III SAB/Gl 9/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-05-16

Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Brandys-Kmiecik, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Senat Uniwersytetu jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosków o stwierdzenie nieważności uchwał Rady Wydziału odmawiających nadania stopnia doktora habilitowanego, a w konsekwencji, czy pozostaje w bezczynności, jeśli takich wniosków nie rozpatruje?
Ratio decidendi
Senat Uniwersytetu nie jest organem właściwym do rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nieważności uchwał Rady Wydziału odmawiających nadania stopnia doktora habilitowanego. Kompetencje w tym zakresie nie wynikają jednoznacznie z przepisów prawa ani ze statutu uczelni, a zasada ścisłej interpretacji przepisów kompetencyjnych wyklucza domniemanie takich uprawnień. W związku z tym Senat nie pozostaje w bezczynności, odmawiając rozpatrzenia takich wniosków.
Stan faktyczny
Skarżąca K.W. wniosła skargę na bezczynność Senatu Uniwersytetu "A" w K. w przedmiocie rozpoznania wniosków o stwierdzenie nieważności uchwał Rady Wydziału Filologicznego Uniwersytetu "A" odmawiających jej nadania stopnia doktora habilitowanego. Skarżąca twierdziła, że Senat jest właściwy do rozpatrzenia tych wniosków, powołując się na wyrok WSA w Warszawie. Senat Uniwersytetu konsekwentnie odmawiał rozpatrzenia wniosków, podnosząc brak swojej właściwości, co skutkowało wniesieniem skargi do WSA w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Senatu Uniwersytetu "A" w K. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności uchwał Rady Wydziału Filologicznego Uniwersytetu "A" w K. oddala skargę. K.W. (dalej: "Skarżąca", "Strona skarżąca") zainicjowała postępowanie o nadanie jej stopnia doktora habilitowanego w dyscyplinie kulturoznawstwo. Postępowanie habilitacyjne prowadziła od 2015 r. Rada Wydziału Filologicznego A w K. (dalej: "Rada Wydziału") na podstawie art. 18a ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1789; dalej: "ustawa o stopniach") uchwałą Rady Wydziału z dnia [...]r. odmówiła nadania Stronie skarżącej stopnia doktora habilitowanego. Strona wniosła odwołanie od tej uchwały do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w W. (dalej: "Centralna Komisja"). W następstwie rozpoznania odwołania przez Centralną Komisję, decyzją z dnia [...]r. zaskarżoną uchwałę uchylono i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Radzie Wydziału. W następstwie powyższej decyzji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, kolejną uchwałą z dnia [...]r. Rada Wydziału, odmówiła Skarżącej nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Po złożeniu odwołania od tej uchwały, ostateczną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Centralna Komisja utrzymała w postępowaniu odwoławczym w mocy uchwałę Rady Wydziału z dnia [...]r. Obie wyżej opisane uchwały wydane przez Radę Wydziału jako organ pierwszej instancji (z dnia [...]r. i z dnia [...]r.) zostały objęte przez Skarżącą wnioskami o stwierdzenie nieważności "decyzji": • wnioskiem z dnia z dnia [...]r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Wydziału z dnia [...]r. odmawiającej jej nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie kulturoznawstwo. • wnioskiem z dnia 25 września 2017 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Wydziału z dnia [...]r. odmawiającej ponownie nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie kulturoznawstwo. Oba wnioski były skierowane do Centralnej Komisji, która w sprawie tej orzekała w administracyjnym toku postępowania, jako organ drugiej instancji. Strona złożyła w dniu 28 września 2017 r. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania i niezałatwienie spraw w terminie przez Radę Wydziału. Senat A (dalej "Senat A"- Senat) otrzymał do wiadomości pismo Centralnej Komisji z dnia [...]r., w którym Centralna Komisja informuje Stronę skarżącą o braku swojej właściwości do załatwienia wymienionego w tym piśmie zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania i niezałatwienie spraw w terminie przez Radę Wydziału. W dniu 6 listopada 2018 r. Strona skarżąca wniosła do Senatu A następujące wnioski: • wniosek z dnia 25 października 2017 r. o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Wydziału Filologicznego A z dnia [...]r. w sprawie podjęcia zawieszonego [...] roku postępowania habilitacyjnego, • wniosek z dnia 31 października 2017 r. o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Wydziału Filologicznego nr [...] z