III SAB/Gl 9/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-02-19
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Małgorzata Herman, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda pozostaje w bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy, jeśli wniosek został pozostawiony bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, a dodatkowo bieg terminów załatwiania spraw został zawieszony na mocy przepisów specustawy?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność Wojewody została oddalona, ponieważ organ nie pozostawał w bezczynności. Po pierwsze, Wojewoda prawidłowo pozostawił wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy bez rozpoznania z powodu nieskutecznego uzupełnienia braków formalnych przez skarżącego, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Po drugie, bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy został zawieszony na mocy przepisów specustawy (art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy), co wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania.Stan faktyczny
Skarżący, obywatel Nigerii, złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy. Skarżący zarzucił organowi bezczynność, mimo że Wojewoda pozostawił jego wniosek bez rozpoznania z powodu nieprawidłowego uzupełnienia wymaganych dokumentów. Skarżący podniósł, że organ powinien był wezwać go do usunięcia braków, a nie pozostawiać wniosku bez rozpoznania, co miało dla niego negatywne konsekwencje prawne i finansowe. Wojewoda w odpowiedzi na skargę argumentował, że pozostawienie wniosku było zasadne, a ponadto bieg terminów załatwiania spraw został zawieszony na mocy przepisów specustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi V.A. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy oddala skargę.
Pismem z 10 grudnia 2024 r. obywatel Nigerii – V. A. (dalej: skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej: Wojewoda, organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy domagając się:
1. zobowiązania organu do wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy,
z jednoczesnym precyzyjnym wskazaniem wymagań, które muszą zostać spełnione w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku,
2. stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności,
3. orzeczenia, że skarżącemu przysługuje uprawnienie do legalnego pobytu na terytorium RP od momentu złożenia wniosku o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy, co najmniej do momentu, kiedy upłynie termin do wykonania wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku,
4. przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł,
5. zasądzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że 17 maja 2022 r. skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Jako, że do złożenia wniosku doszło podczas legalnego pobytu cudzoziemca w Polsce, to legalność jego pobytu na terytorium RP została automatycznie przedłużona na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 769). W odpowiedzi na wniosek, pismem z 28 września 2023 r. skarżący został wezwany do osobistego złożenia odcisków palców 21 listopada 2023 r. W tym też dniu skarżącemu wręczono wezwanie do uzupełnienia w terminie 14 dni braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wypełnionego i podpisanego przez osobę reprezentującą firmę pracodawcy. W zakreślonym terminie skarżący wykonał wezwanie i złożył wypełniony załącznik podpisany przez osobę reprezentującą pracodawcę. Organ stwierdził, że złożony przez skarżącego załącznik nr 1 został wypełniony nieprawidłowo i zawiera braki formalne Pismem z 18 lipca 2024 r. Wojewoda poinformował skarżącego o pozostawieniu wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy bez rozpoznania. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że skarżący interesując się sprawą, kilkakrotnie kontaktował się z organem z prośbą o udzielenie informacji o stanie sprawy. Podczas jednej z wizyt w Urzędzie został poinformowany, zostanie wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku. Okoliczności te potwierdza także zaświadczenie [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z 28 lutego 2024 r., wydane ponad trzy miesiące po złożeniu załącznika nr 1 do wniosku. Z jego treści wynika, że wniosek obarczony jest brakami formalnymi, do uzupełnienia których cudzoziemiec zostanie wezwany. Żadne wezwanie w tym przedmiocie nie zostało jednak wystosowane do skarżącego.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego skoro Wojewoda uznał, że załącznik nr 1 do złożonego wniosku nie został uzupełniony prawidłowo przez pracodawcę zatrudniającego skarżącego, to powinien on wezwać skarżącego do przedłożenia prawidłowo wypełnionego dokumentu wraz z dokładnym wskazaniem popełnionych uchybień. Uzupełnienie braków formalnych podania nie pozwala organowi administracji publicznej na zastosowanie art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), ponieważ rygor zawarty w tym przepisie odnosi się wyłącznie do nieusunięcia braków pisma. Pozostawienie podania bez rozpoznania jest możliwe wówczas, gdy wnoszący je w ogóle nie uzupełnił wskazanego braku formalnego lub uzupełnił go, ale niezgodnie z wymaganiami precyzyjnie określonymi w wezwaniu.
Skoro zatem, zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a., organ powinien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, co w analizowanej sprawie sprowadza się do skierowania do cudzoziemca wezwania do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku niezwłocznie po ich wykryciu, to wobec niepodjęcia tej czynności należy przyjąć, że Wojewoda pozostaje w bezczynności.
Pełnomocnik skarżącego zwrócił ponadto uwagę, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania rodzi tragiczne skutki dla skarżącego. Organ miał wiedzę, że w dacie pozostawienia wniosku bez rozpoznania poprzednie zezwolenie na pobyt czasowy skarżącego wygasło, a zatem od tego momentu jego pobyt na terytorium RP jest nielegalny. Oznacza to, że po pierwsze cudzoziemiec nie ma szans na skuteczne złożenie nowego wniosku na pobyt czasowy, a po drugie zagrożony jest postępowaniem deportacyjnym. W wyniku nieuzasadnionego pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania Komendant Placówki Straży Granicznej 17 października 2024 r. zobowiązał skarżącego do powrotu oraz nałożył na niego zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku. Wykonanie decyzji zobowiązującej do powrotu do ojczyzny wyrządzi skarżącemu niepowetowaną szkodę i wpłynie negatywnie na jego życie. Skarżący legalnie przebywa bowiem w Polsce od 2017 r., legalnie pracuje, odprowadza podatki, zaręczył się z polską obywatelką, z którą w niedługim czasie planuje ślub. Ponadto jest osobą o nieposzlakowanej opinii, pracuje jako lektor języka angielskiego i uczy zarówno dzieci jak i młodzież tego języka w placówkach prywatnych i publicznych. Działania organu doprowadziły także do przeprowadzenia u pracodawców skarżącego kontroli legalności zatrudnienia, którym grozi kara pieniężna w wysokości 30 000 zł.
Argumentując zasadność przyznania skarżącemu sumy pieniężnej pełnomocnik wskazał, że na skutek błędu Wojewody skarżący stracił zatrudnienie
w publicznym przedszkolu oraz prywatnych szkołach podstawowych, utracił także możliwość zarobkowania i poniósł koszty na pomoc prawną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Potwierdził, że 17 maja 2022 r. do organu wpłynął wniosek skarżącego o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy, a następnie 28 listopada 2024 r. ponaglenie adresowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Ponaglenie to nie zostało przekazane do organu wyższego stopnia w związku z regulacją zawartą w art. 37 § 3a k.p.a. w zw. z art. 112a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 100d ust. 3 i 4 u.p.o.u. Dalej organ podkreślił, że aktualnie postepowanie jest w toku, a sprawa realizowana jest zgodnie z kolejnością wpływu. Ponadto do pełnomocnika zostało wysłane wezwanie do uzupełnienia dokumentów wymaganych do wydania decyzji pozytywnej w sprawie
Wojewoda zwrócił uwagę, że ustawa o cudzoziemcach stanowi lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. I tak zgodnie z art. 112a tej ustawy termin wydania decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wynosi 60 dni, ale termin ten biegnie nie od daty wpływu wniosku, lecz dopiero od zaistnienia ostatniego ze wskazanych w ust. 2 zdarzeń.
Ponadto organ zauważył, że art. 100d u.p.o.u. wprowadza zawieszenie terminu załatwienia sprawy do 30 września 2025 r., co oznacza, że bezzasadny jest zarzut bezczynności. Wskazana wyżej ustawa ma zastosowanie nie tylko do obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP w okresie od 24 lutego 2022 r. ale do wszystkich wymienionych w tym przepisie postępowań dotyczących cudzoziemców.
Wyjaśniając powód przedłużonego procedowania nad złożonym przez skarżącego wnioskiem wskazał, że do organu wpływa od kilku lat ogromna, stale powiększająca się liczba wniosków pobytowych, powodująca znaczące zwiększenie obłożenia pracą poszczególnych pracowników zaangażowanych w prowadzenie postępowań administracyjnych. Podobnie pandemia COVID-19 i spowodowany nią wzrost absencji chorobowej pracowników doprowadził do powstania zaległości
i wydłużenia czasu procedowania prowadzonych spraw.
Organ zwrócił również uwagę, że w związku z sytuacja spowodowaną konfliktem zbrojnym na Ukrainie w 2022 r. na pracowników wykonujących z ramienia Wojewody Śląskiego obowiązki w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców nałożono także dodatkowe zadania m.in. związane z przedłużeniem ważności wiz krajowych (umieszczanie naklejek wizowych w dokumentach podróży) dla wybranych grup obywateli Ukrainy i Białorusi, a także w zakresie rozpatrywania wniosków obywateli Ukrainy, Republiki Białorusi, Federacji Rosyjskiej oraz osób posiadających w tych państwach status bezpaństwowca dotyczących wydawania, przedłużania ważności, wydawania duplikatu lub wymiany Karty Polaka. Wszystkie te, dodatkowe zadania nie przyczyniły się do skrócenia czasu załatwiania spraw dotyczących legalizacji pobytu. Organ zaakcentował jednocześnie, że zaistniała sytuacja, która wpłynęła na obciążanie urzędów obsługujących stała się przyczyną wejścia do porządku prawnego 15 kwietnia 2022 r. regulacji ingerującej w bieg terminów załatwienia spraw administracyjnych dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która zawarta została w ustawie z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830), a jej celem jest umożliwienie dostosowania procedur i funkcjonowania administracji do zaistniałej sytuacji.
W kontekście żądania skarżącego, co do przyznania sumy pieniężnej, organ stanął na stanowisku, że skarżący nie odniósł żadnej szkody, a czas procedowania nad jego wnioskiem nie wpływa na jego sytuację pobytową w Polsce. Decyzja Komendanta Straży Granicznej w S. z 17 października 2024 r. w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu, w związku ze złożonym odwołaniem nie jest ostateczna i nie podlega wykonaniu. Natomiast po uzupełnieniu braków formalnych, zgodnie z art. 108 ustawy o cudzoziemcach pobyt cudzoziemca na terytorium RP uznawany jest za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. W niniejszej sprawie wymóg ten został przez skarżącego spełniony, gdyż 27 listopada 2024 r. wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody ponaglenie, które jednak nie zostało przekazane do organu wyższego stopnia.
Przechodząc do merytorycznej oceny wniesionej przez skarżącego skargi na bezczynność stwierdzić należy, że przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia "bezczynności". W art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ustawodawca wskazał z kolei, że o stanie bezczynności można mówić, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Powyższe pozwala przyjąć, że sądowa ocena stanu bezczynności ogranicza się do ustalenia, że sprawy nie załatwiono w terminie ustawowym albo wyznaczonym przez organ zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Innymi słowy, przedmiotem skargi na bezczynność jest wyłącznie ocena zachowania organu w postępowaniu administracyjnym przez pryzmat terminowości, a wniesienie skargi ukierunkowane jest na wymuszeniu na organie podjęcia wymaganej prawem czynności lub aktu. Bez znaczenia jest natomiast przyczyna niezałatwienia sprawy, w tym twierdzenia organu o usprawiedliwionej, czy też nieusprawiedliwionej bierności.
Generalnie z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Uwzględniając taką skargę sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Skarga na bezczynność stanowi właściwy środek prawny do spowodowania podjęcia przez organ czynności w sprawie, w której podanie zostało pozostawione bez rozpoznania. Nieuprawnione pozostawienie wniosku strony bez rozpoznania przez organ administracji publicznej nie należy jednak do kategorii aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ale uzasadnia wniesienie skargi na bezczynność takiego organu, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (wyrok NSA z 21 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 997/24, wyrok NSA z 25 kwietnia 2024 r., III OSK 768/24, dostępne w CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma rozstrzygnięcie, czy organ zasadnie pozostawił wniosek skarżącego o wydanie zezwolenia pobyt czasowy bez rozpoznania, tj. czy organ prawidłowo zastosował normę art. 64 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zgodnie bowiem z art. 105 ust. 1 i 2 ustawy z 13 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 769) cudzoziemiec, z wyjątkami określonymi w art. 139l ust. 1 i art. 139t ust. 1, składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie został złożony przez cudzoziemca osobiście, wojewoda wzywa go do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Mając na uwadze stan faktyczny sprawy, w ocenie Sądu zaistniały przesłanki aby pozostawić wniosek skarżącego bez rozpoznania, stosownie do art. 64 § 2 k.p.a., w myśl którego jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wbrew twierdzeniom skarżącego Wojewoda wystosował prawidłowo sformułowane wezwanie do skarżącego o uzupełnienie w terminie 14 dni braków formalnych wniosku. Wskazał w jakim zakresie należy wniosek uzupełnić tj. wezwał do złożenia załącznika nr 1 wypełnionego i podpisanego przez osobę reprezentującą pracodawcę oraz wskazał jaki jest rygor nieuzupełnienia braków. Należy podkreślić przy tym, że formularz wniosku, jako że jest skierowany właśnie do cudzoziemców, jest sporządzony w trzech językach (angielskim, francuskim i rosyjskim) i co istotne zawiera pouczenie, że jeżeli braki formalne wniosku (podania) nie zostaną usunięte w terminie, zostanie on pozostawiony bez rozpoznania. Wezwanie skarżący odebrał osobiście 27 listopada 2023 r. W zakreślonym terminie skarżący przedłożył wymagany załącznik nr 1, który jednak, wbrew wezwaniu, nie został prawidłowo wypełniony przez pracodawcę skarżącej. Brak jest bowiem wymaganego oświadczenia podmiotu powierzającego wykonywanie pracy przez cudzoziemca (strona 4 załącznika), które to oświadczenie składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej. Ponadto załącznik ten nie został podpisany przez pracodawcę, a jedynie przez osobę upoważnioną, przy czym zakres upoważnienia nie został w żaden sposób wykazany.
Skoro zatem wezwanie o uzupełnienie braków formalnych wniosku skarżącego okazało się nieskuteczne, Wojewoda prawidłowo pozostawił wniosek bez rozpoznania, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., o czym skarżący również został skutecznie powiadomiony pismem z 18 lipca 2024 r. Ponieważ pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu, kontrola tego aktu następuje w ramach skargi na bezczynność organu. Pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia o skutkach.
Organ nie pozostawał zatem w bezczynności.
Niezależnie od powyższego, skarga na bezczynność nie mogła zostać uwzględniona również na następujących względów.
Jak wskazał Wojewoda w odpowiedzi na skargę, z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie regulacja wkraczająca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano do ustawy o pomocy art. 100c. Zgodnie z art. 100c ust. 1 ustawy o pomocy w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Następnie cytowana treść art. 100c ustawy o pomocy została powtórzona na kolejny okres – tj. do 24 sierpnia 2023 r. – poprzez dodanie nowego przepisu z dniem 28 stycznia 2023 r., ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r., tj. art. 100d ustawy o pomocy (art. 1 pkt 32 ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 185). Według regulacji zawartej w ust. 1 pkt 1 tego przepisu bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na okres w niej wskazany. Początkowo był to okres do 24 sierpnia 2023 r. Kolejnymi zmianami ustawy przedłużono ten termin do 4 marca 2024 r., do 30 czerwca 2024 r., a aktualnie do 30 września 2025 r. To ostatnie przedłużenie wynika z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie specustawy (Dz.U. z 2024 r. poz. 554).
W niniejszej sprawie wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Wojewody Śląskiego w dniu 17 maja 2022 r., czyli w czasie kiedy terminy załatwiania spraw o udzielenie zezwolenia pobytowego zostały na mocy ww. przepisów zawieszone (z dniem 15 kwietnia 2022 r.) i stan ten trwał zarówno w dacie wniesienia skargi jak i orzekania. Oznacza to, że terminy na rozpoznanie sprawy z wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy nie rozpoczęły biegu na mocy powołanych przepisów. Tym samym wykluczona jest możliwość stwierdzenia bezczynności organu, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania. Skoro nie biegnie ustawowy termin załatwienia sprawy, nie sposób uznać, że w sprawie doszło do bezczynności lub przewlekłości postępowania.
Sąd zauważa, że w ostatnim czasie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się jednolity pogląd, w myśl którego przepisy art. 100c i art. 100d specustawy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko przybyłych na terytorium Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie (por. m.in. wyroki NSA: z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22; z 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22; z 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2521/22, z 13 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2362/23, z 25 lipca 2024 r., sygn. II OSK 206/24, z 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1301/24). NSA wskazał, że przywołane przepisy stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców - niezależnie od ich narodowości, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie.
W orzeczeniach tych wskazano, że szerokie rozumienie pojęcia "cudzoziemiec" jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczą przepisy art. 100c i art. 100d specustawy. Znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną - np. zezwolenia na pobyt stały czy cofnięcia posiadanych już zezwoleń. Zauważyć trzeba, że w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest - zgodnie z art. 211 ust. 1 u.o.c. - legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium RP co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Jeśli zatem przyjąć, że przepisy art. 100c i art. 100d specustawy dotyczą wyłącznie osób przybyłych do Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Objęcie zakresem unormowań art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c) specustawy cudzoziemców, którzy z natury rzeczy nie mogą być osobami, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, świadczy o jasnym zamiarze ustawodawcy objęcia zakresem także art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a) nie tylko osób przybyłych na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie, a wszystkich cudzoziemców ubiegających się o udzielenie zezwolenia na pobyt, zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu.
Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło