III SAB/Gl 99/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2021 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Dyrektora A w przedmiocie udostępniania informacji publicznej 1. stwierdza bezczynność Dyrektora A, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej, 4. zasądza od Dyrektora A na rzecz skarżącego kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 1 maja 2021r. skarżący P. K. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora A. Zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 10 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 1 ust. 1 , art. 6 ust. 1 i art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W oparciu o ww. zarzuty, wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem z 1 lutego 2021r., rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że 1 lutego 2021r. wniósł w drodze elektronicznej wniosek o udzielenie informacji publicznej czy A partycypował przy organizacji miejskiego pokazu sztucznych ogni w Sylwestra ubiegłego roku oraz czy zostały na to przeznaczone środki z budżetu jednostki, a jeśli tak, to jaka była ich wartość. Podniósł, że jeśli nawet do autoryzacji takiego wniosku nie zostanie użyty podpis elektroniczny, to wniosek taki należy traktować jak wniesiony w formie pisemnej. On żądał informacji prostej, która może być udostępniona od razu. Natomiast przynależność do sektora finansów publicznych i gospodarowanie środkami publicznymi obliguje dyrektora instytucji kultury do udzielenia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, gdyż żądane informacje nie są informacją publiczną i zachodzą wątpliwości, czy adresatem wniosku od początku było A oraz obciążenie strony kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że nazwa organu brzmi "A, B w T.", podczas gdy wniosek adresowany był do A, wobec czego miał wątpliwości czy jest jego faktycznym adresatem. Również w tej części wniosku, która mówiła o pokazie sztucznych ogni w mieście nie wskazano, o jakie miasto chodzi. Stwierdził, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów, a trudno uznać że informacja o wydarzeniu, które się nie odbyło dotyczy faktów. Jako informację ogólnie dostępną uznał wiedzę, że w Sylwestra 2020r. obowiązywał zakaz organizowania zgromadzeń, a miasto odwołało na swej stronie internetowej wszelkie imprezy, również masowe. Dlatego pytanie skarżącego nie zostało potraktowane jako złożone w trybie informacji publicznej. Oświadczył, że ponieważ 13 maja 2021r. wpłynęła do A skarga na bezczynności, 19 maja 2021r. udzielił odpowiedzi na zadane pytanie. Stwierdził, że A "B" nie partycypowało przy organizacji miejskiego pokazu sztucznych ogni w Sylwestra ubiegłego roku i instytucja nie ponosiła z tego tytułu żadnych kosztów. Zarzucił, że jeżeli wniosek nie służy obiektywnie dobru powszechnemu, to można w tej sytuacji mówić o nadużyciu prawa do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Prawo do uzyskania informacji publicznej uzależnione jest od spełnienia przesłanek przedmiotowych i podmiotowych: - przedmiotem wniosku musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 2176), dalej powoływana jako "u.d.i.p."; - adresatem żądania są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne; - podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej w posiadaniu żądanych informacji. Analizując kolejno ww. przesłanki stwierdzić należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych. Z powyższego - wbrew stanowisku organu wynika – że wniosek dotyczy informacji publicznej. Obejmuje on bowiem pytanie o wydatkowanie środków publicznych, jakimi gospodaruje dyrektor publicznej instytucji kultury. Odnosząc się do stwierdzenia, że wniosek składany w trybie u.d.i.p. winien dotyczyć sfery faktów, zasadniczo trzeba się z nim zgodzić. Tym niemniej należy podnieść, że sfery faktów dotyczy nie tylko pytanie o fakt, który zaistniał, ale także o to, czy zaistniał. Taki też charakter miał wniosek strony. Również przesłanka druga została spełniona, gdyż dyrektor ośrodka kultury jest podmiotem reprezentującym inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Także trzecia przesłanka niewątpliwie jest spełniona, gdyż dyrektor jednostki z pewnością posiada wiedzę, co do sposobu rozdysponowania środków, którymi gospodaruje. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Ponieważ zapytanie wnioskodawcy wpłynęło do organu 1 lutego 2021r., a organ udzielił odpowiedzi dopiero 19 maja 2021r. konieczne jest stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, o czym Sąd orzekł w punkcie 1 skargi. Nie mogą zmienić stanowiska Sądu treści podnoszone w odpowiedzi na skargę. Skoro A jest instytucją kultury i adres e-mailowy był prawidłowy, to nie było podstaw do tego, aby wątpić, że jest adresatem wniosku. Tym niemniej wskazują, że bezczynność nie miała charakteru rażącego. Z takim rażących charakterem naruszenia prawa mamy do czynienia wówczas, gdy organ świadomie lekceważy ciążące na nim obowiązki. Natomiast w przypadku, gdy brak odpowiedzi był jedynie wynikiem błędnej oceny, że nie jest jego adresatem, nie ma podstaw do uznania, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2. wyroku. Umorzenie postepowania było zasadne, gdyż już po wniesieniu skargi organ udzielił odpowiedzi i jest ona wyczerpująca. Nie było więc potrzeby zobowiązywać organu do dokonania tego, co zostało już dokonane. Ponieważ jednak skarga okazała się zasadna, konieczne było zasądzenie na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania, na które składały się [...] zł wpisu sądowego od skargi, [...] zł wynagrodzenia radcy prawnego i [...] zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Stosownie bowiem do art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast w myśl art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Nie było zatem podstaw prawnych do obciążenia skarżącego kosztami postępowania, jak tego żądał organ w odpowiedzi na skargę.