dnia [...]r. zawierającej stanowisko Rady Wydziału odmawiającej umorzenia postępowania habilitacyjnego, mimo wycofania wniosku o przeprowadzenie postępowania (wniosek o umorzenie postępowania ponowiony został w dniu 15 września 2017 r.). Z kolei w dniu 16 listopada 2017 r. wpłynęła do Senatu A skarga na działania Rady Wydziału oraz wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie niezgodnego z prawem wywierania nacisków na sposób głosowania w postępowaniu administracyjnym oraz wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec prof. M.K. i prof. K.K.. Senat A na posiedzeniu w dniu [...]r. ustosunkował się do złożonych wniosków, skargi, jak i do treści pisma Centralnej Komisji podejmując w tym zakresie uchwały nr [...], [...], [...]i [...]. Senat A stwierdził swoją niewłaściwość w tych sprawach informując o tym Stronę skarżącą i Centralną Komisję. W uzasadnieniu uchwały Senatu nr [...] m.in. podkreślono, że przy zbiegu różnych środków zaskarżania, postępowanie odwoławcze (zwyczajne) ma pierwszeństwo przed postępowaniem w trybie nadzwyczajnym, gdyby wnioski o stwierdzenie nieważności został złożone bezpośrednio do Centralnej Komisji. Następnie skarżąca złożyła do Senatu A kolejne wnioski: • wniosek z dnia 28 listopada 2017 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Rady Wydziału z dnia [...] r. odmawiającej jej nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie kulturoznawstwo oraz • wniosek z dnia 2 grudnia 2017 r., w którym zażądała przekazania wszystkich złożonych do Senatu A wniosków i skarg do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w W.. Na posiedzeniu w dniu [...]r. Senat A ustosunkował się do złożonych wniosków podejmując w tym zakresie uchwały nr [...9 i [...] i po raz kolejny stwierdził swoją niewłaściwość w tych sprawach informując o tym Stronę skarżącą. W dniu 14 lutego 2018 r. Senat A otrzymał do wiadomości pismo Centralnej Komisji kierowane do Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2018 r., znak: [...], w przedmiocie wniosku o rozpoznanie sporu o właściwość w postępowaniu administracyjnym, co do rozpoznania wniosków i zażaleń Strony skarżącej. Na posiedzeniu w dniu [...]r. Senat A ustosunkował się do wniosku Centralnej Komisji o rozpoznanie sporu o właściwość w postępowaniu administracyjnym w uchwale nr [...], którą przekazano Prezesowi Rady Ministrów. Pismem Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2018 r., znak: [...], poinformowano, że organ ten nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu, a jednocześnie stwierdzono, że senat uczelni nie spełnia kryteriów organu administracji publicznej. Pismem z [...]r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36§ 1 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2018 r., w sprawie o sygn. akt: II SAB/Wa 551/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę, stwierdzając, że zarzut bezczynności Centralnej Komisji okazał się zasadny. Wyrok ten jest prawomocny. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że podziela pogląd przedstawiony przez Centralną Komisję, że zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji rozpatruje organ wyższego stopnia. Kompetencje Centralnej Komisji w sprawach dotyczących przewodów doktorskich i habilitacyjnych są enumeratywnie określone w art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, z którego wynika, że Centralna Komisja rozpatruje jedynie odwołania od negatywnych uchwał rady wydziału (rady naukowej) podejmowanych na kolejnych etapach postępowania doktorskiego czy habilitacyjnego. Takiej podstawy nie można również wywieść z art. 29 a ust. 1 ustawy. Tym samym nie jest ona organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 k.p.a., zatem jest organem niewłaściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącej z 20 lipca 2017 r. o stwierdzenie nieważności uchwały z dnia [...]r. Oznacza to, że Centralna Komisja uznając, że jest organem niewłaściwym w sprawie, zgodnie z art. 65 § k.p.a. powinna niezwłocznie przekazać wniosek skarżącej organowi właściwemu i zawiadomić o tym stronę z uzasadnieniem. Organ nie wykonał tej czynności do dnia wyrokowania w sprawie, co niewątpliwie oznacza, że pozostaje w bezczynności. Bezczynności tej nie znosi wydane przez Centralną Komisję postanowienie z dnia [...]r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Wydziału Filologicznego A w K. z [...] r., bowiem nie jest to prawnie właściwa forma załatwienia wniosku. W dniu 9 lipca 2018 r. Senat A otrzymał do wiadomości pismo Centralnej Komisji kierowane do Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 maja 2018 r., znak: N[...], w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie wniosku o rozpoznanie sporu o właściwość w postępowaniu administracyjnym. Centralna Komisja pismem z dnia [...]r. zatytułowanym "Przekazanie spraw wg. właściwości do rozpoznania", znak: [...], na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach, przekazała Senatowi A według właściwości do rozpoznania następujące wnioski i zażalenia Strony skarżącej: • wniosek z dnia 20 lipca 2017 r. o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Wydziału Filologicznego A z dnia [...]r. o odmowie nadania K.W. stopnia naukowego doktora habilitowanego, • wniosek z dnia 25 września 2017 r. o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Wydziału Filologicznego A w K. z dnia [...]r. • odmawiającej nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie kulturoznawstwo dr K.W., • zażalenie z dnia 28 września 2017 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania i niezałatwienie spraw w terminie przez Radę Wydziału Filologicznego A w K., • wniosek z dnia 20 lipca 2017 r. o stwierdzenie nieważności uchwały Komisji Habilitacyjnej z dnia [...]r., • wniosek z dnia 13 września 2017 r. o powstrzymanie się z podejmowaniem jakichkolwiek decyzji w sprawie do czasu wydania decyzji przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów, która jest organem nadrzędnym, • wniosek z dnia 15 września 2017 r. o umorzenie postępowania administracyjnego. W dniu 21 sierpnia 2018 r. Senat A otrzymał adresowane do Centralnej Komisji pismo Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 sierpnia 2018 r., znak: [...], w którym zawarto informację, że wobec przekazania do Senatu A przez Centralną Komisję spraw wg właściwości wniosek Centralnej Komisji o rozpatrzenie sporu o właściwość w postępowaniu administracyjnym uznano za wycofanie wniosku z dnia 20 lutego 2018 r. Senat A na posiedzeniu w dniu 25 września 2018 r. ustosunkował się do pisma Centralnej Komisji z dnia 25 lipca 2018 r, znak: [...], w przedmiocie przekazania spraw wg właściwości i podjął w tym zakresie uchwały nr 281 oraz 282 w których ponownie podkreślił, iż tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem nadzorczym (nadzwyczajnym). Konsekwencją stanowiska Senatu A zawartego w uchwale nr [...] był wniosek A do Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2018 r., znak: [...], w przedmiocie wniosku o rozpoznanie sporu o właściwość w postępowaniu administracyjnym. Prezes Rady Ministrów pismem z dnia 16 października 2018 r., znak: [...]), potwierdził dotychczasowe stanowisko organu o potwierdzeniu braku podstaw do przypisania Senatowi A statusu organu administracji publicznej. Uchwałą nr [...]. z dnia [...]r. Senat A ponownie stwierdził że przedmiotowe wnioski Strony skarżącej powinny być rozpatrzone przez Centralną Komisję w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego i w konsekwencji przesłał dokumentację do Centralnej Komisji przy piśmie z dnia 20 listopada 2018 r., znak: [...]. W tym stanie rzeczy Strona wniosła do WSA w Gliwicach skargę na bezczynność Senatu A, zarzucając naruszenie art.8, art.12, art.35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. Nr 98, poz., 1071 ze zm.) – dalej w skrócie "k.p.a.", przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu. Skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Senatu A do rozpatrzenia wniosków z dnia 25 września 2017r. oraz z dnia 20 lipca 2017r. o stwierdzenie nieważności Uchwał Rady Wydziału Filologicznego A, zgodnie z prawomocnym Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2018 roku zgodnie z którym to Senat A jest organem właściwym do rozpatrzenia tych wniosków. Wnioski zostały przekazane Senatowi A przez Centralną Komisję 25 lipca 2018 roku 2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; 3) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r., Nr 34, poz. 173) w związku z art 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie "P.p.s.a." – orzeczenie, iż bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu; 4) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a , 5) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, Strona opisała w zarysie przebieg postępowania i główny nacisk położyła na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt: II SAB/Gl 551/17. Podkreśliła, że w cytowanym wyżej wyroku Sąd wskazał, że Centralna Komisja nie jest organem wyższego rzędu w rozumieniu artykułu 157 § 1 k.p.a, zatem jest organem niewłaściwym do rozpatrzenia wniosków o stwierdzenie nieważności uchwał Rady Wydziału Filologicznego A. Stwierdziła, że złożyła wnioski o stwierdzenie nieważności Uchwał Rady Wydziału Filologicznego A z dnia [...], z dnia [...] bo Rada Wydziału wydawała decyzje mimo, że Strona wycofała wniosek o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego i mimo że przez dwa lata jej postępowanie było zawieszone na podstawie art. 98 k.p.a. W odczuciu Strony skarżącej rażąco naruszono prawo. Także Prokuratura w K. dostrzegła nieprawidłowości i prowadzi dochodzenie w sprawie możliwości przekroczenia uprawnień przez byłego dziekana Wydziału Filologicznego prof. R.M. Dnia [...] dokumenty zostały przekazane przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów zgodnie z prawomocnym Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do Senatu A w K.. Do dnia dzisiejszego Senat A nie rozpatrzył przedmiotowych wniosków o stwierdzenie nieważności Uchwał Rady Wydziału, czym naruszono zasadę zapisaną w art. 35 § 1 k.p.a. Skarżąca stwierdziła, że w dniu 25 czerwca 2018 roku Rektor A w K. poinformował, że stanowisko Senatu A pozostaje niezmienne, a "wyrażony w uzasadnieniu wyroku pogląd sądu, zresztą ogólnie rzecz ujmując wielce dyskusyjny, jest wyłącznie poglądem tego sądu, w ocenie którego Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów jakoby nie może być organem wyższego stopnia". Kategorycznie stwierdziła, że bez względu na zdumiewające stanowisko Rektora Uczelni ma prawo do otrzymania określonych decyzji których od ponad roku nie może uzyskać. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Na wstępie organ stwierdził, że uchwały Rady Wydziału, których stwierdzenia nieważności przez Senat A domaga się Strona skarżąca, pierwotnie kierowane były do Centralnej Komisji. Organ podkreślił, że wnioski te składane były pomimo biegnącego równolegle w tym czasie postępowania habilitacyjnego - w zwykłym toku instancyjnym. Co więcej, Strona skarżąca od ww. uchwał Rady Wydziału, których stwierdzenia nieważności domagała się od Centralnej Komisji a później Senatu A, wnosiła odwołania do Centralnej Komisji w trybie art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach. Zatem już w czasie, kiedy przedmiotowe wnioski były składane do Centralnej Komisji, Strona skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności: po pierwsze uchwały z dnia [...]r., która została później [...]r. uchylona przez Centralną Komisję, a po drugie uchwały z dnia [...]r., od której pismem z dnia 19 października 2017 r. złożyła odwołanie do Centralnej Komisji. W istocie już wtedy działanie Strony skarżącej stwarzało poważne ryzyko wywołania chaosu proceduralnego, który mógł polegać na prowadzeniu w jednym czasie, a później także przez dwa różne organy, dwóch odrębnych proceduralnie postępowań, chociaż dotyczących okoliczności faktycznych i prawnych będących przedmiotem jednego i tego samego toczącego się postępowania habilitacyjnego, a mianowicie: w trybie zwykłym, w tym w trybie odwoławczym oraz w trybie nadzwyczajnym - nadzorczym. Wniosek o odrzucenie skargi organ uzasadnił w ten sposób, że skarga powinna ulec odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., albowiem skarga na bezczynność została wniesiona w sprawie, do której załatwienia nie jest właściwy wskazany przez Stronę skarżącą organ tj. Senat A, a która ponadto w zakresie dotyczącym uchwały Rady Wydziału z dnia [...] r., objętej wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności z dnia [...]r. dotyczy nieistniejącego aktu już w chwili składania wniosku. Odnośnie wniosku o oddalenie skargi organ stwierdził, że z przedstawionego szczegółowego obrazu zdarzeń i okoliczności związanych ze składanymi wnioskami Strony skarżącej, w tym wnioskami będącymi przedmiotem złożonej skargi, bezsprzecznie wynika, iż organ do każdego z tych wniosków ustosunkował się bez zbędnej zwłoki. Zważywszy zaś na kolegialny charakter organu i wynikający z tego określony rodzaj i sposób procedowania (posiedzenia raz w miesiącu, z wyjątkiem miesiąca sierpnia stanowiącego czas wolny dla nauczycieli i studentów od zajęć edukacyjnych.) Skarżony organ podejmował stosowne uchwały niezwłocznie. O każdym podjętym stanowisku Strona skarżąca była informowana wraz z jego doręczeniem w formie pisemnej. Należy również podkreślić, że stanowisko Skarżonego organu było znane także Centralnej Komisji począwszy od dnia doręczenia uchwały Senatu A nr [...] z dnia [...]r. W podsumowaniu swojego stanowiska, organ wyeksponował cztery wnioski: Po pierwsze. Wszystkie wskazane wyżej wnioski Strony skarżącej wniesione do Senatu A złożone zostały (doręczone) po 6 listopada 2017 r., a więc po dacie skutecznego złożenia przez Stronę skarżącą w dniu 23 października 2017 r. odwołania (datowanego na dzień 19 października 2017 r.) do Centralnej Komisji od uchwały Rady Wydziału z dnia [...]r. o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Po drugie. Strona skarżąca, a przede wszystkim Centralna Komisja, co najmniej od początku roku 2018 zna stanowisko Senatu A co do podstaw uznania swojej niewłaściwości w załatwieniu wniosków, albowiem uchwały Senatu A nr [...], [...], i [...] są im znane, zwłaszcza gdy chodzi o uchwałę nr [...], w której Skarżony organ podnosi fakt wniesionego odwołania i tym samym prymat (pierwszeństwo) postępowania odwoławczego przed postępowaniem w trybie nadzwyczajnym. Po trzecie. Pomimo prowadzonego postępowania odwoławczego wskutek odwołania Strony skarżącej od uchwały Rady Wydziału z dnia [...]r. o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Centralna Komisja pismem datowanym na dzień 25 lipca 2018 r. (doręczonym Senatowi A w dniu 31 lipca 2018 r.), znak: [...], przekazuje sprawy wniosków wg właściwości do rozpoznania Senatowi A. Po czwarte. Decyzja Centralnej Komisji datowana na dzień [...]r., znak: [...], utrzymująca zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału z dnia [...]r. zostaje doręczona Radzie Wydziału dopiero 4 grudnia 2018 r. Zatem w chwili podjęcia uchwały Senatu A nr [...] z dnia [...]r. oraz uchwały nr [...] z dnia [...]r. (o zwrocie wniosków Centralnej Komisji) Senat A miał prawo uważać, że postępowanie odwoławcze przed Centralną Komisją jest ciągle w toku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie . Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a wyżej wymienionej ustawy, w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie wbrew wywodom zawartym w odpowiedzi na skargę Sąd przyjął, iż skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna jako dotycząca innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zdaniem Sądu przedmiotowa skarga dotyczy uprawnień związanych z możliwością ubiegania się o nadanie stopnia naukowego określonego ustawą o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopni i tytułu w zakresie sztuki. W zakresie zaś twierdzeń, iż skarga dotyczy nieistniejącego aktu już w chwili składania wniosku, gdzie w następstwie rozpoznania odwołania od niej Centralna Komisja, decyzją z dnia [...]r. sporną uchwałę uchyliła i sprawę przekazała do ponownego rozpoznania Radzie Wydziału, to uwaga ta jest nieistotna z tego względu, iż po pierwsze niezależnie od tego czy istnieje, czy też nie przedmiot sporu co do którego strona wnioskowała o jego usunięcie z obrotu prawnego, to i tak formalnie wniosek z dnia 20 lipca 2017 r. o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Wydziału z dnia [...]r. o odmowie nadania Stronie skarżącej stopnia doktora habilitowanego winien zostać rozpatrzony. Tymczasem został on skierowany do Centralnej Komisji, która o czym poniżej, nie jest właściwa do stwierdzenie nieważności uchwały. Należy mieć na uwadze, iż Komisja wydaje decyzje administracyjne jedynie w dwóch rodzajach "spraw" 1. Odwołanie od uchwały o odmowie nadania stopnia doktora lub doktora habilitowanego (art. 21 ust.1 ustawy o stopniach), 2. Stwierdzenie nieważności postępowania w sprawie nadania tytułu lub stopnia, jeżeli w pracy stanowiącej podstawę nadania tytułu lub stopnia osoba ubiegająca się o tytuł lub stopień przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowe, (art. 29 a ust.1 i 2 ustawy o stopniach). Po drugie zaś skarga dotyczyła bezczynności w zakresie nierozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności kolejnej uchwały Rady Wydziału, z dnia [...]r., która to funkcjonuje w obrocie prawnym bowiem jak wynika z akt sprawy ostateczną decyzją z dnia [...]r., nr [...], Centralna Komisja w postępowaniu odwoławczym utrzymała w mocy w/w uchwałę Radę Wydziału, odmawiającą Skarżącej nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopAcił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd – na podstawie art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie braku działania organu, polegającego na niezałatwianiu w terminie sprawy, do której był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, np. do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wydawnictwo Prawnicze PWN, Warszawa 1996 r., s. 62-63). Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W sprawie skarga dotyczyła bezczynności Senatu A w zakresie braku rozpatrzenia wniosków strony: 1. z dnia 20 lipca 2017r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Wydziału Filologicznego z dnia [...]r odmawiającej stronie nadania stopnia habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie kulturoznawstwo , 2. z dnia 25 września 2017r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Wydziału Filologicznego z dnia [...]r. odmawiającej stronie nadania stopnia habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie kulturoznawstwo. Ocenie zatem podlega okoliczność czy w odniesieniu do przedmiotowych wniosków strony Senat Uniwersytetu miał obowiązek podjęcia działań w określonej formie i określonym terminie . Przypomnienia w tym miejscu wymagają okoliczności stanu faktycznego w jakich doszło do obecnego wniesienia skargi do tutejszego Sądu na bezczynność Senatu A w przedmiocie rozpoznania wskazanych wyżej wniosków. Otóż strona pismem z [...]r. złożyła do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wniosek, na podstawie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U z 2017 poz. 1257) – dalej jako "kpa." o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Wydziału Filozoficznego A z 17 listopada 2017 r. gdzie podała, że uchwała ta została obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z 14 września 2017 r. następnie złożyła do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w zakresie nierozpatrzenia wniosku z 20 lipca 2017 r. o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Wydziału z [...]r. i pismem z 20 września 2017 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2018r. o sygn. akt II SAB/Wa 551/17 zobowiązał Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 20 lipca 2017 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy i stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; oddalając skargę w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie podzielił pogląd Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, że zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji rozpatruje organ wyższego stopnia. Wskazał przy tym iż kompetencje Centralnej Komisji w sprawach dotyczących przewodów doktorskich i habilitacyjnych są enumeratywnie określone w art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, z którego wynika, że Centralna Komisja rozpatruje jedynie odwołania od negatywnych uchwał rady wydziału (rady naukowej) podejmowanych na kolejnych etapach postępowania doktorskiego czy habilitacyjnego. W ocenie WSA w Warszawie takiej podstawy nie można również wywieść z art. 29 a ust. 1 ustawy o stopniach i tytułach naukowych oraz stopni i tytułu w zakresie sztuki – dalej ustawa o stopniach-. Tym samym WSA stwierdził iż Centralna Komisja nie jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 k.p.a., zatem jest organem niewłaściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącej z 20 lipca 2017 r. o stwierdzenie nieważności w/w uchwały z dnia 17 listopada 2015 r. Zdaniem WSA Centralna Komisja uznając, że jest organem niewłaściwym w sprawie, zgodnie z art. 65 § k.p.a. powinna niezwłocznie przekazać wniosek skarżącej organowi właściwemu i zawiadomić o tym stronę z uzasadnieniem. Podsumowując WSA w z dcni stwierdził iż skoro organ nie wykonał tej czynności do dnia wyrokowania w sprawie, to tym samym pozostaje w bezczynności. Z tej przyczyny Sąd zobowiązał Centralną Komisję do rozpatrzenia wniosku skarżącej z 20 lipca 2017 r. Wyrok ten jest prawomocny i nie był przedmiotem skargi kasacyjnej do NSA. Zawiadomieniem z dnia 25 lipca 2018r na podstawie art. 65 § 1 kpa Centralna Komisja Do Spraw Stopni i Tytułów wskazując, iż uwzględnia w ten sposób wskazania wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2018r. przekazała wniosek strony z dnia 20 lipca 2017 o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Wydziału Filologicznego A z 17 listopada 2015 do Senatu A . Przekazał także analogiczne wnioski strony i zażalenia w ramach procedowania Rady Wydziału Filologicznego A to jest wniosku strony o stwierdzenie nieważności uchwały z [...] o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Strona pismem z dnia 19 listopada 2018r wniosła ponaglenia do A w przedmiocie konieczności podjęcia w ślad za wyrokiem WSA W Warszawie decyzji rozpatrujących jej wnioski w przedmiocie stwierdzenia nieważności chwał Rady Wydziału Filologicznego A odmawiających stronie nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie kulturoznawstwo. Dodać należy, iż po otrzymaniu powołanego zawiadomienia o przekazaniu wniosków strony A wystąpił do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o rozstrzygnięcie w trybie art. 22 § 1 pkt 9 kpa sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy Centralną Komisją Do spraw Stopni i Tytułów a Senatem A w sprawie organu właściwego do rozpoznania wniosków strony z 20 lipca 2017, 25 września 2017 o stwierdzenie nieważności uchwał o odmowie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. 2018r . stwierdził brak swojej właściwości podnosząc iż zgodnie z art. 22 § 1 pkt 9 kpa mógłby procedować w sprawie jedynie w przypadku podmiotów mieszczących się w pojęciu " ministra ". Jednak ani Senat A a ani Centralna Komisja Do Spraw Stopni i Tytułów nie zawiera się w przedstawiony pojęciu. W tak zaistniałym stanie faktycznym sprawy podniesienia wymaga, iż Senat A w dalszym ciągu stoi na stanowisku, iż nie jest uprawnionym organem do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Wydziału Filologicznego A odmawiających stronie nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie kulturoznawstwo z dnia [...]r. i z dnia [...]r. Stoi na stanowisku, iż nawet jeśli w przypadku senatu uczelni sprawuje w określonym zakresie w stosunku do pozostałych organów uczelni kompetencje nadzorcze lub kontrolne, to nie odnoszą się one do spraw nadania lub odmowy nadania stopni naukowych. Status i kompetencje organu administracji publicznej, w tym również w znaczeniu funkcjonalnym, muszą jednoznacznie wynikać z przepisu prawa. W jego ocenie treść art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach świadczy o tym, iż Centralną Komisję należy uznać za organ wyższego stopnia, o którym mowa w art. 157 § 1 k.p.a. Twierdzenie zaś, jakoby przepis ten przyznawał Centralnej Komisji kompetencję jedynie do rozpatrywania odwołań od negatywnych uchwał rady wydziału (rady naukowej), podejmowanych na kolejnych etapach postępowania doktorskiego lub habilitacyjnego, jest nie do zaakceptowania, albowiem jednoznacznie przesądzając o właściwości instancyjnej w trybie zwykłym, przesądza tym samym o właściwości instancyjnej w trybie nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności, która na tej zasadzie przypisana jest Centralnej Komisji. Podniesienia również wymaga także, iż w czasie, kiedy przedmiotowe wnioski składane był do Centralnej Komisji, gdzie strona najpierw domagała się stwierdzenia nieważności: uchwały z dnia [...] r. Rady Wydziału Filologicznego A o odmowie nadania stopnia habilitowanego to ta uchwała [...]r. została uchylona przez Centralną Komisję w trybie postępowania odwoławczego. Zaś uchwała z dnia [...]r. Rady Wydziału Filologicznego A odmawiająca nadania stopnia habilitowanego była przedmiotem odwołania do Centralnej Komisji , która to uchwała została utrzymana w mocy decyzją tego organu z dnia [...]r. Skarżąca konsekwentnie domaga się od Senatu A by ten rozpoznał jej jako właściwy organ wnioski o stwierdzenie nieważności w/w uchwał Rady Wydziału Filologicznego A odmawiających jej nadania stopnia doktora habilitowanego w zakresie kulturoznawstwo i zarzuca pozostawanie w bezczynności w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie Sąd stanął na stanowisku, iż Senat A nie pozostaje w bezczynności co do braku rozpoznania wniosków strony o stwierdzenie nieważności w/w uchwał Rady Wydziału Filologicznego A odmawiających jej nadania stopnia habilitowanego w zakresie kulturoznawstwo. Nie jest bowiem organem uprawnionym do orzekania w tym zakresie . W tym miejscu nawiązując do twierdzeń strony, iż pogląd o właściwości Senatu do rozpoznania wniosku wynika jednoznacznie z wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2018r. o sygn. akt II SAB/WA 551/17 i tym samym ma moc wiążącą w sprawie to zauważyć należy, iż nie jest on trafny. Z lektury tegoż orzeczenia nie wynika bowiem by WSA w Warszawie wskazał by Senat A był organem właściwym do rozpatrzenia wniosków strony o stwierdzenie nieważności uchwały z dnia [...]r. Jednoznacznie stwierdził jedynie, iż Centralna Komisja rozpatruje odwołania od negatywnych uchwał rady wydziału (rady naukowej) podejmowanych na kolejnych etapach postępowania habilitacyjnego i nie jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 kpa, zatem nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku strony o stwierdzenie nieważności. Rozważenia wymaga zatem czy w świetle obowiązujących regulacji prawnych trafnym jest pogląd Senatu, iż nie jest on organem właściwym do rozpatrzenia wniosku strony o stwierdzenie nieważności uchwał Rady Wydziału Filologicznego A w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Stwierdzenie nieważności jest szczególnym, nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji administracyjnej , bądź aktów prawnych co do których ustawodawca taki tryb przewidział . A skoro tak to jedynie w ściśle określonym przez ustawodawcę przypadkach dopuszczalne w tym zakresie jest orzekanie przez określone organy. Zaznaczenia także wymaga, iż przy interpretacji przywołanego przepisu należy kierować się naczelną zasadą prawa administracyjnego, jaką jest zakaz domniemania kompetencji. Z zasady tej wynika, że normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły i literalny, bez możliwości stosowania rozszerzającej wykładni przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii. Takie stanowisko wielokrotnie prezentował Trybunał Konstytucyjny w swym orzecznictwie (zob. orzeczenie K. 5/86, U 6/87, K 1/89, U 3/92, K 11/93). Jeżeli organ stanowiący wychodzi poza wytyczne zawarte w upoważnieniu, to mamy do czynienia z przekroczeniem kompetencji, a więc istotnym naruszeniem prawa, co w konsekwencji musi skutkować stwierdzeniem nieważności aktu (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2000 r., K 25/99 OTK 2000/5/141). W konsekwencji powyższych uwag zasadnym jest wniosek, iż uchwały Rady Wydziału w w/w określonym przedmiocie mogły być usunięte z obrotu prawnego wyłącznie w trybie wskazanym przez ustawodawcę, a to uregulowanym ustawą z dnia 14 marca 2003r o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki – ustawa o stopniach - ( Dz. U. z 2016 r. 882 ). Ustawa ta w sposób wyczerpujący regulowała zagadnienia związane z możliwościami usunięcia z obrotu prawnego uchwał o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. I tak art. 21 stanowił, iż osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18 ust. 11 (uchwała o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego ), jeżeli są one odmowne odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem .(....). W art 29 ustawy wskazano zaś, iż w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Powołany przepis stanowił zatem podstawę do odpowiedniego stosowania przepisów kpa do postępowania dotyczącego nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie i zastosowania odpowiedniego przepisów kpa, a z taką sytuacją mamy do czynienia w zakresie braku regulacji prawnej co do wskazania organu i zasad stwierdzenia nieważności uchwały za wyjątkiem uregulowania z art. 29a , który dotyczy możliwości prawej dla Rady właściwej jednostki organizacyjnej lub odpowiednio Centralnej Komisji, by w drodze decyzji, stwierdzić nieważność postępowania w sprawie nadania tytułu lub stopnia, jeżeli w pracy stanowiącej podstawę nadania tytułu lub stopnia osoba ubiegająca się o tytuł lub stopień przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego. Jednak to odpowiednie stosowanie przepisów kpa oznacza, iż ich stosowanie dotyczyło stwierdzenia nieważności jedynie decyzji administracyjnych, postanowień administracyjnych, podczas, gdy w sprawie mamy do czynienia z wnioskami o stwierdzenie nieważności uchwał. Ustawodawca kompleksowo unormował tryb procedowania organu w każdym przedmiocie dotyczącym nadania lub odmowy nadania stopnia naukowego – doktora habilitowanego. Tym samym ustawodawca wyznaczył tak granice jak i podstawy działania do rozstrzygania w zakresie dotyczącym każdego etapu , każdej fazy uruchomionego będącego w obrocie prawnym wskutek udziału uprawnionego o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego. Tym samym skoro brak jest normy prawnej stanowiącej podstawę do działania organu – Senatu Uniwersytetu w zakresie objętym wnioskami to jest stwierdzenia nieważności uchwał, to nie sposób uznać aby Senat A był w tym przedmiocie bezczynnym. Nadto zauważyć należy, iż z zapisów Statutu A uchwalonego w dniu [...]r. nie wynika by Senat A był organem właściwym do stwierdzenia nieważności uchwały organu kolegialnego uczelni- Rady Wydziału. Z zapisów tegoż statutu taka norma kompetencyjna nie wynika. W § 50 wskazano, iż senat podejmuje uchwały w sprawach określonych w ustawie o szkolnictwie wyższym (pojęcie ustawy zdefiniowano w § 1 ), gdzie jednak nie wskazano spornego zakresu orzekania dla tegoż organu. Podobnie nie podano w statucie Uniwersytetu by senat był uprawniony do orzekania w zakresie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Wydziału. W konsekwencji wskazanych uwag, gdy skarga na bezczynność Senatu A w przedmiocie rozpoznania wniosków strony okazała się niezasadna na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło