenie sprawy publicznej, a prywatnej, która wg organu jest ta sprawa dla strony skarżącej. Przede wszystkim szczegółowe wyjaśnianie przyczyn dla których organ przyjął, iż ma do czynienia ze sprawą indywidualną w odpowiedzi na skargę jest spóźnione i nie może być sanowane we wskazanym piśmie procesowym skoro kontroli w sprawie podlega czy organ załatwił w sposób wymagany prawem wniosek strony złożony na podstawie u.d.i.p. i w określonym terminie, a w konsekwencji czy dopuścił się bezczynności czy też nie co do załatwienia złożonego przez stronę wniosku . Niespornie organ wniosek załatwił w terminie 14 dni od dnia jego złożenia albowiem pismo w tej sprawie organ wydał w dacie 25.01.2023r., podczas gdy wniosek strony z dnia 13.01.2023r. wpłynął do organu 13.01.2023r. Pozostaje jednak do oceny sposób załatwienia wniosku strony. Odnosząc się zatem do stanowiska organu, iż w sprawie nie ma on do czynienia ze sprawą publiczną, a sprawą indywidualną konkretnej osoby Skład orzekający poglądu tego nie podziela. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie może być wątpliwości, że wniosek skarżącego dotyczył informacji publicznej. Przypomnienia wymaga, iż przedmiotem pytania strony były informacje o podjęte czynności w celu wykonania prawomocnego wyroku z 11.10.2019r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w Z. nakazującego rozgraniczenie działki nr geod.[...] będącej współwłasnością J. L. i H. L., a działką nr geod. [...] będącej własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Gminy S. Jak już zaś wyżej nadmieniono informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Skoro działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa i jest w użytkowaniu wieczystym Gminy S. Burmistrz Miasta i Gminy S. był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej mających związek z tą działką, a dotyczących realizacji zaleceń opisanych w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w Z.. Sąd zauważa, iż sprawa rozgraniczenia działki nr geod.[...] będącej współwłasnością J. L. i H. L., a działką nr geod. [...] będącej własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Gminy S. nie jest sprawą indywidualną strony skarżącej. Strona skarżąca do działki nr geod.[...] jak i działki geod. [...] nie posiada żadnych praw, a zatem trudno zgodzić się z twierdzeniem organu, iż jest to sprawa indywidualna i konkretna tej strony skarżącej. Wręcz przeciwnie w ocenie Sądu żądane informacje jako związane z dysponowaniem przez Gminę majątkiem Skarbu Państwa – działką geod. nr [...] – majątkiem publicznym - winny być objęte informacją publiczną i jako takie transparentne i jawne. Nie zmienia tej oceny to, iż postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w S., oznaczonej numerami działek: [...], [...], [...] z nieruchomościami przyległymi oznaczonymi numerami działek: [...], [...], organ prowadził na wniosek Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno Gruntowej w S. z dnia 13.05.2013r. i z dnia 14.11.2013 r. jak i to, iż w spornym postępowaniu przed Sądem Rejonowym Spółkę dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno - Gruntowej w S. reprezentował Zarząd w osobach tożsamych z reprezentacją Stowarzyszenia Skarżącego.. Podniesienia także wymaga, iż Burmistrz Miasta i Gminy S. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, bowiem niewątpliwe jest w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., podmiotem reprezentującym gminę, który wykonuje zadania publiczne, a ponadto dysponuje majątkiem publicznym, to nie było sporne między stronami. U.d.i.p. nie definiuje pojęcia bezczynności, przy czym jest to pojęcie proceduralne, a nie materialnoprawne, zatem należy tej definicji poszukiwać przez analogię w innych przepisach o charakterze procesowym. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej " k.p.a." stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1, k.p.a. (bezczynność). Z bezczynnością mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ będąc do tego zobowiązanym, w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo zaistnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji lub podjęciem innych czynności. Zatem przyjmując w pewnym uproszczeniu - warunkiem stwierdzenia bezczynności jest sytuacja, gdy organ nie czyni tego, do czego jest zobligowany przepisami prawa. Z powyższego wynika zatem, że bezczynność w zakresie informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. podmiot zobowiązany: nie udzieli żądanej informacji, nie powiadomi o przyczynach opóźnienia i nie wskaże terminu udzielenia informacji nie dłuższego, niż 2 miesiące od złożenia wniosku, nie wyda decyzji odmawiającej udostępnienia informacji, nie powiadomi, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej bądź nie znajduje się w posiadaniu organu, nie wyda decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Z akt sprawy wynika wprawdzie, iż organ w terminie ustawowym pismem wyjaśnił stronie, iż nie może udzielić jej żądanej informacji gdyż nie jest to informacja publiczna jednak skoro, jak wyżej wskazano błędnie ocenił charakter prawny żądanej informacji jako dotyczącej sprawy indywidualnej, gdy ona taką nie jest pozostaje w bezczynności w zakresie braku udzielenia informacji publicznej . Przytoczone okoliczności wskazują, że skoro organ w terminie nie załatwił w sposób wymagany prawem wniosku strony, to zasadny jest zarzut bezczynności, o czym Sąd orzekł w punkcie 1. wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rozważając tę kwestię, Sąd miał na uwadze, że w orzecznictwie wskazuje się na stopniowanie naruszeń prawa: od "zwykłego", przez "naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy", aż po "rażące naruszenie prawa", konstatując, że to ostatnie stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa, a utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa nie jest słuszne. W niniejszej sprawie błędna ocena charakteru prawnego wniosku strony nie oznacza, iż doszło do rażącego naruszenia prawa. Brak prawidłowej reakcji na wniosek strony nie był spowodowany zamiarem zignorowania zapytania lecz błędna jego oceną . Z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto w pkt 2. sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. ----------------------- III.4. Rozpatrzenie wniosków i zarzutów przedstawionych przez skarżącego 1/43