III SAB/Gl 9/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A B. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie bezczynności organu p o s t a n a w i a odrzucić skargę. A. B. w dniu [...] (data stempla pocztowego) wniosła skargę na bezczynność Wojewody [...] uchylającego się od rozpatrzenia pod względem prawnym Uchwały Rady Miasta S. z [...] Nr [...]. Jak wynika z uzasadnienia skargi w dniu [...] skarżąca zwróciła się do Wojewody [...] o wyeliminowanie z obrotu prawnego powyższej uchwały, podjętej przez Radę Miejską w S. na podstawie art. 12 ust. 2 i 4 oraz art. 14 ust. 6 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z naruszeniem konstytucyjnej zasady równego traktowania obywateli w dostępie do zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Skarga została wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a jej załączniki stanowiła kwestionowana Uchwała, prośba do Wojewody o jej uchylenie oraz udzielona na nią odpowiedź Wojewody. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej p.s.a.) normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowo-administracyjne). Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.s.a.). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wymienione enumeratywnie w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzygnięcia i czynności organów administracji publicznej. Kontrolą objęto decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (...) oraz postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-4 akty czy czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa. Punkt 5 do 7 odnoszą się do kontroli działalności jednostek samorządu terytorialnego i przewidują orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego, akty organów jednostek samorządu terytorialnego inne niż prawa miejscowego oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, a pkt 8 do orzekania w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Jak wynika z treści skargi dotyczy ona bezczynności organu w sprawie wyeliminowania z obrotu prawnego w trybie nadzorczym uchwały organu samorządu gminnego, która zdaniem skarżącej została podjęta z naruszeniem Konstytucji, a którego to naruszenia prawa nie dostrzegł Wojewoda [...], nie wszczął procedury nadzorczej i nie stwierdził nieważności uchwały. Skargę do sądu administracyjnego, stosownie do art. 54 § 1 p.s.a. wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Warunkiem niezbędnym do nadania skardze dalszego biegu jest ustalenie, że jest to skarga i że została wniesiona w terminie określonym w art. 53 § 1 i 2 p.s.a. oraz czyni zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawiera wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego (art. 57 § 1 psa). Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie art. 57 § 1 - § 4 p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca pismem z [...] (data stempla pocztowego) zwróciła się do Wojewody [...] o wyeliminowanie z obrotu prawnego Uchwały Rady Miejskiej w S. z. [...] na sprzedaż napojów alkoholowych przy ulicy [...] w S. w odległości 71 metrów od drzwi kościoła Rzymsko-Katolickiego. Wojewoda [...] pismem z [...] nr [...] odmówił wszczęcia procedury nadzorczej i stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały w sprawie ustalenia zasad usytuowania na terenie miasta i gminy S. punktów sprzedaży napojów alkoholowych i piwa oraz warunków sprzedaży tych napojów. W uzasadnieniu wskazał, że kwestionowana uchwała jest zgodna z prawem i nie może być unieważniona przez organ nadzoru ze względów celowościowych, zasadności, czy też merytorycznej celowości tych działań, gdyż stanowiłoby to naruszenie chronionej sądownie samodzielności działania organów gminy. Jednocześnie pouczył skarżącą o prawie dochodzenia swych uprawnień w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Art. 58 § 1 pkt 1-6 tej ustawy stanowi, iż Sąd odrzuca skargę jeżeli stwierdzi jedną z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Czyni tak m.in. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdy skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, jeżeli nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi lub jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że przy uwzględnieniu zapisu art. 98 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skarga wniesiona bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy p.s.a., została wniesiona skutecznie. Tym samym należy rozważyć czy została wniesiona w terminie i jest dopuszczalna. W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia stronie skarżącej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i Sąd nie mógł dokonać kontroli terminowości wniesienia skargi. Przedmiotem rozważań Sądu stała się, w pierwszej kolejności dopuszczalność wniesionej skargi. Jak wskazano wyżej sprawa objęta skargą nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdyż nie mieści się w katalogu zakreślonym art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnym, ani też ustawami szczególnymi i z tych powodów winna być odrzucona. Skarga na bezczynność organów podlega kontroli sądowej tylko w przypadku bezczynności organu w wydaniu decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające co do istoty postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na milczenie władzy jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (zobacz wyrok NSA z 14 czerwca 1983 r. SA/Wr 6/93, GP 1983, nr 24). Nie można zatem mówić o bezczynności organu w przypadku braku obowiązku działania i możliwości dochodzenia przez stronę skarżącą swoich praw w innym trybie. Nie dopatrzono się również kompetencji sądu w art. 101a ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten uprawnia do wniesienia skargi na organ samorządu gminnego, który nie wykonuje czynności nakazanych prawem lub faktycznie narusza prawa osób trzecich, inaczej mówiąc, gdy odpowiedni przepis prawa nakłada na organ samorządowy obowiązek podjęcia określonej uchwały z zakresu zadań publicznych, a organ nie dopełnia tego obowiązku, czym narusza interes prawny podmiotu uprawnionego. Art. 101 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. w Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591), jako przepis szczególny stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwalą podjętą przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. A. B. nie wezwała Rady Miejskiej w S. do uchylenia lub zmiany wskazanej uchwały, ani też nie zaskarżyła jej do sądu. Jak wynika z akt sprawy zaskarżyła decyzję Burmistrza Miasta S. z [...] nr [...] o odmowie wydania jej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oraz postanowienie Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w S. z[...] nr [...] negatywnie opiniujące wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu przy ulicy [...] w S. Sprawy te zawisły przed tut. Sądem. Mając powyższe na względzie, Sąd uznał że skarga dotyczy czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego i na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. SJ/